WARMOND - Voor boeren begint de dag vroeg, en op Boerderij de Eenzaamheid is dat niet anders. Vader Jan en zoon Joost zijn al hard aan het werk. De boerderij ligt niet langs een gewone polderweg, maar midden in de Kagerplassen op het eiland Zwanenburgpolder. Geen brug, geen oprijlaan: wie ernaartoe wil, moet met de boot. Toch boert de familie Van Schie hier al zes generaties. 'Je moet alles natuurlijk overhalen. Zo simpel is het'.
Boeren op een eiland klinkt romantisch, maar praktisch is het niet altijd. Machines, spullen en bezoekers moeten allemaal het water over. En soms geldt dat zelfs voor de koeien. Joost houdt samen met zijn vader 51 koeien op het ongeveer honderd hectare grote weiland-eiland.
Die koeien zijn Montbéliarde-koeien, een sterk Frans ras dat volgens Joost goed tegen de drassige omstandigheden kan. 'Ze geven wat minder melk, maar wel heel goede melk met een goed vet- en eiwitgehalte om kaas van te maken.'
Die melk vormt de basis voor de Wilde Weide-kaas die al generatieslang op de Eenzaamheid wordt gemaakt. De rauwmelkse kaas wordt gemaakt van melk van koeien die grazen in kruidenrijke veenweiden, die de kaas samen met de biologische manier van boeren een eigen karakter geven.
De Wilde Weide-kaas wordt inmiddels niet alleen in de regio verkocht, maar ligt ook bij speciaalzaken in onder meer Londen, Berlijn, New York en Philadelphia.
Juist die kaas maakt het eilandbestaan iets praktischer. Vijf dagen per week wordt de melk op de boerderij verwerkt. Voor een kilo kaas is ongeveer 9,5 liter melk nodig.
'Een kilo kaas is makkelijker van een eiland af te transporteren dan tien liter melk', legt Joost uit. Vooral vroeger, toen melk nog in zware melkbussen werd vervoerd, was dat een belangrijke reden om de melk direct op de boerderij te verwerken.
Joost groeide op op het eiland. Vooral de zomers waren volgens hem heerlijk, maar in de winter was het eiland soms wel érg rustig. Vanaf zijn middelbareschooltijd zocht hij daarom steeds vaker de vaste wal en de stad op. Hij ging economie studeren en werkte daarna buiten de landbouw.
Toch begon het boerenbedrijf uiteindelijk weer te trekken. Sinds 2020 werkte hij steeds meer mee met zijn vader Jan en in 2025 nam hij het bedrijf over. Maar Joost wil niet simpelweg doorgaan zoals zijn familie dat altijd heeft gedaan.
Hij probeert de boerderij verder te ontwikkelen richting regeneratieve landbouw: landbouw waarbij niet alleen voedsel wordt geproduceerd, maar ook wordt gewerkt aan een gezondere bodem, meer biodiversiteit en een landschap met kruidenrijke graslanden en ruimte voor weidevogels.
De familie Van Schie boert sinds 1849 op deze plek. Vroeger was het vervoer nog ingewikkelder dan nu. Als het gras op een naastgelegen eiland, dat de familie eveneens beheert, te hoog werd, moesten de koeien met een schuit overkomen.
Daarnaast moesten boeren vanuit Hoogmade kilometers over het water roeien om te helpen met zeisen, keren en drogen. 'Dat kun je je nu niet meer voorstellen', zegt Joost. Tegenwoordig gebeurt het maaien machinaal, al blijft ook dan het natte land een uitdaging.
Inmiddels woont Joost weer op het eiland, samen met zijn vrouw en zijn vader Jan. Of hij daar de rest van zijn leven zal blijven, durft hij niet te zeggen. 'Dat ligt eraan hoe de boerderij en mijn privéleven zich verder ontwikkelen. Maar voorlopig hebben we het heel fijn hier.'
Zijn vader Jan legt uit dat de naam de Eenzaamheid waarschijnlijk rond 1890 ontstond. Voor de familie heeft die naam geen sombere betekenis. 'In het Engels zou ik eerder solitude zeggen', zegt hij.
Geen eenzaamheid dus, maar een stille plek. En daarvoor moet je het dagelijkse heen en weer met de boot blijkbaar voor lief nemen.
Source: Omroep West Den Haag