Wat al maanden werd geroepen door de oppositie, werd nu ook voor de schermen zichtbaar: de coalitie is het onderling niet eens over welke route er moet worden bewandeld voor een meerderheid voor de belastingplannen. De spanning loopt op.
Woensdagavond speelde zich tijdens het Kamerdebat een ongekend staaltje powerplay af tussen coalitiegenoten D66 en VVD.
Ook nu weer was het de vraag: kan er worden ingestemd met voorstellen van PRO en Volt om zo het belastingplan in beide Kamers veilig te stellen? Kosten: 1,5 miljard euro. Om de lasten op werk te verzachten. Dat wordt betaald met een hogere belasting op vermogen en het aanpakken van een ontwijkingsroute in de papieren schenk- en erfbelasting. Jesse Klaver (PRO) vatte zijn plannen samen als een "miljonairsbelasting."
Dat ligt bij de VVD niet lekker. "Daar gaan we niet aan tornen", zei VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans al een maand geleden over eventuele aanpassingen in de schenk en erfbelasting. Een meerderheid in de Kamer, waaronder CDA en D66, had zich juist achter een oproep geschaard om hiermee gaten in de begroting te dichten.
Daarmee leek de discussie over het belasten van vermogens gesmoord. De VVD had deze slag gewonnen. Zoals wel meer slagen binnen de coalitie. Zoals het weren van PRO van kabinetsdeelname. Dat leidde in de formatie al tot wrevel.
Die wrevel is nooit helemaal weggegaan en werd woensdagavond in volle glorie zichtbaar. D66-Kamerlid Henk-Jan Oosterhuis liet zich opeens ontvallen dat het "zeker geen ondenkbare situatie" zou zijn als D66 voor het voorstel van Klaver zou stemmen en zijn coalitiegenoot VVD niet.
CDA-leider Henri Bontenbal had een dag eerder bij talkshow Eva al een bommetje laten vallen door te zeggen dat de coalitie weleens apart zou kunnen gaan stemmen over voorstellen vanuit de oppositie.
Daarmee werd de druk op de VVD vergroot. Zou die partij ermee akkoord gaan dat het belastingplan zo wordt gewijzigd dat vermogenden zwaarder worden belast?
Het antwoord kwam een uur later van VVD-Kamerlid Van Eijk. "Het is wat mij betreft ondenkbaar dat dit amendement in deze vorm door een coalitie gesteund wordt." Dat betekende niet alleen een streep door het plan van Klaver en Dassen, het liet ook zien hoe ver de VVD de kwestie wilde laten oplopen in de coalitie. Een directe confrontatie met D66 tijdens het debat dreigde.
Daar wist de oppositie wel raad mee. Al maanden wordt de verdeeldheid in de coalitie door de partijen uitvergroot. "De VVD zet hier het mes op de keel van deze coalitie en van dit kabinet", zei Klaver. "Het is de weg van de VVD of het is helemaal geen weg. Of eigenlijk: kabinet weg." PVV-leider Geert Wilders: "De VVD legt hier het mes op tafel."
Zo ver kwam het niet. CDA'er Inge van Dijk was als laatste coalitiepartij aan het woord en zij probeerde de gemoederen wat te bedaren. "Verdeeld stemmen is zeker niet de intentie", zei ze. "We proberen er met elkaar uit te komen." Dat haar partij ook niets zag in het voorstel van Klaver, haalde ook wat druk van de ketel.
De angel werd daarmee een beetje uit het debat gehaald. Ook omdat het kabinet volgende week pas aan het woord komt.
Op 12 november stemt de Kamer over het belastingplan. Dat is echt een harde deadline. Daarna lukt het de Belastingdienst namelijk niet meer om de systemen aan te passen. Als dan de plannen niet kaar zijn, zou dat tot een ongekende uitvoeringschaos kunnen leiden.
Er kan dus nog maar een paar dagen worden overlegd. Alweer. Zoals dat sinds de zomer al gebeurt. Bontenbal liet dinsdag weten zijn agenda tot 12 november leeg te vegen. De andere coalitieleiders en de top van het kabinet zullen dat ook moeten doen.
Source: Nu.nl algemeen