Zuid-Amerika Paraguayanen houden president Santiago Peña medeverantwoordelijk voor de grote financiële problemen bij Ueno. De digitale bank, waar circa 60 procent van de volwassen Paraguayanen klant is, beschikt over te weinig eigen vermogen.
President Santiago Peña in aanloop naar een militaire parade in augustus 2023.
„Geef ons geld terug”, viel eerder deze week te lezen op protestborden van betogers in de Paraguayaanse hoofdstad Asunción. Hun boodschap was gericht aan president Santiago Peña, die deze donderdag zijn ontslag indiende.
Paraguayanen houden hem medeverantwoordelijk voor de grote financiële problemen bij Ueno. De digitale bank beschikt over te weinig eigen vermogen. De solvabiliteitsratio, een graadmeter voor hoe financieel gezond een bedrijf is, schommelde onder de helft van het vereiste minimum. Reden voor de Centrale Bank van Paraguay (BCP) om acuut in te grijpen, waarna klanten niet meer bij hun geld konden.
De gevolgen waren enorm. Circa 60 procent van de volwassen Paraguayanen is volgens internationale media klant bij de neobank – oftewel 2,9 miljoen van de 6,1 miljoen inwoners. Terwijl de bankapp van klanten vastliep, protesteerden bankmedewerkers bij een ministeriegebouw omdat ze geen loon of ontslagvergoeding ontvingen.
Peña was tot begin 2025 aandeelhouder van Ueno Holding, waaronder de digitale bank valt. Oppositieleden beschuldigen hem van belangenconflicten, gerommel met pensioenfondsen en het verdoezelen van misstanden.
Volgens de BBC wees de centrale bank al maanden geleden op het gevaar dat uitging van de „buitensporige leningen” die Ueno verschafte aan bedrijven die gelieerd waren aan de eigenaren van Ueno. Desondanks bleef de neobank overheidsgeld ontvangen.
Orkun Saka, hoogleraar financiële economie aan de Universiteit van Londen, spreekt tegenover de BBC van een systeem waarin de bank, de toezichthouder en het presidentschap „zo nauw met elkaar verweven waren dat geen van hen in staat leek om de anderen in toom te houden”.
In een poging de Paraguayanen tot kalmte te manen, beloofde president Peña woensdag via een videoboodschap dat er wetten zouden komen waardoor „iedere spaarder zijn verdiende geld terugziet”. Dat stelde de gedupeerden niet gerust.
De Kamer van Afgevaardigden, een soort Tweede Kamer, kwam deze donderdag bijeen voor een buitengewone zitting om de klachten te bespreken die 35 parlementariërs, onder wie partijgenoten van Peña, hadden ingediend. Ze beschuldigen de president van plichtsverzuim.
Peña is niet de enige die verantwoordelijk wordt gehouden voor de bankencrisis. Acht topfunctionarissen werden opgepakt, onder wie oprichter en grootaandeelhouder Miguel Vazquez. Nog 27 anderen wordt vertrouwensbreuk en poging tot fraude ten laste gelegd.
Ondanks Peña’s ontslag werd besloten een afzettingsprocedure in gang te zetten. Zelfs met steun van de voorzitter van Peñá’s rechtse regeringspartij Colorado. Een afzettingsprocedure kan de mogelijkheden om onderzoek te doen naar het handelen van de doorgaans juridisch immune president vergroten. Ook leidt een afzetting tot meer gezichtsverlies dan ontslag. De keuze is nu aan de Senaat: de procedure voortzetten of Peña’s ontslag goedkeuren.
In 2012 werd al eens een Paraguayaanse president afgezet. De voormalige bisschop Fernando Lugo werd verantwoordelijkheid gehouden voor een uit de hand gelopen ontruiming, waarbij elf boeren en zes politieagenten omkwamen.
De als conservatieve econoom bekendstaande Peña was voorheen werkzaam in Washington bij het Internationaal Monetair Fonds, een instelling die wereldwijd economische groei en ontwikkeling probeert te bevorderen. In de praktijk komt dat doorgaans neer op het stimuleren van vrije handel en kapitaalstromen.
Nadat hij de overstap naar de politiek had gemaakt, werd Peña gezien als protegé van de welgestelde, oud-president Horacio Cartes (2013-2018). Het Amerikaanse ministerie van Financiën legde Cartes begin 2023 sancties op omdat hij steekpenningen zou hebben betaald om aan de macht te geraken. Een politieke tegenstander van het tweetal, Efraín Alegre, noemde Cartes indertijd de „Paraguayaanse Pablo Escobar” en Peña diens assistent, aldus The New York Times.
In 2023 kwam Peña zelf aan de macht, nadat hij tijdens zijn verkiezingscampagne had beloofd om 500.000 banen te scheppen, gratis kinderopvang te regelen en drugsverslaafden van straat te laten plukken. De voorgestelde financiering van die plannen riep vragen op, omdat hij enkel voorstelde om het ambtenarenapparaat te laten slinken.
Peña leidde een land waar een kwart van de bevolking in armoede leeft. Voor Zuid-Amerikaanse begrippen is dat fors. Als verklaring voor de economische achterstand verwees Peña naar de negentiende eeuw. De toen verloren strijd tegen buurlanden Brazilië, Argentinië en Uruguay, waarbij een groot deel van de Paraguayaanse mannen sneuvelde, zou volgens hem nog steeds doorwerken.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie