Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
De drinkwatervoorziening van Kyiv heeft steeds zwaarder te lijden onder de Russische aanvallen op het elektriciteitsnet van de stad. Gisteren leidde een Russische luchtaanval tot grootschalige stroomuitval in Kyiv, waarna een deel van de stad meer dan 24 uur verstoken was van stromend water. Inwoners van Kyiv hebben de afgelopen jaren vaker korte periodes zonder kraanwater meegemaakt, maar voorheen was dat binnen enkele uren opgelost.
Het stadsbestuur heeft niet bekendgemaakt hoeveel huishoudens door de storing werden getroffen, maar volgens Oekraïense media ging het om grote delen van de hoofdstad, inclusief het centrum. De directeur van een Oekraïens onderzoeksinstituut spreekt tegen nieuwssite The Kyiv Independent van ‘de ernstigste verstoringen sinds het begin van de invasie’. ‘Het is te verwachten dat de situatie in de winter verder zal verslechteren’, aldus de directeur. De gemeente heeft openbare waterpunten ingericht, die bij stroomuitval worden aangedreven door noodgeneratoren.
De problemen met de watervoorziening zijn een bijeffect van de schade aan het Kyivse elektriciteitsnet. Drie grote warmte-krachtcentrales, die naast elektriciteit ook warmte leveren voor het stadsverwarmingsnet, zijn begin dit jaar zwaar beschadigd door Russische aanvallen. Elke nieuwe aanval op het elektriciteitsnet zorgt daardoor direct voor tekorten. Het systeem van waterleidingen is niet bestand tegen deze schommelingen, zegt Serhi Horkoetsenko, adjunct-directeur van waterbedrijf Kyivvodokanal, tegen nieuwssite Oekraïnska Pravda. Horkoetsenko waarschuwt bovendien dat ook de riolering afhankelijk is van elektriciteit.
Daan de Vries
Het dodental van een Russische aanval maandag op een Oekraïens schoolgebouw is gestegen van 29 naar 40 doden. Het gebouw diende als hulpverleningscentrum en opvanglocatie. De aanval is daarmee een van de dodelijkste Russische aanvallen in Oekraïne van dit jaar. ‘Elk nummer is een mensenleven, een familie die een dierbare heeft verloren’, zegt de gouverneur van de regio, Mychajlo Semikin op zijn Telegramkanaal.
Er worden ook nog 59 mensen vermist. De aanval was volgens de Oekraïense autoriteiten een zogenoemde 'double tap'-aanval: na een eerste inslag van een zware vliegtuigbom, werden er rond de school nog zo’n negen bommen gedropt om zoveel mogelijk slachtoffers te maken, ook onder hulpverleners. Veel mensen die aan het schuilen waren in de kelders van de school zouden onder het puin terecht zijn gekomen. Ook vandaag wordt er opnieuw door hulpverleners gezocht naar slachtoffers. Volgens president Volodymyr Zelensky liggen er nog mogelijk dertig mensen onder het puin.
De aanval vond plaats in Komysjoevacha, een plaatsje dat zo’n twintig kilometer verwijderd is van de frontlinie, ten zuidoosten van de provinciehoofdstad Zaporizja. Sinds de Russische invasie van 2022 voerde Rusland al meer dan drieduizend aanvallen uit op de Oekraïense gezondheidszorg, volgens data van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Gisteren nog viel Rusland een ziekenhuis aan in Charkiv, de tweede stad van Oekraïne, waarbij zo’n 62 mensen gewond raakten.
Uma Kagenaar
Rusland heeft vannacht twee elektriciteitscentrales geraakt in de regio van de Oekraïense hoofdstad Kyiv en de provincie Zjytomyr, meldt het Russische ministerie van Defensie op Telegram. De aanvallen volgen op zware Russische bombardementen van gisteren, waarbij drie Oekraïense energiecentrales werden uitgeschakeld. Honderdduizenden Oekraïners kampten gisteren met stroomuitval. Het is nog onbekend hoeveel schade de aanvallen van vannacht hebben aangericht. Vanuit de Oekraïense autoriteiten blijft het vooralsnog stil.
Rusland blijft vrijwel dagelijks aanvallen uitvoeren op de Oekraïense energievoorziening. Daarmee zet Moskou een bekende winterse tactiek voort: door de energie-infrastructuur te treffen, komen Oekraïense burgers bij dalende temperaturen zonder elektriciteit en verwarming te zitten.
Ook voerde Rusland aanvallen uit in andere delen van Oekraïne. Bij de havenstad Odesa werd een vrachtschip geraakt. Verder werden aanvallen gemeld in de regio’s Poltava, Dnipro, Kirovohrad en Rivne, melden de Oekraïense autoriteiten. Onbekend is of er dodelijke slachtoffers zijn gevallen.
Over een week beginnen de nieuwe ronde vredesonderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne in Abu Dhabi, maar daar is op het front voorlopig niet veel van te zien. Een vertegenwoordiger van het Kremlin zei eerder tegen Reuters dat Moskou bij de onderhandelingen zal laten meewegen of Oekraïne vandaag, op 4 november, de Russische Dag van de Eenheid, een grootschalige aanval zal uitvoeren.
In Rusland is vandaag enkel een Oekraïense aanval gemeld op een warenhuis van webwinkel Ozon. De webwinkel zegt in een persbericht dat een logistiek centrum werd getroffen door een drone. Door de aanval brak brand uit. Alle medewerkers zijn geëvacueerd. Sinds afgelopen zomer valt Oekraïne regelmatig webwinkel Ozon en diens concurrent Wildberries aan om de oorlog bij de gewone Rus te brengen. Beide webwinkels zijn goed voor een kleine tien procent van het Russische bruto binnenlands product.
Uma Kagenaar
Als de Russische president naar de komende G20-top in de Verenigde Staten komt, moet ook de Oekraïense president een uitnodiging krijgen. Dat heeft de Duitse bondskanselier Friedrich Merz vandaag gezegd in Berlijn, waar hij Zelensky ontving. Over Oekraïne spreken kan volgens hem niet zonder dat het land zelf meepraat.
De Amerikaanse president Donald Trump heeft als gastheer Vladimir Poetin uitgenodigd voor de top van 's werelds grootste economieën, volgende maand in een van zijn golfresorts in Florida. Of de Russische president ook komt, is overigens nog niet zeker. Europese regeringsleiders zullen het niet zien zitten om voor het eerst sinds de Russische invasie Poetin te ontmoeten. Premier Jetten zei nog niet te weten of hij naar Florida gaat als Poetin daar ook is. Trump zei eerder bereid te zijn Zelensky uit te nodigen, maar heeft dat zover bekend nog niet gedaan.
Zelensky stelt al langer Poetin op neutraal terrein te willen ontmoeten, maar het Kremlin houdt dat af. Een uitnodiging om naar Moskou te komen kan niet serieus genomen worden, vanwege de veiligheidsrisico’s voor de Oekraïense president. Het Russische voorstel een telefoongesprek te houden noemde Zelensky vandaag in Berlijn ‘een excuus om onder een confrontatie uit te komen’.
Merz zei op een gezamenlijke persconferentie verder dat Rusland aan zet is in de vredesonderhandelingen die volgende week plaatsvinden. Delegaties van beide landen komen dan onder bemiddeling van de VS samen in Abu Dhabi, de hoofdstad van de Verenigde Arabische Emiraten. Rusland zal daar volgens de kanselier moeten bewijzen dat het daadwerkelijk op vrede uit is. Eerdere gesprekken liepen spaak door Russische eisen waar Oekraïne niet akkoord mee kon gaan.
Over twee weken komt de zogenoemde ‘coalitie van welwillenden’, westerse bondgenoten van Oekraïne, samen in Berlijn. Dat maakte Merz op de persconferentie bekend.
Zelensky en Merz spraken verder over Europese hulp aan Oekraïne en de verwachte winter aan de frontlinie. Duitsland belooft de Oekraïense energievoorziening, een belangrijk doel van het Russische leger, daar waar kan te ondersteunen.
Dylan van Bekkum
In Oekraïne hebben Russische drone- en raketaanvallen drie elektriciteitscentrales uitgeschakeld. Dat meldt het Oekraïense energiebedrijf Dtek. Het gaat om centrales die naast elektriciteit ook warmte produceren voor het stadsverwarmingsnet. Dtek zegt niet om welke centrales het gaat. Wel schreef het bedrijf eerder vanochtend dat een Dtek-centrale in de Zuid-Oekraïense provincie Odesa was getroffen door een Russische aanval.
Volgens het Oekraïense ministerie van Energie heeft Rusland vannacht aanvallen uitgevoerd op het elektriciteitsnet in tien van de 27 Oekraïense provincies. De schade is het grootst in de noordelijke provincie Charkiv en in de provincies Zjytomyr en Vinnytsia, ten westen van Kyiv. Honderdduizenden Oekraïners kampen sinds vanochtend met stroomuitval. Op veel andere plekken zijn de autoriteiten overgeschakeld op noodschema’s, waarbij wijken op geplande tijden worden afgesloten van het overbelaste energienet.
Dtek, het grootste private energiebedrijf van Oekraïne, spreekt van ‘enorme schade’. Rusland zou tientallen drones en raketten hebben afgevuurd op centrales van het bedrijf. Het Oekraïense elektriciteits- en verwarmingsnet is al zwaar beschadigd door eerdere Russische aanvallen. De Oekraïense autoriteiten vrezen dat Rusland, net als de afgelopen oorlogsjaren, komende winter opnieuw zal proberen zoveel mogelijk Oekraïners in de kou en het donker te zetten. Door munitietekorten bij de luchtverdediging kan Oekraïne zich bovendien minder goed dan voorheen verdedigen tegen Russische aanvallen.
Daan de Vries
Lees ook: Week vol bombardementen op burgerdoelen doet Oekraïners vrezen voor de winter
Rusland heeft vannacht een ziekenhuis aangevallen in de Oekraïense stad Charkiv. Bij de aanval zijn 62 mensen gewond geraakt, meldt Oleh Synjehoebov, de gouverneur van de provincie Charkiv. Meer dan tweehonderd patiënten zijn geëvacueerd. Volgens Synjehoebov trof een Russische vliegtuigbom een gebouw dat twee vleugels van het ziekenhuis met elkaar verbindt. Het is niet bekend of er onder de slachtoffers zwaargewonden zijn.
De Russische luchtaanvallen op Charkiv, de tweede stad van Oekraïne, hebben ook het verwarmings- en waternet van de stad beschadigd. In delen van Charkiv is momenteel geen verwarming en stromend water, meldt het stadsbestuur.
Ook elders in Oekraïne heeft Rusland vannacht aanvallen uitgevoerd op de energie-infrastructuur. In de Oekraïense provincie Zjytomyr, ten westen van Kyiv, zitten meer dan 180 duizend huishoudens zonder elektriciteit door een Russische aanval. In de zuidelijke provincie Odesa kampen inwoners eveneens met stroomuitval. Het is onduidelijk hoeveel mensen daar zijn getroffen.
Daan de Vries
In het Oekraïense dorp Komysjoevacha worden nog 48 mensen vermist na een Russische luchtaanval die gisterochtend zeker 29 mensen heeft gedood. Zware vliegtuigbommen troffen in Komysjoevacha een schoolgebouw waar humanitaire hulpgoederen werden uitgedeeld. ‘De schaal van de tragedie is afschuwelijk’, zegt provinciebestuurder Mychajlo Semikin.
Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky ging het om een zogenoemde ‘double-tap’-aanval. Rusland zou kort na de eerste inslag nog eens negen bommen hebben afgevuurd, gericht op toegesnelde hulpverleners. Onder de slachtoffers zijn daardoor naast burgers ook politieagenten en medisch personeel. Zelensky stelt dat Rusland op de hoogte moet zijn geweest dat de school werd gebruikt voor de distributie van humanitaire hulp.
Komysjoevacha ligt zo’n 20 kilometer ten zuidoosten van provinciehoofdstad Zaporizja, niet ver van de frontlinie. Een groot deel van de provincie Zaporizja is sinds 2022 door Rusland bezet. De aanval van gisteravond is een van de dodelijkste Russische luchtaanvallen van de afgelopen maanden.
Daan de Vries
De Verenigde Staten brengen op 10 en 11 november delegaties uit Oekraïne en Rusland samen in Abu Dhabi. Doel is om te spreken over een einde aan de oorlog van Moskou tegen Oekraïne, veiligheidsafspraken voor de periode na de oorlog en de-escalatie, zo vertelde een hoge Amerikaanse functionaris maandag tegen Reuters.
Amerikaanse onderhandelaars proberen nog voor het invallen van de winter een doorbraak te forceren in het langlopende conflict. De laatste door de VS bemiddelde vredesgesprekken vonden plaats in februari, nog voordat de Verenigde Staten en Israël een oorlog tegen Iran begonnen.
De belangrijkste Amerikaanse onderhandelaars, Steve Witkoff en Jared Kushner, zullen naar verwachting de VS vertegenwoordigen in Abu Dhabi, aldus de functionaris, die anoniem wenste te blijven. De Russische president Vladimir Poetin stemde in met een nieuwe ronde van vredesbesprekingen na een ontmoeting met Witkoff in Sint-Petersburg, twee weken geleden.
Volgens de functionaris zullen Amerikaanse onderhandelaars deze week in Brussel overleggen met vertegenwoordigers uit Frankrijk, Duitsland, Groot-Brittannië, de Europese Unie en de Navo. Onderwerpen zijn onder meer 'veiligheidsgaranties voor Oekraïne, het toekomstige veiligheidskader voor Europa en economische steun voor de wederopbouw van Oekraïne'.
Redactie
Bij een grootschalige Russische aanval op het stadje Komysjoevacha in het zuidoosten van Oekraïne zijn volgens de Oekraïense hulpdiensten 26 burgers gedood, schrijft Reuters. Doelwit was onder andere een school die werd gebruikt voor humanitaire hulpverlening, schrijft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op X. Vijf mensen zouden gewond zijn geraakt.
Het ging volgens Zelensky om een double-tap aanval, een manier om zoveel mogelijk burgers te doden. Na de eerste aanval op de school zouden er kort daarna nog negen bommen zijn afgevuurd op de plek waar mensen aan het schuilen waren. Het Russische leger heeft de aanval nog niet bevestigd. Volgens de Zelensky is er een reddingsoperatie opgezet en wordt er nog naar slachtoffers gezocht.
Zelensky schrijft dat het Russische leger wel moest weten dat er in de school humanitaire hulp werd verleend aan de achtergebleven inwoners van het plaatsje, dat in de buurt ligt van de grotere stad Zaporizja. De aanval bewijst volgens hem dat Rusland niet uit is op vrede. Een tijdelijk staakt-het-vuren in het stadje Olesjky leek vorige week nog een opening te bieden voor mogelijke stappen richting vredesonderhandelingen, maar met de grootschalige aanval geeft Rusland volgens Zelensky het tegenovergestelde signaal af.
An utterly horrific Russian attack on the settlement of Komyshuvakha in the Zaporizhzhia region. Since this morning, the settlement has been hit several times by aerial bombs. The strikes targeted a school used for humanitarian purposes – people were receiving humanitarian aid there. After the first aerial bomb strike, there was a double-tap strike with nine more bombs, specifically targeting the shelter where people were taking cover. Tragically, 18 people have already been reported killed. My condolences to their families and loved ones. Five people have been injured. A rescue operation is underway at the site, and the search for people continues. It is extremely difficult. Military forces, first responders, and special services are involved.The Russians could not have been unaware that every week, local residents who had remained in Komyshuvakha received humanitarian aid at that very location. And this is further proof that Russia wants no de-escalation and no real justice. After the humanitarian operation in Oleshky, there was a moment when the next steps could have shown that progress toward peace was possible. With these killings, Russia is sending an entirely opposite signal: Russia is counting on more killings. There must be a response to this – a response from the world. A strong and tough response. A response to Russia. And support for Ukraine. We must protect lives. Thank you to everyone who is helping!
Uma Kagenaar
Het Russische leger verloor de afgelopen twee maanden meer terrein dan het veroverde in Oekraïne, blijkt uit een analyse van de denktank Institute for the Study of War (ISW). In de zomermaanden boekte het Russische leger nog terreinwinst, maar die ontwikkeling is inmiddels omgeslagen. In september verloor het leger netto meer dan tachtig vierkante kilometer aan grondgebied, ruim elfduizend voetbalvelden. In oktober bedroeg het nettoverlies een kleine dertig vierkante kilometer.
Vooral in de regio Donetsk verloor Rusland de afgelopen twee maanden terrein. Juist de verovering van Donetsk, en daarmee de hele Donbas is een van de belangrijkste oorlogsdoelen van de Russische president Vladimir Poetin. Eerder concludeerde het ISW dat een Russische inname van de Donetsk regio vrijwel onmogelijk was.
Tegelijkertijd lopen ook de verliezen binnen het Russische leger op. Volgens het Oekraïense leger zijn er vorige maand meer dan vijftigduizend Russische soldaten gedood of ernstig gewond geraakt aan het front. Dat is het hoogste aantal per maand sinds het begin van de Russische invasie in 2022. Het is bovendien de vierde maand op rij dat Rusland meer dan veertigduizend soldaten verliest.
Volgens ISW slaagt Rusland er bovendien niet in voldoende nieuwe militairen te rekruteren om te compenseren voor de verliezen aan het front. Volgens de denktank zal Poetin deze winter daarom volop inzetten op langeafstandsraketten en drones.
Uma Kagenaar
De VS pleiten voor een constructie waarin Rusland de verkoop van aardgas aan Europa via pijpleidingen door Oekraïne zou hervatten, meldt The Wall Street Journal. Het plan zou in september door Amerikaanse gezanten Jared Kushner en Steve Witkoff zijn voorgelegd tijdens bezoeken aan Moskou en Kyiv.
Het Russische gas zou via een Amerikaanse tussenpersoon worden verkocht om Europese beperkingen te omzeilen, aldus de krant, die zich baseert op anonieme Amerikaanse, Europese en Oekraïense functionarissen.
Het Europees Parlement stemde eind vorig jaar in met een verbod op import van gas uit Rusland in 2027, om zo de energieafhankelijkheid van dat land in te perken.
De Russische export naar Europa via Oekraïne werd eind 2024 stopgezet toen een verdrag tussen de twee landen afliep en Kyiv weigerde dit te verlengen. De pijpleidingen die door Oekraïne lopen, zijn tijdens de al ruim 4,5 jaar durende oorlog intact gebleven.
ANP
Nadat eerder de app die Oekraïeners waarschuwt voor Russische aanvallen werd gehackt, is in de nacht van zondag op maandag ook de app van het Russische ministerie voor noodsituaties doelwit van een cyberaanval.
Daardoor is onjuiste informatie gedeeld met gebruikers van de app, zo liet het ministerie volgens staatspersbureau TASS weten. Het ministerie gaf daarbij aan dat er wordt gewerkt aan het herstel van de app.
ANP
Een officiële app die door Oekraïners wordt gebruikt om op de hoogte te blijven van dreigende Russische luchtaanvallen, is gehackt. Dat bevestigt een woordvoerder van de Oekraïense luchtmacht zondagavond. Op Telegram stelde de luchtmacht dat het waarschijnlijk is dat de app door 'de vijand' is gecompromitteerd.
Eerder zondag sprak de luchtmacht van een mogelijke hack van de app en werden gebruikers gewaarschuwd dat informatie over de dreigingsniveaus in de app mogelijk niet overeenkwam met de werkelijkheid. Zo zou de app kort een bericht hebben getoond dat er een nucleair alarm gold voor de hoofdstad Kyiv.
De app wordt in het hele land gebruikt om burgers te waarschuwen voor dreigende Russische luchtaanvallen, per regio, district of plaats. Oekraïners hebben soms slechts enkele minuten om een schuilplaats op te zoeken.
ANP
Het staakt-het-vuren dat de afgelopen dagen om humanitaire redenen van kracht was rond de Oekraïense stad Olesjky, is zoals gepland beëindigd. Dat verklaarde de Oekraïense ombudsman voor de mensenrechten Dmytro Loebinets zondagavond. Rusland meldde eerder al de humanitaire operatie te hebben afgerond.
Loebinets noemde het bestand 'een belangrijke stap in onze gezamenlijke humanitaire inspanningen' met Rusland. Olesjky staat sinds het begin van de Russische inval in februari 2022 onder Russische controle. Inwoners kampten al maanden met tekorten aan voedsel, water en medicijnen. Tijdens het staakt-het-vuren werden humanitaire middelen geleverd en werd inwoners evacuatie aangeboden. Zij mochten daarbij kiezen of ze naar Rusland of Oekraïne wilden.
De zeldzame onderbreking van de gevechten tussen Rusland en Oekraïne kwam mede tot stand door de Amerikaanse first lady Melania Trump. Ook paus Leo was erbij betrokken.
ANP
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is bereid de Russische president Vladimir Poetin te ontmoeten voor rechtstreekse gesprekken in Turkije. Dat zei hij zondag in een interview met de zender CNN Türk. 'We zijn er klaar voor', antwoordde Zelensky op de vraag of hij bereid zou zijn Poetin in Turkije te ontmoeten.
De Oekraïense leider is sinds zaterdag in Turkije. Zaterdag sprak hij met president Recep Tayyip Erdoğan over de mogelijkheid van Turkse bemiddeling in de oorlog. Tijdens die gesprekken kwam ook de mogelijkheid van een ontmoeting tussen de leiders van Oekraïne, Rusland en Turkije aan bod. Als Turkije zo'n bijeenkomst zou kunnen organiseren, zou Oekraïne dat verwelkomen en bereid zijn deel te nemen, aldus Zelensky.
Zelensky heeft herhaaldelijk aangegeven dat hij bereid is Poetin persoonlijk te ontmoeten, maar de Russische leider zegt dat een dergelijke ontmoeting in Moskou moet plaatsvinden. Die voorwaarde wijst Zelensky af.
ANP
De energie-infrastructuur van vier Oekraïense regio's is in de nacht van zaterdag op zondag aangevallen, meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky vanochtend op X. Volgens hem waren de aanvallen specifiek gericht op het verstoren van de levering van elektriciteit aan woningen en zitten honderdduizenden gezinnen momenteel nog zonder stroom.
‘De intensiteit van de aanvallen is extreem hoog en de Russen proberen maximaal te profiteren van het tekort aan onderscheppers voor ballistische raketten’, schrijft Zelensky. Volgens hem vuurde Rusland in de afgelopen week alleen al 36 ballistische raketten af op Oekraïne.
Een van de belangrijkste verdedigingsmiddelen die Oekraïne heeft tegen de Russische ballistische raketten zijn Amerikaanse Patriot-raketten, waaraan de strijdkrachten een flink tekort hebben. Na lang aandringen van Zelensky maakte de VS vrijdag bekend vijfhonderd extra Patriot-raketten naar Oekraïne te sturen, alleen zouden de leveringen pas over een paar jaar beginnen.
‘Elke dag maken we aan de Verenigde Staten, Europa en andere partners die ons daarbij kunnen helpen duidelijk dat we Patriot-raketten nodig hebben’, schrijft Zelensky. Eerder vroeg de president nog om een ‘winterpakket’ van honderd raketten per maand. ‘Rusland gokt deze winter op ballistische raketten’, onderstreepte hij vanochtend nogmaals in zijn verzoek.
Tom Lelieveldt
Volgens Oekraïense media heeft het Oekraïense leger in de nacht van zaterdag op zondag een drone-aanval gepleegd op een grote olieraffinaderij in Kstovo, in de regio Nizjni Novgorod. Gleb Nikitine, de gouverneur van de regio, spreekt over aanvallen bij een ‘industrieel complex’.
De Amerikaanse krant Wall Street Journal meldde vrijdagochtend dat Oekraïense aanvallen op raffinaderijen na druk van de Amerikaanse regering gestaakt zouden zijn tot komende week dinsdag. Dan zijn de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen. De aanvallen zouden niet de eerste schending zijn van dat bestand; Rusland meldde vrijdag al aanvallen op een raffinaderij in Samara.
Oekraïense media plaatsten vanochtend beelden uit lokale Telegramkanalen, waarop uitslaand vuur te zien is. Ook schrijven zij dat mensen in de buurt van de raffinaderij explosies hoorden. De Russische gouverneur Nikitine zegt in een verklaring dat er ‘meer dan honderd drones zijn vernietigd’ en er ‘volgens voorlopige informatie geen slachtoffers zijn’.
De raffinaderij, die 800 kilometer van de Oekraïense grens ligt, is een populair doelwit voor Kyiv. Het Oekraïense leger viel de raffinaderij al minstens vier keer aan in 2026. Na de aanval van afgelopen augustus legden de Russen de raffinaderij tijdelijk stil.
Dat is een harde klap voor de toch al geplaagde Russische energie-industrie. De raffinaderij was voor de oorlog de vierde grootste van het land en de tweede grootste benzineproducent.
Tom Lelieveldt
De Oekraïense president Volodymyr Zeleksky zegt dat de levering van vijfhonderd Patriot-raketten die de VS vrijdag goedkeurde, Oekraïne niet op korte termijn zal helpen om Russische raketten neer te halen. Volgens Zelensky worden de PAC-3-onderscheppingsraketten pas in de komende jaren verwacht in Oekraïne.
De VS maakten de deal, ter waarde van 2,1 miljard dollar, bekend nadat Zelensky maandenlang had aangedrongen bij president Donald Trump om de geslonken Oekraïense Patriot-voorraad aan te vullen. De raketten zullen worden betaald met financiële steun van Duitsland, Canada en Noorwegen.
Maar Zelensky maakte uren daarna een einde aan berichten dat Oekraïne de komende wintermaanden zich goed zal kunnen verdedigen tegen de ballistische raketten van Rusland. ‘Deze winter zouden ze een zeer effectief defensiepakket kunnen vormen’, aldus de president op X over de vijfhonderd raketten. ‘Er is echter bepaald dat de leveringen pas over een paar jaar zullen beginnen.’
Zelensky deed een dringend beroep op de VS en de Europese bondgenoten om Oekraïne nog deze winter aan genoeg Patriot-raketten te helpen. Hij vroeg eerder, in het kader van een ‘winterpakket’, om honderd per maand. ‘Vijfhonderd raketten zouden voldoende zijn om ons luchtruim de komende maanden te beschermen’, betoogde Zelensky.
Hij stelt voor dat de VS en Europese landen de vijfhonderd raketten nu leveren uit hun eigen voorraad. De wapendeal van vrijdag zou dan in de komende jaren worden gebruikt om de wapenarsenalen van de landen weer aan te vullen.
‘De VS, onze Europese partners en andere partners wereldwijd beschikken over voldoende voorraden PAC-3-onderscheppingsraketten in hun magazijnen’, aldus de president. ‘Dit zou de juiste aanpak zijn’, aldus de president. ‘En het is volkomen haalbaar.’
Stieven Ramdharie
Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken stelt dat het toestemming heeft gegeven voor de verkoop van vijfhonderd Patriot-luchtverdedigingsraketten aan Oekraïne. Oekraïne wacht al weken op nieuwe leveringen van dit type Amerikaanse raketten, die cruciaal zijn voor het land om zich te verdedigen tegen Russische luchtaanvallen.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky waarschuwde deze week nog maar eens voor de gevolgen van het voortduren van de vertraging. Hij gaf hooggeplaatste functionarissen uit zijn regering de opdracht om de kwestie nogmaals aanhangig te maken bij de Amerikaanse defensieminister Pete Hegseth, die volgens een bericht van The Washington Post verantwoordelijk zou zijn voor het ophouden van sommige leveringen.
De verkoop die nu is goedgekeurd lijkt daar los van te staan. Enkele van de leveringen die Hegseth volgens The Washington Post nog niet heeft goedgekeurd betreffen Patriot-raketten die al in handen zijn van bondgenoten van Oekraïne. Zijn handtekening is nodig voor de daadwerkelijke levering. Via het zogeheten Purl-programma koopt Europa wapens in de VS, die vervolgens naar Oekraïne gaan.
De nu aangekondigde verkoop betreft raketten die voornamelijk afkomstig zijn van Lockheed Martin, dat in juli een contract ter waarde van maximaal 58,6 miljard dollar sloot met het Amerikaanse leger voor de productie van Patriots. Met de verkoop is een bedrag van grofweg 2,1 miljard dollar gemoeid. Of de verkoop betekent dat er ook schot zit in de goedkeuring van de opgehouden leveringen is niet duidelijk.
Het geld is onder meer afkomstig van Canada, Duitsland en Noorwegen, die via het zogeheten Jumpstart-programma in de VS militaire middelen aankopen voor Oekraïne. De rest is volgens het Amerikaanse buitenlandministerie afkomstig van geld dat Oekraïne heeft geleend van de Europese Unie. Wanneer Oekraïne over de raketten kan beschikken is niet direct bekend.
Ook voor het ophouden van de leveringen kampte Oekraïne al met een tekort aan Patriot-raketten. Volgens Zelensky heeft Oekraïne het afgelopen jaar gemiddeld twaalf Patriots per maand gekregen. Het Oekraïense leger moet zich maandelijks echter verdedigen tegen zo’n 150 Russische ballistische raketten. De Amerikaanse regering heeft verklaard dat het een balans moet zoeken tussen de ‘verplichtingen aan andere partners en aan onze eigen behoeften’.
Het ophouden van de leveringen kwam grofweg gelijktijdig naar buiten als berichten over beperkingen die het Oekraïense leger ervaarde met het cruciale satellietinternet Starshield (de militaire versie van Starlink) van het Amerikaanse SpaceX. Bovendien stelde Zelensky dat de VS minder inlichtingen zou delen over aankomende Russische aanvallen. Vanuit Oekraïne werd dit gezien als een straf voor het voortduren van de aanvallen op de Russische olie-industrie, waar president Donald Trump mordicus tegen is. De laatste twee problemen zijn volgens Zelensky inmiddels verholpen.
Thom Canters
Oekraïne heeft volgens de Russische vicepremier Aleksandr Novak aanvallen uitgevoerd op drie raffinaderijen in de Russische regio Samara. Dat zou betekenen dat er geen sprake is van een pauze op deze aanvallen, zoals The Wall Street Journal vanochtend schreef.
De Amerikaanse krant meldde op gezag van bronnen in het Oekraïense leger dat aanvallen op raffinaderijen gestaakt waren tot komende dinsdag, als er in de VS tussentijdse verkiezingen zijn. Dit zou zijn gebeurd onder druk van de Amerikaanse regering.
Er vonden deze week geen grote aanvallen op raffinaderijen plaats, tot vandaag. ‘We hebben een tijd een rustige periode gehad, maar de aanvallen op olieraffinaderijen zijn vandaag hervat’, zei Novak tegen de Russische staatstelevisie.
Eerder zei de gouverneur van de regio Samara al dat er twee mannen om waren gekomen tijdens het opruimen van de brokstukken van een aanval. Onduidelijk is of Oekraïne opnieuw aangevallen zou hebben of dat er explosieven afgingen van die eerdere aanval.
Een derde man kwam vanochtend om bij een aanval op de regio Brjansk, aldus de autoriteiten. De drone zou zijn huis hebben geraakt.
Oekraïne heeft nog niets naar buiten gebracht over de vermeende aanvallen op Samara en Brjansk. Het leger of de regering had overigens ook de berichtgeving van de WSJ nog niet bevestigd.
Dylan van Bekkum
De evacuatie van inwoners van de Oekraïense stad Olesjky is begonnen. Dat meldt zowel Rusland als Oekraïne. Gisteravond werd de mijnenveegoperatie afgerond, zodat de inwoners de stad veilig kunnen verlaten.
Er worden inmiddels hulpgoederen uitgedeeld onder bewoners van de bezette stad. De stappen maken deel uit van een humanitair bestand dat tot stand kwam na bemiddeling van de Amerikaanse presidentsvrouw Melania Trump, een aandringen van de Paus bij Poetin. Het geld tot zondag.
Er zijn bussen geregeld om mensen weg te halen uit de bezette stad. Volgens de Russische mensenrechtencommissaris Jana Lantratova willen sommige inwoners naar Rusland reizen en een ander deel naar Oekraïne.
De Oekraïense premier Serhi Koretsky zei in het parlement dat in elk geval 527 inwoners een heenkomen wordt gegeven in een gebied dat onder Oekraïense controle staat. Deze groep zal via Rusland naar Belarus reizen om vanaf daar de grens met Oekraïne over te steken. Het is niet duidelijk hoeveel van de inwoners naar Rusland zullen gaan.
Dylan van Bekkum
Het Oekraïense leger is begin deze week gestopt met aanvallen op Russische olieraffinaderijen. Dat meldt The Wall Street Journal op gezag van bronnen in het leger. De Amerikaanse regering zou erop aangedrongen hebben de aanvallen tot en met de midterms op te schorten. Die zijn dinsdag.
De Oekraïense aanvallen op de belangrijkste economische sector van Rusland zijn zeer effectief gebleken, en hebben zelfs tot een brandstoftekort geleid. Trump toonde zich daar deze maand ontevreden over, omdat het de dieselprijzen zou opdrijven. Zijn impopulariteit in de VS wordt deels veroorzaakt door de hoge brandstofprijzen, al zijn die goeddeels het gevolg van de Amerikaanse oorlog tegen Iran.
Het stoppen met het bestoken van raffinaderijen is noch door Oekraïense noch door Amerikaanse zijde officieel bevestigd, maar er zijn de afgelopen dagen zover bekend geen grote aanvallen geweest. De banden tussen Trump en Zelensky zijn na verbale aanvallen van de Amerikaanse president verder bekoeld, maar Oekraïne zoekt nog altijd naar steun van de VS.
Het leger heeft het Amerikaanse Patriot-systeem nodig voor de verdediging en wil gebruik blijven maken van Starlink, het satellietnetwerk van Trumps vriend Elon Musk. Dit laatste is volgens WSJ mogelijk een belangrijke reden voor de Oekraïense regering om de Amerikaanse druk gevolg te geven.
Ondertussen blijft Rusland de Oekraïense energiesector met grote regelmaat aanvallen. Vannacht meldde Oekraïense autoriteiten aanvallen op het energienetwerk in Kyiv, Dnipro en Odesa. Een droneaanval op de kerncentrale in Zaporizja doodde gisteravond laat één persoon, zo meldde atoomwaakhond IAEA.
Dylan van Bekkum
Het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft meerdere Navo-landen gevraagd hun toon over de Russische dreiging te matigen. Dat zeggen vier ingewijden tegen persbureau Reuters. Volgens het Pentagon ondermijnen sommige uitspraken van Europese leiders en functionarissen de veiligheid in Europa.
Onder meer Litouwen, Letland en Estland kregen die boodschap tijdens bilaterale gesprekken. Onderminister van Defensie Elbridge Colby zou een Baltische functionaris hebben gezegd dat Europese landen Rusland niet moeten provoceren. Hij wees daarbij op uitspraken dat Rusland als 'een rat in het nauw zit'.
De Estse premier Kristen Michal gebruikte die vergelijking eind september voor de Russische president Vladimir Poetin. Het is onduidelijk of Colby specifiek daarop doelde.
De verzoeken komen terwijl de regering van Donald Trump opnieuw aandringt op onderhandelingen over een einde aan de oorlog in Oekraïne. Het Pentagon wilde tegenover Reuters niet inhoudelijk reageren.
ANP
Oekraïne en Rusland melden dat de mijnenveegoperatie in de Oekraïense stad Olesjky is afgerond, waardoor de levering van hulpgoederen en de evacuatie van bewoners kunnen beginnen. Een konvooi met voedsel, medicijnen en andere noodhulp vertrekt op korte termijn naar de door Rusland bezette stad, die al sinds mei is afgesneden van de buitenwereld. Inwoners die de stad willen verlaten, zullen worden geëvacueerd.
Rusland en Oekraïne sloten vorige week een akkoord over een lokaal staakt-het-vuren in Olesjky. De Oekraïense autoriteiten waarschuwden al maanden dat de humanitaire situatie in de stad, waar naar schatting nog zo’n tweeduizend mensen wonen, onleefbaar was geworden. Olesjky ligt aan de door Rusland bezette oostoever van de rivier de Dnipro. Aan de andere kant van de rivier, die in Oekraïense handen is, ligt provinciehoofdstad Cherson. Vanaf de omgeving van Olesjky bestookt het Russische leger Cherson met drones en artillerievuur.
Het humanitaire bestand in Olesjky kwam tot stand na bemiddeling van de Amerikaanse presidentsvrouw Melania Trump. Ook paus Leo XIV had de Russische president Vladimir Poetin opgeroepen om akkoord te gaan met een staakt-het-vuren.
Daan de Vries
Rusland heeft minstens dertien mensen gedood bij een Russische drone-aanval op een treinstation in Dnipro. De Oekraïense president Zelensky schrijft op X dat de aanval gericht was op een perron waar twee treinen voor burgerverkeer stonden. Op beelden is te zien hoe levenloze lichamen over het perron verspreid liggen.
De regionale gouverneur Oleksandr Hanzja meldt op Telegram dat ook dertien mensen gewond raakten bij de aanval. Vier van hen verkeren in ernstige toestand, onder wie een 11-jarige jongen. De burgemeester van Dnipro, Borys Filatov, roept op Telegram op om te stoppen met schrijven over ‘schade aan infrastructuur’. Zelf spreekt hij van een ‘genocideoorlog’.
In de stad Kremenchuk heeft Rusland met een drone-aanval op een flatgebouw nog drie mensen gedood. Dat meldt de gouverneur van de regio Poltavska op Telegram. Bij de aanval raakten 15 mensen gewond, onder wie drie kinderen.
De Oekraïense luchtmacht zegt vannacht in het hele land 97 drones te hebben onderschept. Tot 7.00 vanochtend vuurde Rusland 112 drones af op het land, de aanvallen zijn sindsdien nog doorgegaan.
Oekraïne vuurde vannacht zelf ook honderden drones af op Moskou. De burgemeester van de Russische hoofdstad, Sergej Sobjanin, meldde dat er 613 drones richting Moskou vlogen, waarvan ‘de meeste’ door de luchtverdediging ‘in de verte’ zijn neergehaald. Rusland beperkte vluchten van drie grote luchthavens bij de hoofdstad. Er is geen melding gemaakt van Russische slachtoffers of schade.
Lisa Belt
In de Oekraïense stad Olesjky, waar sinds dinsdag een staakt-het-vuren geldt, is een mijnenveegoperatie aan de gang. Dat zegt de Russische mensenrechtencommissaris Yana Lantratova woensdag op Telegram. Het nieuws wordt bevestigd door haar Oekraïense ambtgenoot Dmytro Loebinets.
Volgens Lantratova wordt de operatie uitgevoerd aan de toegangswegen naar de stad, zodat de inwoners de regio veilig kunnen verlaten. Oekraïense en Russische strijdkrachten zien er toe op het staakt-het-vuren aan de Dnipro, zegt ze.
Olesjky ligt in het zuiden van Oekraïne en werd meteen na de Russische invasie in februari 2022 ingenomen door de Russen. De stad maakt nu deel uit van de frontlinie. Sinds dinsdagochtend 2 uur geldt er een staakt-het-vuren. In Olesjky wonen naar schatting nog tweeduizend van de oorspronkelijke 24.000 inwoners.
Belga
Lees ook: Lokale wapenstilstand in Zuid-Oekraïense stad: worden de uitgehongerde inwoners van Olesjky gered?
Nederland geeft Oekraïne nog eens een half miljard euro aan militaire steun om het land de komende winter door te helpen. Dat heeft de Nederlandse premier Rob Jetten gemeld tijdens een persconferentie met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Die brengt vandaag een bezoek aan Den Haag. In het pakket zitten onder meer luchtverdedigingswapens, aldus Jetten.
Zelensky zei in zijn verklaring ‘heel dankbaar’ te zijn voor de aangekondigde steun, die ‘nodig is voor de winter’. Premier Jetten hekelde tegelijkertijd de aanhoudende Russische luchtaanvallen op burgerdoelen en kritieke infrastructuur in Oekraïne, juist nu de winter nadert. Een onderzoekscommissie van de Verenigde Naties heeft de aanvallen deze week nog als een oorlogsmisdaad en als een misdaad tegen de menselijkheid bestempeld.
De Nederlandse regering maakte eerder vandaag al een steunpakket van 1,2 miljard euro bekend voor Oekraïne. Het geld is bedoeld voor wederopbouwprojecten in het land tot 2029. Het gaat onder meer om het herstel van door Rusland beschadigde energie-infrastructuur.
Yassin Boutayeb
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft gezegd dat het Oekraïense leger dit jaar gemiddeld slechts twaalf Patriot-raketten per maand heeft gekregen. Dit is een fractie van wat nodig is om de vele ballistische raketten te onderscheppen die het Russische leger lanceert, onder andere tegen doelwitten in Kyiv.
‘Wij kopen veel dingen in de Verenigde Staten’, aldus Zelensky in een gesprek met Oekraïense media over het Purl-programma, dat Europa heeft opgezet om wapens te kopen in de VS. ‘Europa betaalde, alles kwam aan, en alles was prima. Maar in sommige gevallen, vooral bij de Patriots, is het een grote uitdaging. Twaalf raketten per maand, gemiddeld, dat is wat we in 2026 kregen.’
Dit is te weinig om de Russische aanvallen af te slaan. Volgens Zelensky gebruikt Rusland bij elke grote drone-en raketaanval op Oekraïne dertig tot veertig ballistische raketten. Gemiddeld zijn er elke maand drie tot vijf van deze massale Russische aanvallen. Eerder deze maand werd bekend dat de VS de laatste tijd de leveranties ophouden. De vertraging zou bedoeld zijn om Kyiv onder druk te zetten in te stemmen met een akkoord om de oorlog met Rusland zo snel mogelijk te beëindigen.
Zelensky zei dat hij elke dag bezig is om landen over te halen Patriot-raketten te leveren. ‘Als er een positieve beslissing is met een bepaald land, geven ze me vijf, tien, twintig of twee raketten’, aldus de president. ‘Ik ben daar erg dankbaar voor.’ Tijdens de Algemene Vergadering van de VN in september vroeg hij de Amerikaanse president Donald Trump om genoeg raketten te leveren om de winter door te komen.
Het zou om driehonderd Patriots gaan. Hij beloofde Trump toen Russische olieraffinaderijen niet meer aan te vallen als dit ‘winterpakket’ zou worden geleverd. Zelensky: ‘Ik zei tegen hem: ‘Ik heb dit pakket nodig, wilt u dit pakket nu goedkeuren.’ Hij zei dat de VS hun best zouden doen, maar dat ze raketten zelf nodig hadden omdat ze er niet veel hebben.’
Stieven Ramdharie
Nederland heeft woensdag een nieuw steunpakket van 1,2 miljard euro voor Oekraïne bekendgemaakt, uren voor de aankomst van president Volodymyr Zelensky in Den Haag. Zelensky zal gesprekken voeren met onder andere premier Rob Jetten, minister van Defensie Dilan Yeşilgöz en minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen.
Ook zal Zelensky worden ontvangen door koning Willem-Alexander. Het steunpakket is bedoeld voor wederopbouwprojecten tot en met 2029. Zo wordt er geld vrijgemaakt voor herstel van beschadigde energie-infrastructuur veroorzaakt door de Russische drone-en raketaanvallen.
Zelensky zal ook gesprekken voeren met topmannen van Nederlandse en Oekraïense bedrijven. Of de komende onderhandelingen met Rusland over beëindiging van de oorlog, die door de VS worden georganiseerd, ter sprake zullen komen, is niet duidelijk. De Amerikaanse president zei dinsdag dat het topoverleg zeer snel zal plaatsvinden.
Yeşilgöz wees dinsdag op de Russische aanvallen die onverminderd doorgaan en de noodzaak om Oekraïne te blijven steunen. ‘Weer een nacht vol met Russische raketten op Kyiv’, twitterde de minister. ‘Weer met onschuldige slachtoffers. Weer met veel schade aan civiele doelen: onder meer bij een universiteitscampus en een intensivecareafdeling. Als Europa moeten we vol Oekraïne blijven steunen. Alleen zo is er kans op vrede.’
Stieven Ramdharie
De Amerikaanse president Donald Trump claimt dat ‘zeer binnenkort’ een top zal plaatsvinden met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en de Russische leider Vladimir Poetin in het kader van zijn pogingen om de oorlog te beëindigen. Dit heeft Trump, die op campagne is voor de tussentijdse verkiezingen in de VS, dinsdag gezegd.
‘Wij boeken veel vooruitgang met Rusland en Oekraïne’, beweerde Trump, die zijn pogingen om de oorlog te beëindigen de laatste weken heeft opgevoerd. ‘Er zal zeer binnenkort een bijeenkomst worden gepland.’ Hij zei niet hoe snel de top zal plaatsvinden en waar die wordt gehouden.
De afgelopen dagen meldden diverse media dat de VS eraan denken om de onderhandelingen met Oekraïne en Rusland te houden in Zwitserland of in de Verenigde Arabische Emiraten. De woordvoerder van Poetin liet maandag weten dat de Russische aanvallen op Oekraïne onverminderd zullen doorgaan tijdens onderhandelingen. Trumps onderhandelaar Steve Witkoff bezocht vorige week Moskou waar hij onder andere met Poetin sprak.
Stieven Ramdharie
Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft zijn land terrein heroverd met een reeks offensieven, waaronder een operatie die niet eerder was aangekondigd. Hij zei dat dinsdag in zijn avondlijke videotoespraak.
Volgens Zelensky staat Oekraïne er op het slagveld beter voor dan in lange tijd het geval was in de ruim vier jaar durende oorlog. Meer luchtverdedigingssystemen van westerse bondgenoten zouden die positie verder kunnen versterken, zei hij.
De president sprak voor het eerst over de operatie ‘Veles’, waarbij pijpleidingen werden gebruikt om Russische stellingen te omsingelen. ‘Het is een krachtige operatie, goed gepland en technologisch geavanceerd. De Russen probeerden ondergrondse gasleidingen te gebruiken om langs onze posities op te rukken’, aldus Zelensky.
Hij verwees ook naar een luchtlandingsoperatie in Oost-Oekraïne en de operatie ‘Vivaldi’ verder naar het noorden. Beide operaties waren bedoeld om te voorkomen dat Russische troepen in belangrijke gebieden oprukten. Hoeveel terrein Oekraïne heeft heroverd, is niet duidelijk.
ANP
Oekraïne ontvangt verspreid over november en december omgerekend 48 miljoen euro van Noorwegen om door Rusland beschadigde energie-infrastructuur te repareren voor de winter. Dat heeft de Noorse minister van Energie, Terje Aasland, vandaag gemeld tijdens zijn bezoek aan de Oekraïense hoofdstad Kyiv.
‘Oekraïne staat op het punt een nieuwe oorlogswinter in te gaan’, zo sprak minister Aasland. De aanschaf van apparatuur om cruciale infrastructuur te versterken en te herstellen is daarom van groot belang om ‘ernstige humanitaire gevolgen te voorkomen’, aldus de minister.
Een onderzoekscommissie van de Verenigde Naties bestempelde de aanhoudende Russische aanvallen op Oekraïense energie-infrastructuur maandag nog als oorlogsmisdaden en als misdaden tegen de menselijkheid. De commissie concludeert dat ‘de Russische commandanten die opdracht gaven tot de aanvallen wisten dat de verwarmingsinstallaties onmisbaar zijn voor burgers, met name tijdens de winter’.
Yassin Boutayeb
Een Russische IT-specialist is vandaag tot 13 jaar celstraf veroordeeld omdat hij geld heeft overgemaakt aan het Oekraïense leger voor de aankoop van medisch materieel. Dat meldt persbureau Reuters op basis van rechtbankdocumenten. De man is door Rusland schuldig bevonden aan het ‘financieren van terrorisme’. Hij moet 3 jaar doorbrengen in een reguliere gevangenis, gevolgd door 10 jaar in een strafkolonie.
De man zit al sinds vorig jaar september vast in Rusland. Hij was in het bezit van een verblijfsvergunning voor Bulgarije, maar bracht die maand een bezoek aan de Russische hoofdstad Moskou. De autoriteiten konden hem daar arresteren.
Rusland wordt in zijn bewijsvoering ondersteund door Binance, een cryptoplatform waar mensen digitale munten kunnen uitwisselen. De veroordeelde Rus zou via Binance valuta hebben overgemaakt naar Oekraïne. Binance zou de financiële gegevens hebben gedeeld op verzoek van de Russische autoriteiten. De vraag is of zij hiertoe verplicht waren. Het bedrijf is sinds 2023 niet meer actief in Rusland.
Tegenstanders van het Kremlin gebruiken vaker cryptovaluta om geld over te maken naar mensen of doelen die door Rusland als extremistisch of terroristisch worden beschouwd, in de hoop dat zij zo minder snel te traceren zijn.
Yassin Boutayeb
De Finse president Alexander Stubb en de Noorse premier Jonas Gahr Støre hebben gebeld met de Russische president Vladimir Poetin. Het gesprek, dat anderhalf uur zou hebben geduurd, ging over het voornemen om de vredesonderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne te hervatten. Stubb omschrijft het telefoongesprek als ‘openhartig en inhoudelijk’.
Het is het eerste directe contact tussen West-Europese leiders en Poetin sinds de Russische president in juli vorig jaar sprak met de Franse president Macron. Volgens persbureau Bloomberg hebben Finland en Noorwegen zich als gesprekspartners opgeworpen omdat zij als buurlanden van Rusland veel belang hebben bij de onderhandelingen. Het telefoongesprek met Poetin vond plaats in de context van de gesprekken tussen Rusland, Oekraïne en de Verenigde Staten, die volgende maand moeten plaatsvinden in de Verenigde Arabische Emiraten.
Begin dit jaar spraken vertegenwoordigers van de drie landen elkaar al drie keer in Abu Dhabi en Genève. Tijdens die gesprekken werd geen voortgang geboekt in de vredesonderhandelingen. Wel sloten Oekraïne en Rusland een akkoord over de uitwisseling van krijgsgevangenen.
Vorige week blies de Amerikaanse president Trump de onderhandelingen nieuw leven in, door zijn speciaal gezant Steve Witkoff naar St.-Petersburg te sturen voor een gesprek met Poetin. Kort daarvoor had Witkoff in Oslo gesproken met Stubb, Gahr Støre en de Oekraïense president Zelensky. De afgelopen weken zijn de spanningen tussen Oekraïne en de VS flink opgelopen, onder meer door het dieselakkoord dat Trump sloot met het Kremlin en het beperken van de toegang tot Starlink-internet voor het Oekraïense leger.
Daan de Vries
Bij een Russische raketaanval op een universiteitscampus in Kyiv zijn gisteravond laat zeker twaalf gewonden gevallen. Onder hen zijn vijf studenten en medewerkers van de universiteit, meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky.
Volgens Zelensky viel Rusland de campus in korte tijd twee keer aan. Op het moment van de tweede aanval waren er al reddingswerkers ter plaatse. Het Russische leger maakt vaker gebruik van deze methode, die bekendstaat als double tap. In augustus vielen in de Oekraïense stad zestien doden bij een dubbele raketaanval.
In totaal vuurde Rusland gisteravond en vannacht zestien ballistische raketten af, schrijft Zelensky op sociale media. Vanwege hun hoge snelheid zijn deze raketten voor Oekraïne bijzonder moeilijk te onderscheppen. Bovendien waarschuwen de Oekraïners al maanden voor munitietekorten voor hun Patriot-luchtverdedigingssystemen, die wel in staat zijn de raketten te raken.
Daan de Vries
Rusland heeft vannacht een belangrijke brug in Kyiv aangevallen. Dat meldt Vitali Klytsjko, de burgemeester van de Oekraïense hoofdstad. Het gaat om de zuidelijkste van de acht bruggen over de rivier de Dnipro, die zowel gebruikt wordt door wegverkeer als door de metro. De brug is door de aanval tijdelijk gesloten.
De bruggen in Kyiv, die de twee delen van de stad met elkaar verbinden, zijn sinds dit najaar geregeld doelwit van Russische aanvallen. Burgemeester Klytsjko waarschuwde begin deze maand dat Rusland probeert ‘Kyiv uit elkaar te scheuren’. De Dnipro is in Kyiv bijna een kilometer breed. Er zijn geen tunnels of veerponten, waardoor de acht bruggen de enige verbinding zijn tussen beide oevers. Ook treinen naar het oosten van het land maken gebruik van de bruggen.
Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft Rusland naast de brug ook een universiteitscampus geraakt. De omvang van de schade is nog onduidelijk. Bij de aanvallen van vannacht is zeker een dode gevallen. Vijftien mensen zijn gewond geraakt, meldt de Oekraïense reddingsdienst.
De aanvallen op Kyiv vallen samen met het ingaan van een humanitair staakt-het-vuren in Olesjky, in de Zuid-Oekraïense provincie Cherson. Olesjky, dat nog zo’n tweeduizend inwoners telt, is sinds het begin van de Russische invasie in februari 2022 bezet. Vanaf eind mei zijn de inwoners afgesneden van de buitenwereld, waardoor zij al maanden zonder schoon drinkwater, medicijnen en voedsel zitten. Vrijdag kondigde het Witte Huis aan dat de Amerikaanse presidentsvrouw Melania Trump een wapenstilstand had bemiddeld in Olesjky, om de weg vrij te maken voor evacuaties en de levering van noodhulp.
Daan de Vries
Bij een droneaanval op een passagiersbus is een inzittende om het leven gekomen en zijn dertig anderen gewond geraakt. De aanval had plaats in het door Rusland gecontroleerde deel van de regio Zaporizja, in het zuidoosten van Oekraïne. Dat meldt Jevgeni Balitski, de door Rusland aangestelde gouverneur van de regio.
Redactie
Rond de Oekraïense stad Olesjky is in de nacht van maandag op dinsdag om 02.00 uur (Nederlandse tijd) een humanitair bestand ingegaan. Het Russische ministerie van Defensie liet op Telegram weten aanvallen op Cherson te hebben opgeschort vanwege het plaatselijke staakt-het-vuren.
In de Oekraïense hoofdstad Kyiv klonken rond dat tijdstip juist opnieuw explosies. Daarbij raakten een brug en een metrolijn beschadigd. Eerder op maandag werd de stad ook al getroffen door ballistische raketten. Onder andere een universiteitscampus en een ambulance waren het doelwit. Volgens burgemeester Vitali Klitsjko viel er één dode en raakten tien mensen gewond, onder wie meerdere studenten.
Het bestand in het door Rusland bezette Oekraïense Olesjky werd bemiddeld door de Amerikaanse presidentsvrouw Melania Trump. Hoewel Rusland aankondigde aanvallen te staken, is het niet te verifiëren of er direct minder gevochten wordt, aldus persbureau AFP.
De situatie in Olesjky is penibel, onder meer door gebrek aan medicatie, voedsel en schoon water. De hongersnood zou er inmiddels zo nijpend zijn dat sommigen zelfs huisdieren en gras zijn gaan eten, zo schreven meerdere media eerder. Ook Oekraïne zelf waarschuwde de afgelopen tijd meermaals voor de humanitaire ramp die zich ontvouwt in Olesjky.
Volgens de Oekraïense ombudsman voor de mensenrechten Dmytro Loebinets zal de operatie in ieder geval vergen dat aanvoerwegen ontmijnd worden. Pas dan kan voedsel worden geleverd en burgers worden geëvacueerd.
ANP
Oekraïne wacht al bijna een maand op nieuwe leveringen van Amerikaanse cruciale luchtverdedigingsraketten. In een bericht op sociale media schrijft president Volodymyr Zelensky dat hij zijn ministers van Defensie en Buitenlandse Zaken, evenals de legerleiding, heeft opgedragen dit aan te kaarten bij de Amerikaanse defensieminister Pete Hegseth, die de leveringen naar verluidt zou tegenhouden.
Het bericht van Zelensky laat zien dat het Oekraïense leger in de strijd tegen Rusland nog altijd wordt beperkt door de Verenigde Staten. Het ophouden van de leveringen door Hegseth, waar The Washington Post eerder deze maand over berichtte, viel samen met de beperkingen die de VS oplegden aan het cruciale satellietinternet Starshield (de militaire versie van Starlink) van het Amerikaanse SpaceX. Ook beklaagde Zelensky zich eerder deze maand erover dat de VS minder inlichtingen deelden over aankomende Russische aanvallen.
Die laatste twee problemen zijn volgens Zelensky verholpen. Maar het uitblijven van nieuwe Amerikaanse Patriot-luchtverdedigingsraketten, die Europese bondgenoten kopen voor Kyiv, is nog altijd een ernstig probleem voor Oekraïne. De Patriots zijn voor Oekraïne cruciaal om zich te beschermen tegen Russische ballistische raketten. Ook vóór het uitblijven van nieuwe leveringen stelde Zelensky al dat Oekraïne kampte met een nijpend tekort aan Patriots.
De Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio zei na een gesprek met Zelensky vorige week dat er geen sprake zou zijn van ‘een bewust politiek besluit’ om de Patriots achter te houden. ‘Het is simpelweg een balans tussen onze verplichtingen aan andere partners en aan onze eigen behoeften’. Een soortgelijke boodschap verkondigde Hegseth ook al.
Oekraïne heeft de gelijktijdige beperkingen vanuit de VS geïnterpreteerd als een strafmaatregel. President Donald Trump heeft steen en been geklaagd over het voortduren van de Oekraïense aanvallen op de Russische olie-industrie. Kyiv is daarmee volgens hem schuldig aan de gestegen internationale energieprijzen.
Thom Canters
Lees hier ook: Patriot is Oekraïnes enige antwoord op Ruslands ballistische raketarsenaal
Het Russische leger zal de aanvallen op Oekraïne niet verminderen in de aanloop en tijdens komende onderhandelingen met Kyiv en Washington. De strijd zal gewoon in alle hevigheid doorgaan, zo heeft het Kremlin vandaag gewaarschuwd. De regering-Trump bereidt nu het driepartijenoverleg voor om de oorlog te beëindigen.
De onderhandelingen moeten volgende maand van start gaan en worden mogelijk in Zwitserland of de Verenigde Arabische Emiraten gehouden. ‘Het besluit om de trilaterale onderhandelingen te hervatten houdt geen enkele beperking van de militaire operaties in’, aldus Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov. ‘Onze strijdkrachten blijven grootschalige aanvallen uitvoeren op het Oekraïense militair-industriële complex.’
De woordvoerder van president Vladimir Poetin zei dat Moskou wel bereid is tot tijdelijke, lokale bestanden uit humanitaire overwegingen om bewoners te helpen. Vorige week werd zo’n staakt-het-vuren aangekondigd door de VS in de zuidelijke stad Olesjky, vlakbij Cherson. Deze week moet daar de strijd worden gestaakt zodat humanitaire hulp de bewoners kan bereiken. Ook zouden kwetsbare inwoners, zoals ouderen, de stad kunnen verlaten.
Op de vraag of meer van deze bestanden mogelijk zijn langs de frontlijn, zei Peskov: ‘Voor humanitaire doeleinden, absoluut.’ Vorige gesprekken tussen Oekraïne en Rusland hebben tot nu toe niets opgeleverd. Moskou blijft eisen, ook nu weer, dat Kyiv de gebieden in het oosten en zuiden van Oekraïne opgeeft die Rusland wil inlijven. Het Russische leger heeft sinds de invasie van 2022 zo’n twintig procent van Oekraïne bezet.
Stieven Ramdharie
Duitsland staat op het punt de Oekraïense kruisraket Bars aan te schaffen. Een akkoord over de aankoop van een klein aantal daarvan moet de komende weken worden afgerond. Als het wapen tijdens tests goed bevalt, kan dit de weg vrijmaken voor een order van honderden kruisraketten. Dit hebben bronnen bevestigd tegen de Financial Times.
Het Duitse plan onderstreept opnieuw de interesse van Europese landen in Oekraïense wapens die zich in de oorlog tegen Rusland hebben bewezen. Ook het Amerikaanse leger bekijkt of het Oekraïense wapens en technologie, vooral op het gebied van drones, kan gebruiken.
Met de Bars voeren de Oekraïense inlichtingendiensten onder meer succesvolle aanvallen uit diep in Rusland, zoals op militaire bases en de energiesector. Oekraïne bevestigde het bestaan van het wapen in 2024. De combinatie van een drone en een kruisraket heeft een bereik van zo’n 1.000 kilometer en kan worden voorzien van een explosieve lading van zo’n 100 kilo.
Behalve dat het wapen zich al heeft bewezen in de oorlog, is de Bars ook veel goedkoper dan vergelijkbare westerse hightechwapens. Duitsland zou het Bars-systeem willen gebruiken om in een conflict massale aanvallen uit te voeren over een grote afstand. Duurdere kruisraketten in het Duitse arsenaal zouden dan voor meer belangrijke doelwitten moeten worden gebruikt.
Stieven Ramdharie
Oekraïne wil tijdens onderhandelingen met de VS en Rusland over beëindiging van de oorlog niet praten over een neutrale status van het land in de toekomst en beperking van de grootte van het leger. Dit heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky gezegd in een gesprek met het Oekraïense programma TSN-Tyzhden.
‘Beperkingen voor onze strijdkrachten en de neutraliteit van Oekraïne zijn niet bespreekbaar’, aldus Zelensky. ‘Wij kunnen niet spreken over neutraliteit voor ons land. En dat moeten we ook niet doen. Ons standpunt komt in essentie overeen met dat van de VS. Wij kunnen niet spreken over het beperken van de omvang van het Oekraïense leger.’
De Amerikaanse president Donald Trump wil dat Oekraïne en Rusland samen met de VS snel bijeenkomen om te praten over beëindiging van de oorlog. Volgens de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Mike Johnson, die in het weekeinde met Trump en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio sprak, staan de landen ‘op het punt' om de trilaterale onderhandelingen te beginnen.
Zelensky heeft de afgelopen week gezegd dat Oekraïne bereid is de oorlog te bevriezen langs de huidige frontlinie, maar dat Kyiv nooit zal erkennen dat het bezette Oekraïense gebied voorgoed van Rusland is. Moskou wil de gebieden, waaronder de industriële Donbas-regio, inlijven.
Stieven Ramdharie
In dit liveblog houden we u op de hoogte van het laatste nieuws over de oorlog in Oekraïne. Lees hier het volledige liveblog van de afgelopen week terug.
Source: Volkskrant