DEN HAAG - Historisch. Zo noemt Amerika-deskundige Willem Post de afgetekende overwinning van de Democraten bij de tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten. Volgens de Hagenaar betekent de uitslag een enorm pak slaag voor president Donald Trump. Ook elders in Den Haag wordt de verkiezingsuitslag uitgebreid besproken, onder meer tijdens een Amerikaans ontbijt in perscentrum Nieuwspoort.
Niet alleen verliezen de Republieken hun meerderheid in het Huis van Afgevaardigden, maar ook in de Senaat. Daarmee wordt voor Trump de ruimte behoorlijk beperkt om de komende twee jaar zijn plannen in praktijk te brengen.
'De getallen zijn nu nog mooier geworden voor de Democraten', zegt Post in het radioprogramma West Wordt Wakker. 'Zelfs in echt Republikeinse staten als Texas en Kansas zijn mensen woedend over wat er gaande is.'
Volgens de Amerika-kenner speelt onvrede over de dagelijkse kosten van het leven een grote rol. Hij wijst op de prijzen in supermarkten en aan de pomp, kosten van gezondheidszorg en huizen die voor veel Amerikanen onbetaalbaar zijn geworden.
Ook de oorlog in Iran is wat hem betreft van belang. 'Trump belooft een gouden eeuw. Nou, waar is die gouden eeuw?, zeggen die mensen.'
In perscentrum Nieuwspoort, vlak bij de Tweede Kamer, komen woensdagochtend belangstellenden samen om de uitslag te bespreken. Onder het genot van donuts en pancakes luisteren ze naar deskundigen en politici.
Volgens organisator Freek hangt er een andere sfeer dan bij eerdere bijeenkomsten. 'Ik voel dat wel een beetje. Andere keren was het niet zoals men toen hoopte, dat is deze keer wel anders', constateert hij.
Vooral de winst in Texas en Kansas vindt Post opvallend. In eerstgenoemde staat won voor het eerst sinds ruim dertig jaar een Democraat een zetel in de Senaat.
Kansas moest daarvoor zelfs 94 jaar wachten. 'Ik had wel gezegd dat de Democraten op alle fronten zouden winnen, gezien dit klimaat en al die woede. Maar dit is voor de Democraten nog beter dan verwacht.'
Niet alleen het beleid van Trump verklaart de uitslag, beweert Post, ook hebben de Democraten sterke kandidaten aangewezen. Hij noemt bijvoorbeeld senator John Ossoff uit Georgia, die een ruime overwinning boekte.
'Er wordt weleens gezegd: waar zijn nou die Democratische leiders? Nou, dit is er één. Die heeft een heel mooie overwinning gepakt.'
De nieuwe meerderheid in het Congres maakt het voor Trump moeilijker om zijn binnenlandse plannen door te drukken. Het Congres beslist over de begroting en daarmee over het geld voor zijn beleid.
Vanaf januari hebben de Democraten daarin de meerderheid. 'Wat Trump ook aan beleid wil, het geld moet hij toch vragen aan het Congres', legt Post uit.
Trump heeft na de verkiezingsnederlaag aangegeven dat hij wil samenwerken met de Democraten. Tegelijkertijd kondigde de president aan dat hij gebruik wil maken van zijn vetorecht om plannen van de oppositie tegen te houden. Post verwacht daarom dat de samenwerking niet vanzelf zal gaan.
'Trump heeft gezegd: ik ben er trots op dat ik Mister Veto word. Als de Democraten een andere wet willen, kan hij die tegenhouden. Dan moet je met een meerderheid van twee derde over dat veto heen. Die hebben de Democraten niet.' Zo kan een politieke patstelling ontstaan, voorziet Post.
Op het gebied van buitenlandse politiek houdt de president ruimte om zelf beslissingen te nemen. Post verwacht dat hij zich daar de komende twee jaar nadrukkelijker op gaat richten.
Hij wijst erop dat presidenten in hun laatste jaren vaker proberen hun stempel op de geschiedenis te drukken. Dat kan volgens hem zowel positief als negatief uitpakken.
Weinig verandering verwacht Post voor Europa. Trump haalde in zijn reactie op de verkiezingen opnieuw uit naar Europese landen. Hij zei dat het continent achteruitgaat en ook niet meer zelfstandig kan overleven.
De president zal druk blijven uitoefenen op Europese landen, zodat ze meer geld uitgeven aan defensie en de NAVO, voorspelt Post. 'Laat je niet in de maling nemen, dat je denkt: Trump is nu zo ontzettend vriendelijk', waarschuwt Post.
'Op buitenlandterrein zijn we nog niet van hem af. En toevallig zijn wij het buitenland. Dus als Europa moeten we onze stem veel meer laten horen, samenwerken en onze defensie optuigen.'
Source: Omroep West Den Haag