Met miljarden euro’s probeert Europa, geschrokken door de oorlog in Oekraïne, snel langeafstandswapens te ontwikkelen om bij een conflict diep in Rusland toe te slaan. Raketten en zelfs razendsnelle hypersonische wapens moeten het nu lege arsenaal aanvullen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Europese landen proberen met man en macht aan ‘het wapen van de toekomst’ te komen: een hypersonisch wapen. Na jaren waarin Rusland, China, de VS en zelfs Noord-Korea vooropliepen bij de ontwikkeling van dit wapen, dat met ruim vijf keer de snelheid van het geluid op zijn doelwit afgaat en inslaat, is het nu ook voor Europa een topprioriteit geworden.
Want Oekraïne heeft laten zien hoe de Russische oorlogsmachine kan worden ontregeld met aanvallen diep in Rusland op onder andere luchtmachtbases, logistieke centra, wapenfabrieken en olieraffinaderijen. Een van de meest ambitieuze Europese projecten is van het jonge Duits-Engelse defensiebedrijf Hypersonica, dat in 2029 Europa’s eerste hypersonische wapen operationeel wil hebben.
In februari werd in Noorwegen de eerste succesvolle test uitgevoerd van het wapen, dat een snelheid bereikte van meer dan zes keer de geluidssnelheid. Omdat hypersonische wapens ook flink kunnen manoeuvreren, zijn ze moeilijk te onderscheppen. Op een video is te zien hoe de raket vanaf het Noorse eiland Andøya wordt gelanceerd en razendsnel het luchtruim kiest.
‘Een technologische mijlpaal’, stelde het bedrijf, dat in slechts negen maanden een prototype ontwierp en de eerste vlucht uitvoerde. Of er over een paar jaar inderdaad een bruikbaar en betaalbaar hypersonisch wapen beschikbaar is, moet nog blijken. Maar het optimisme bij Hypersonica, dat dinsdag honderd miljoen euro ophaalde om het project verder te financieren en te versnellen, is groot.
‘Het debat over de vraag of Europa hypersonische aanvalswapens nodig heeft, is voorbij’, aldus de oprichters Philipp Kerth en Marc Ewenz in een verklaring. ‘De uitdaging is nu de uitvoering.’
Maar liefst 45 miljard euro willen twaalf Europese landen in de komende tien jaar gaan uitgeven aan langeafstandswapens die vanaf de grond moeten worden afgevuurd. De raketten en hypersonische wapens, met een bereik van tussen de 300 en ruim 2.000 kilometer, moeten vijanden zoals Rusland afschrikken.
Tegelijk moeten ze de mogelijkheid bieden in een oorlog hard terug te slaan door diep in vijandelijk gebied belangrijke doelwitten te vernietigen. Europese landen beschikken nu amper over zo’n capaciteit voor precisieaanvallen vanaf de grond, omdat het gebruik daarvan onder andere door het INF-wapenverdrag werd beperkt. Dit verdrag is sinds enkele jaren ter ziele en de oorlog in Oekraïne heeft sindsdien aangetoond dat deze langeafstandswapens in de toekomst hard nodig zijn bij een eventueel conflict met Rusland.
Europese landen kunnen nu wel diep in Rusland toeslaan met conventionele wapens, maar dat kan voornamelijk vanuit de lucht met gevechtsjagers die zijn bewapend met kruisraketten, zoals de Brits-Franse Storm Shadow. Deze heeft een bereik van zo’n 300 kilometer. Duitsland beschikt over de Taurus, met een bereik van 500 kilometer. Maar gevechtsvliegtuigen kunnen uit de lucht worden geschoten. Met grondwapens kan snel en effectief worden toegeslagen.
‘Met het vermogen om met grote precisie toe te slaan, zullen het Verenigd Koninkrijk en onze bondgenoten in staat zijn om militair hoogwaardige doelen en de logistieke motoren die legers draaiende houden, uit te schakelen’, aldus de toenmalige Britse minister van Buitenlandse Zaken Yvette Cooper in juli.
De Britten hebben het voortouw genomen om het Europese tekort aan langeafstandswapens weg te werken. Zo wordt samen met Duitsland gewerkt aan een hypersonisch wapen met een bereik van meer dan 2.000 kilometer.
Ook Frankrijk werkt aan een hypersonisch wapen, de V-Max, dat in 2023 de eerste vlucht uitvoerde. Of al deze ambitieuze plannen ervoor zullen zorgen dat Europa zich snel beter kan verdedigen, is de grote vraag.
De Britse denktank Council on Geostrategy heeft zijn twijfels en vindt dat Londen tot 2030 fors meer moet uitgeven aan de ontwikkeling van hypersonische wapens. ‘De huidige aanpak probeert te veel te doen, met te weinig’, aldus de raad twee jaar geleden in een studie. De denktank raadde de regering aan voorlopig maar een Amerikaans hypersonisch wapen te kopen, zodat de Britten op korte termijn alsnog kunnen beschikken over dit wapensysteem.
Ook andere landen blijven naar de VS kijken voor wapens. Londen, dat tot 2030 zo’n 4,4 miljard euro heeft uitgetrokken voor de ontwikkeling en aanschaf van langeafstandswapens, wil ook de Amerikaanse Precision Strike Missile (PrSM) kopen, een ballistische raket met een bereik van zo’n 500 kilometer. De Russen zetten in Oekraïne een vergelijkbare raket, de Iskander, al jaren op grote schaal in. Duitsland overweegt 3,4 miljard euro uit te geven aan onder andere de Amerikaanse Tomahawk-kruisraket.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant