Techmiljardair Elon Musk spendeerde zeker 400 miljoen euro aan de Republikeinse campagne, maar zijn kandidaten gingen bijna allemaal onderuit. Musk moet vrezen dat het door Democraten gedomineerde Congres onderzoeken zal beginnen naar zijn banden met de Trump-regering.
is buitenlandverslaggever van de Volkskrant en schrijft over de VS, Rusland en de internationale rechtsorde.
Op zijn eigen invloedrijke sociale mediumplatform X reageerde Musk cryptisch op de overweldigende nederlaag van de door hem gesteunde Republikeinen. ‘Blijkbaar werkten mijn verkiezingsbeïnvloedende ruimtelasers dit keer niet’, aldus de rijkste man op aarde.
Voor Musk stond er persoonlijk veel op het spel bij de Congresverkiezingen. De Democraten kondigden eerder al aan onderzoek te willen doen naar zijn handelen als hoofd van het zogenoemde Amerikaanse departement voor overheidsefficiëntie, Doge. Musk zou bij zijn bezuinigingsoperatie mogelijk wetten hebben overtreden.
Ook willen de Democraten meer weten over het gedeeltelijk uitschakelen van Musks Starlink- en Starshieldinternet boven Oekraïne afgelopen maand. De Oekraïners konden zich daardoor niet meer goed verdedigen tegen de Russische agressie.
Nu de Democraten een meerderheid krijgen in het Congres, hebben zij de macht om die onderzoeken naar Musk en anderen door te zetten en mensen onder ede te horen. De aandelen van Musks bedrijven Tesla en SpaceX zakten fors nadat de Democratische zege duidelijk werd.
Musk investeerde meer dan welke individuele buitenstaander ooit tevoren deed tijdens een verkiezing. Alleen ondernemer en ex-burgemeester van New York, Michael Bloomberg, gaf in 2020 meer van zijn eigen geld uit, maar toen was hij zelf presidentskandidaat. Bloomberg was nu met bijna 80 miljoen euro de grootste individuele geldschieter van de Democraten.
De donaties van Musk lijken gedeeltelijk averechts te hebben uitgepakt, zeker in zijn thuisstaat Texas, waar ongeveer de helft van het geld naartoe ging. James Talarico, de Democraat die de senaatsrace ruimschoots won, gebruikte Musks inmenging om zijn eigen achterban te motiveren. ‘Texas is niet te koop’, luidde zijn slogan. Bij zijn overwinningsspeech zei Talarico dinsdag dat hij de machtigste man ter wereld, Trump, had verslagen én de rijkste man ter wereld, Musk.
De afgelopen campagne was sowieso de duurste ooit bij een Congresverkiezing. Het onafhankelijke onderzoeksplatform Open Secrets schatte de totale uitgaven op zeker 11 miljard euro, 30 procent meer dan bij de ‘midterms’ vier jaar geleden.
De Republikeinen waren zwaar in het voordeel bij donaties van externe groepen, zogenoemde PAC’s die ongelimiteerd geld mogen inzamelen bij rijke particulieren en ondernemers. Zij gaven honderden miljoenen uit aan Republikeinse kandidaten in tal van staten.
De Democratische kandidaten waren volgens Open Secrets juist succesvoller in het werven van geld bij individuele kiezers uit hun eigen staat. De Democraten haalden via die doorgaans kleinere donaties ongeveer een miljard euro op, terwijl de Republikeinen niet veel verder dan de helft kwamen.
Veel geld van Musk en andere Republikeinse geldschieters is weer uitgegeven aan tv-spotjes gericht tegen transgender personen. Volgens persbureau AP ging daar zeker 150 miljoen euro naartoe, maar in de slotfase is dat bedrag waarschijnlijk nog sterk toegenomen.
President Trump probeerde de afgelopen weken de cultuurstrijd rond dit thema weer op te voeren. Hij beweerde dat de door Democraten gesteunde rechten voor transgender personen een grote bedreiging vormen voor Amerikaanse kinderen. Anders dan bij de vorige verkiezingen bleek dat dit keer onvoldoende om kiezers af te leiden van andere thema’s en weg te drijven bij de Democraten. Onderwerpen als de economie, de inflatie, de corruptie in het Witte Huis en de oorlog in Iran domineerden de Congresverkiezingen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant