Mondiale sportsancties Russische ijshockeyers mogen niet worden uitgesloten van het WK, zo besloot sporttribunaal CAS onlangs. Een belangrijke overwinning voor Rusland, dat in steeds meer sporten een terugkeer afdwingt via de juridische weg.
Russische ijshockeyers vieren een doelpunt tegen Zweden tijdens het WK in Riga (Letland) in 2021.
Het duurt nog vijf maanden voordat de eerste puck op het ijs zal vallen, maar nu al is onrust ontstaan over het WK ijshockey dat volgend jaar maart wordt gehouden in Duitsland. Zozeer, dat de Bondsrepubliek sinds vorige week twijfelt of ze nog wel gastland wil zijn.
Aanleiding is het besluit van het internationaal sporttribunaal CAS, afgelopen vrijdag, om de mondiale ijshockeybond IIHF op te dragen de deelname van Rusland aan internationale ijshockeywedstrijden per direct weer toe te staan. Dat land werd sinds het begin van de oorlog in Oekraïne in 2022 uitgesloten, een besluit dat de IIHF in 2025 nog met een jaar verlengde. Rusland, een mondiale ijshockeygrootmacht met 27 wereldtitels en negen keer olympisch goud, vocht die meest recente uitsluiting aan bij het CAS – met succes.
De Russen reageerden opgetogen. „Deze plek behoort ons rechtmatig toe”, zei minister van Sport Michail Degtjarjov volgens Reuters op Russische staatstelevisie. De IIHF en veel westerse landen zijn juist teleurgesteld – Oekraïne voorop. „Door het Russische hockey weer toe te laten, besmeurt het CAS het ijs met Oekraïens bloed”, aldus de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andrii Sybiha op X.
In Duitsland reageerden zowel hockeybond als overheid ontstemd. Directeur Frank Lutz van de Duitse ijshockeybond zei tegen Duitse media serieus te overwegen de organisatie van het WK terug te geven aan de IIHF. De Duitse regering zegt volgens de Suddeutsche Zeitung „zeer kritisch” te kijken naar de deelname van Rusland aan het WK dat volgend jaar gepland staat.
Centraal in het besluit van het CAS om het Russische beroep te honoreren, staat de argumentatie waarmee de IIHF het land uitsloot van haar toernooien. Formeel gezien mag de ijshockeyfederatie de Russen niet weren vanwege hun rol in de oorlog, omdat de eigen statuten voorschrijven dat de sport politiek-neutraal moet zijn. De IIHF had daarom een andere reden voor het uitsluiten van Rusland aangedragen: volgens de ijshockeyfederatie kwam de veiligheid en beveiliging van de sport in het geding.
Het CAS veegde die argumentatie van tafel: volgens het sporttribunaal heeft het IIHF onvoldoende bewijs kunnen overleggen om deze zorgen te onderbouwen. En in dat geval weegt het belang dat sporters kunnen deelnemen aan (internationale) toernooien zwaarder, aldus het CAS. Of die deelname moet plaatsvinden onder neutrale vlag, zoals in andere sporten, daarover liet het CAS zich niet uit omdat het daar niet om gevraagd was.
Rusland is al enige tijd bezig aan een comeback op het internationale sporttoneel, met als belangrijkste succes vooralsnog de ommezwaai van het Internationaal Olympisch Comité (IOC), dat deze zomer de schorsing van Rusland voor deelname aan de Olympische Spelen terugdraaide. Daarmee verviel ook het dringende advies van het IOC aan mondiale sportbonden om Russische sporters te weren van internationale wedstrijden.
Toch blijft het aan de mondiale sportfederaties zelf om te bepalen of de Russen weer welkom zijn of niet – wat steeds vaker uitdraait op een juridische strijd die per sport bij het CAS wordt uitgevochten. Omdat het sporttribunaal slechts toetst of de bestaande regels worden nageleefd, en vrijwel elke sportfederatie zichzelf politieke neutraliteit heeft opgelegd , moeten de bonden – net als de IIHF – met andere redenen komen als ze Russische sporters willen uitsluiten.
Sommige internationale federaties doen dat tot nu toe met succes: de wereldatletiekbond laat sinds 2022 geen enkele Rus meedoen omdat het de ‘integriteit van de sport’ aantast. Volgens World Athletics kunnen Oekraïense atleten door de oorlog in hun land niet goed trainen omdat hun topsportinfrastructuur is vernietigd en maken ze daarom geen eerlijke kans zich te kwalificeren voor internationale wedstrijden. Die sportieve disbalans is voor de atletiekbond reden de Russen te weren; een argument dat tot nu toe juridisch standhoudt, al loopt er nog een door Rusland aangespannen zaak bij het CAS.
De wereldcurlingbond kreeg vorige maand van het sporttribunaal gelijk in twee beroepen die waren aangetekend door Rusland, omdat ze succesvol hadden beargumenteerd dat de herintreding van Russische sporters de ‘integriteit van toernooien’ zou aantasten. Volgens World Curling zouden er dan problemen ontstaan: landen die weigeren tegen de Russen in actie te komen, gastlanden die wedstrijden niet meer willen organiseren en Russische sporters die mogelijk een visum geweigerd wordt door nationale overheden, zoals recent in Nederland gebeurde bij de WK turnen. Het CAS achtte daarom bewezen dat de uitsluiting van de Russen geen strafmaatregel was, maar een besluit om het goed functioneren van toernooien te garanderen.
Zo waren er de afgelopen twee jaar nog zes procedures bij het CAS die de ene keer in het voordeel van een sportbond, en de andere keer in het voordeel van Rusland uitvielen. Er lopen op dit moment nog drie procedures van Rusland, onder meer tegen de internationale biatlonbond.
In het ijshockey lijkt de uitspraak van het CAS voor een onvoorziene chaos te zorgen. Niet alleen bij het WK, maar ook bij andere toernooien in de komende maanden, te beginnen met het WK voor junioren dat eind dit jaar gehouden wordt in Canada. In een reactie op het besluit van het CAS liet de Canadese minister van Sport Adam van Koeverden aan The Athletic weten dat de regering beperkingen zal blijven opleggen aan de deelname van Russische sporters aan wedstrijden in het land.
Wat het WK van volgend jaar betreft is de IIHF nu al, ongeacht wat gastland Duitsland doet, een belangrijke sponsor kwijt. De Zweedse meubelfabrikant AJ Products, dat al sinds 1989 het mondiale eindtoernooi sponsort, trok zich begin deze week terug als geldschieter.
Er zijn meer complicaties. De zestien deelnemers van het WK zijn al bekend en ook de loting voor de poulefase is al gedaan. Vier van hen – regerend wereldkampioen Finland, ijshockeygrootmacht Zweden, Denemarken en Noorwegen – hebben al aangekondigd niet tegen Rusland te willen spelen.
Rusland maakt op basis van de wereldranglijst, waarop het sinds het begin van de oorlog een ‘bevroren’ positie heeft en daarom hoog genoeg staat, direct aanspraak op een startplek. Daarvoor zal waarschijnlijk het laagst geklasseerde land moeten wijken. En dat is Oekraïne.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie