Al drie jaar blijven betekenisvolle consequenties voor de ernstigste schendingen van mensenrechten door Israël uit. Daarom roept een groep van voormalige ministers, ambassadeurs, diplomaten en ambtenaren premier Jetten en koning Willem-Alexander op om strengere maatregelen te nemen.
Geachte minister-president,
op 2 september riepen wij u op het Nederlandse beleid ten aanzien van Israël en Gaza in overeenstemming te brengen met de verplichtingen die voor Nederland gelden. Dat wij ons nu opnieuw tot u wenden, en daarnaast ook tot Zijne Majesteit de Koning, onderstreept de ernst van onze zorgen en onze aanhoudende oproep om die verplichtingen na te komen.
Op zondag 8 november vindt opnieuw een Rode Lijn-demonstratie plaats. Ruim drie jaar na de aanval van Hamas op 7 oktober 2023 zijn tienduizenden Palestijnen gedood, honderdduizenden gewond geraakt en is vrijwel de gehele bevolking van Gaza gedwongen verplaatst. Vrijwel alle infrastructuur en woonruimte is verwoest. Op de Westelijke Jordaanoever breiden de Israëlische nederzettingen zich verder uit en wordt een agenda van annexatie en etnische zuivering openlijk vormgegeven. Dit alles ondanks herhaalde waarschuwingen en uitspraken van internationale rechterlijke instanties.
Over de auteurs
Deze open brief is ondertekend door oud-bewindspersonen Job Cohen, Lilianne Ploumen, Klaas de Vries, Bernard Bot, Jan Pronk, Hedy d’Ancona, Jozias van Aartsen, Laurens-Jan Brinkhorst, Wouter Bos, Tineke Netelenbos, Anneke van Dok, Joris Voorhoeve, Ahmed Aboutaleb, Martijn van Dam en Wim Deetman. En ook door oud-ambassadeurs, oud-diplomaten en ambtenaren. Zie verder de website van stichting Waakzaamheid Nu.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Al drie jaar lang en onder drie kabinetten blijven betekenisvolle consequenties voor de ernstigste schendingen uit. Nederland is partij bij het Genocideverdrag en heeft een eigen verantwoordelijkheid om genocide te voorkomen. Die verantwoordelijkheid is niet afhankelijk van Europese unanimiteit, de positie van bondgenoten of geopolitieke belangen.
Wij vragen u daarom niet om nieuwe verklaringen, maar om concrete maatregelen:
Zolang Israël ernstige schendingen van het internationaal recht blijft begaan, schort Nederland de aanschaf van Israëlische wapens en militaire systemen op en voorkomt het dat wapens, militaire goederen, onderdelen, technologie en ondersteunende systemen vanuit Nederland, direct of indirect, bij Israël terechtkomen. Beëindig bestaande leveringen en trek lopende export- en doorvoervergunningen in voor zover die dergelijke overdrachten mogelijk maken. Schort ook alle vormen van militaire samenwerking met Israël op.
Handhaaf het verbod op goederen uit Israëlische nederzettingen effectief en breid de maatregelen uit naar diensten en investeringen die bijdragen aan de instandhouding van de nederzettingen. Beëindig de Nederlandse betrokkenheid bij dergelijke activiteiten en zorg dat bedrijven die hieraan bijdragen, waaronder Booking.com, hun activiteiten in de nederzettingen staken.
Geef politie en Openbaar Ministerie de ruimte en middelen om mogelijke betrokkenheid van personen onder Nederlandse rechtsmacht bij internationale misdrijven voortvarend te onderzoeken. Zorg dat beschikbare informatie en bewijs zorgvuldig worden veiliggesteld en gedeeld met de bevoegde instanties, en dat waar aan de wettelijke voorwaarden is voldaan vervolging plaatsvindt.
Spreek Israël rechtstreeks aan op de belemmeringen voor humanitaire hulpverlening en onafhankelijke journalistiek en eis dat deze worden opgeheven. Maak de voortgang hiervan een vast onderwerp van diplomatiek overleg en verbind aantoonbare gevolgen aan het uitblijven van verbetering. Zet bovendien actief in op gezamenlijke Europese maatregelen wanneer de toegang tot Gaza geblokkeerd blijft.
Neem een kabinetsbesluit om genocideoverlevenden aan wie Nederland een machtiging tot voorlopig verblijf heeft verleend alle noodzakelijke ondersteuning te bieden om Gaza te verlaten en naar Nederland te komen. Zorg voor onmiddellijke uitvoering, zonder tussenkomst van de rechter.
Eis bij de Israëlische regering herstel van de ingetrokken diplomatieke status en zet in op een concrete termijn waarbinnen dit moet gebeuren. Roep bij uitblijven van herstel persoonlijk de Israëlische ambassadeur ter verantwoording. Blijft herstel uit, trek dan als uiterste wederkerige maatregel de diplomatieke status in van een evenredig aantal Israëlische diplomaten in Nederland.
Dit zijn maatregelen die Nederland eigenstandig kan nemen. Europese samenwerking is belangrijk, maar ontslaat Nederland niet van zijn eigen verplichtingen.
U, Rob Jetten, liep voor uw aantreden als premier mee met de Rode Lijn. Daarmee liet u zien dat ook u vindt dat er een grens is aan wat er in Gaza gebeurt. Wij beseffen dat het niet eenvoudig is om binnen deze coalitie tot overeenstemming te komen. Maar de genocide in Gaza stelt ons voor een morele en juridische verantwoordelijkheid die niet mag wijken voor politieke verhoudingen. Juist nu is leiderschap nodig: om te handelen, ook als dat politiek moeilijk is.
Wij verzoeken u binnen twee maanden na dagtekening van deze brief inhoudelijk te reageren en concreet aan te geven welke maatregelen het kabinet neemt om het Nederlandse beleid aan zijn verplichtingen te laten voldoen, en binnen welke termijn deze worden uitgevoerd.
Wij zijn ons ervan bewust dat politieke verantwoording in onze democratie primair aan het parlement wordt afgelegd. Tegelijkertijd hebben ook burgers de verantwoordelijkheid om de regering aan haar verplichtingen te houden.
Als oud-diplomaten, oud-ministers en ambtenaren, onder wie mensen die u nog steeds dienen, doen wij dat vanuit de overtuiging dat Gaza een lakmoesproef is voor onze democratische rechtsstaat.
De vele mensen die zich op 8 november bij de Rode Lijn zullen aansluiten, laten zien hoe breed de roep om verandering wordt gedragen. Wij vragen u die roep te vertalen in concrete politieke besluiten.
Wij zien uit naar uw reactie en gaan graag met u in gesprek over een Nederlandse koers waarin rechtvaardigheid, menselijkheid en respect voor de rechtsstaat en het internationaal recht vooropstaan.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant