De Democraten liggen op koers voor een historische monsterzege bij de tussentijdse verkiezingen. Controle over de Senaat is al binnen, het Huis van Afgevaardigden kan de partij haast niet meer ontgaan. Dit is méér dan een politieke ommezwaai. Amerikanen rekenen af met het tijdperk van Donald Trump.
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Hij doet verslag vanuit Austin, Texas.
De nacht begon met een kraker. Weinig Democraten hadden South Carolina, een oerconservatief staatje middenin de broeierige Amerikaanse Deep South, bovenaan hun wensenlijstje. En toch. Toen de eerste resultaten dinsdagnacht binnenstroomden, voltrok zich uitgerekend daar het eerste wonder van de midterms: South Carolina kleurde tegen de verwachting in blauw. Opeens leek alles mogelijk.
Dit zou weleens méér dan een slechte avond voor Republikeinen kunnen worden, waarschuwden conservatieve zenders al. Hier dreigde een slachtpartij. En zo geschiedde.
Democraten stevenen deze tussentijdse verkiezingen af op een historische monsterzege. Luttele uren na het sluiten van de eerste stembussen, terwijl in Amerika’s uiterste westen de laatste kiezers nog in rijen stonden, werd al duidelijk dat een meerderheid in het Congres hen niet meer kan ontgaan.
De Senaat is reeds binnen. Naast South Carolina wonnen de Democratische kandidaten in alle swingstates waar het tellen nu is voltooid: Ohio, Maine, North Carolina, de boerenstaten Iowa en Kansas, en zelfs, wellicht de grootste klapper van de avond, het Amerikaanse kroonjuweel Texas.
Als eerste Democraat sinds 1988 werd daar, iets na 22.00 uur lokale tijd, de 37-jarige predikant James Talarico uitgeroepen tot winnaar. Van de voorspelde nek-aan-nekrace kwam uiteindelijk weinig terecht: Talarico versloeg zijn tegenstander Ken Paxton met bijna 20 procentpunten.
Het is een duizelingwekkende veroveringstocht voor een partij die anderhalf jaar geleden nog in de grootste crisis van haar bestaan werd gestort. Donald Trump, een veroordeelde oud-president met openlijk autocratische ambities, versloeg vicepresident Kamala Harris met een absolute meerderheid. Trump veroverde terrein in vrijwel elke kiezersgroep. De partij leek het eigen land niet langer te begrijpen.
Nu oogt de Amerikaanse zwaai naar links zoals Trumps zege toen. En de Democratische meerderheid in de Senaat kan straks zelfs verder uitdijen.
In de swingstate Nebraska wordt nog altijd hard geteld. In het onherbergzame Alaska, waar de stembussen als laatste sloten, kan een definitieve telling nog dagen op zich laten wachten. Zelfs in Mississippi, een van de meest conservatieve staten in het land, blijkt de senaatsrace nog gemeen spannend. De twee kandidaten gaan nek-aan-nek. Democratische winst zou daar een vergelijkbare schok teweegbrengen als in South Carolina.
De 435 zetels in het Huis van Afgevaardigden zijn nog niet allemaal beslecht. Toch hoeven de Democraten zich weinig zorgen te maken. Daar streven ze, nu al, hun meest optimistische dagdromen voorbij: The New York Times voorspelt dat zij in het Huis mogelijk de grootste overwinning sinds 1982 tegemoet gaan.
De overmacht van dit Democratische succes kan door Republikeinen haast niet anders worden opgevat dan als oorverdovend alarmsignaal: Amerikanen zijn klaar om af te rekenen met het tijdperk-Trump. Democraat Talarico spreekt tijdens zijn overwinningsspeech in Austin, gehouden in het holst van de nacht, van ‘een stervend wereldbeeld’.
Bij Trump lijkt de verbazing het in een eerste reactie te hebben gewonnen van zijn teleurstelling. ‘Terwijl ik met jullie praat, zie ik de uitslagen’, aldus de president tegen journalisten van The New York Times over het verlies van Republikein Darline Graham in South Carolina. ‘Darline heeft verloren? Wauw, dat is ongelofelijk.’
Vooraf klonken door heel het land zorgen of Trump zich wel zou neerleggen bij een nederlaag. Dat deed hij na zijn verlies van Joe Biden in 2020 immers ook niet. Maandenlang zaaide Trump ook ditmaal twijfel. Maar tegen zulk overwicht valt zelfs voor deze president niets te beginnen. Trump zegt de uitslagen dinsdag ‘absoluut’ te zullen accepteren.
Hoe snel deze uitslagen nu binnenkomen is een teken op zichzelf. Zekerheid had dagen op zich kunnen laten wachten. Na de midterms van 2022, onder president Biden, werd de definitieve uitslag – Democraten verloren het Huis, maar behielden de Senaat – pas duidelijk na acht zenuwslopende dagen. Zo krap waren de marges. Elke stem moest worden geteld.
Hoe anders is het nu.
Er werd dinsdag ook buiten het Congres geschiedenis geschreven. Democraat Keisha Lance Bottoms won de gouverneursrace in de zuidelijke staat Georgia. Zij wordt nu de eerste zwarte vrouwelijke gouverneur ooit in de Amerikaanse geschiedenis.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant