Jemen De Houthi’s beschikken over een hele waaier aan eigen raketten, vaak aangepaste varianten van wapens die oorspronkelijk werden gebouwd in de toenmalige Sovjet-Unie, China, Noord-Korea of Iran. Daarmee maken de Jemenitische rebellen het hun goed uitgeruste vijanden knap lastig.
Houthi-strijders bij een demonstratie tegen de Verenigde Staten en Israël in de Jemenitische hoofdstad Sanaa. De Houthi’s veroverden Sanaa in 2014 en kregen toen raketten van het regeringsleger in handen.
De bommen blijven komen. Direct nadat Saoedi-Arabië in oktober het internationale vliegveld van hoofdstad Riad heropend had, vielen de Houthi’s het weer aan. En Saoedische olieraffinaderijen zijn evenmin veilig voor de projectielen van de militante groepering in Jemen.
Een andere aanval, op het hoofdkantoor van staatsoliemaatschappij Saudi Aramco, was vooral van symbolisch belang. De boodschap uit Jemen was duidelijk: wij raken wat we willen raken.
De Houthi’s zijn tegen Saoedi-Arabië gekant vanwege de daar heersende uitleg van de islam, maar ook omdat dat land een bondgenoot van het Westen is. Westerse bemoeienis in Jemen en de Israëlische onderdrukking van de Palestijnen zijn zaken waar de Houthi’s tegen strijden, en ze zien de Saoediërs als medeplichtig in die kwesties.
De Houthi-aanvallen leggen niet alleen de kwetsbaarheden van Saoedi-Arabië bloot. Twintig aanvallen, sinds september, op King Khalid International Airport zijn ook een bewijs dat de Houthi’s een krijgsmacht hebben gevormd waar het hele Midden-Oosten rekening mee moet houden.
Hoe slagen de Houthi’s erin om de hypermoderne Saoedische luchtverdediging – inclusief Patriot-luchtafweerraketten – te ontwijken met eigen ballistische raketten, kruisvluchtwapens en drones, afgevuurd vanuit lanceerinrichtingen op meer dan duizend kilometer afstand, in Jemen?
Lange tijd hadden de Houthi’s de naam een bonte verzameling regionale strijders te zijn, maar een samengeraapt legertje vormen de Jemenitische rebellen allang niet meer. De afgelopen jaren heeft het inmiddels 350.000 man sterke Houthi-leger een indrukwekkend arsenaal eigen wapens opgebouwd, met ballistische raketten, langeafstandsdrones en antischeepsraketten.
Hoewel precieze aantallen niet bekend zijn, verraden de aanvallen die de Houthi’s dit jaar uitvoerden wel dat zij in staat zijn om doelen in alle uithoeken van het Midden-Oosten te bestoken – en daarbuiten. Door de asymmetrische manier van oorlogvoering vechten Houthi’s weliswaar als guerrillabeweging – zonder noemenswaardige marine of luchtmacht – maar de wapens die zij hebben verzameld en ontwikkeld, zijn inmiddels zo zwaar dat zij over afstanden van meer dan tweeduizend kilometer grote schade kunnen aanrichten.
In een vertrouwelijk VN-rapport concludeerden onafhankelijke experts twee jaar geleden dat de Houthi’s dankzij de militaire steun van vooral de Quds Brigade van de Iraanse Revolutionaire Garde en de Libanese strijdgroep Hezbollah konden uitgroeien van een lokale strijdgroep tot een „sterke militaire organisatie”.
De Houthi’s etaleren hun wapens zo nu en dan bij militaire parades, zoals de ballistische raket Toufan en drones. Een Houthi toonde in september 2026 een raketwerper bij een recruteringsevenement. De brand woedt bij de Saoedische staatsoliemaatschappij Aramco, vermoedelijk na een aanval van de Houthi’s in oktober.
Iran en zijn bondgenoot Hezbollah hielpen de Houthi’s jarenlang met hun investeringen, en speelden „een cruciale rol bij de levering van wapens, munitie, technologie, onderdelen, training en ondersteunende diensten”, analyseerde het Center for Strategic and International Studies (CSIS). Inlichtingen over doelwitten als de koopvaardijschepen in de Rode Zee, zouden de Houthi’s onder meer krijgen van Russische militaire inlichtingendiensten, onthulde de nieuwssite Middle East Eye twee jaar geleden.
Wapens en raketonderdelen smokkelden de Houthi’s onder meer binnen via de haven van Al Hudaydah, een havenstad aan de Jemenitische westkust, aan de Rode Zee. Bij de smokkel over zee maken de Houthi’s onder meer gebruik van dhows, traditionele houten zeilschepen. Sommige spullen komen via de Hoorn van Afrika, andere worden voor de kust van Somalië van schip op schip overgeladen. Een „enorm spelletje balletje-balletje”, aldus Houthi-expert Peter Salisbury van de Columbia-universiteit in The New York Times.
Net als in andere recente oorlogen waarin strijdkrachten asymmetrische gevechten voeren tegen een sterkere vijand – zoals de Oekraïners tegen Rusland, en Iran tegen omliggende Golflanden en de Amerikaanse militaire bases in de regio – beschikken de Houthi’s over veel relatief goedkope wapensystemen, van zeemijnen tot kamikazedrones.
Voor langere afstanden maken ze gebruik van kamikazedrones als de Waid-1 en Waid-2, lokale varianten van de Iraanse Shahed-drones. Dat zijn projectielen die met relatief lage snelheid (250 kilometer per uur) vliegen. De Waid-2 heeft een bereik van ruim tweeduizend kilometer.
Maar de Houthi’s beschikken daarnaast over een hele waaier aan eigen raketten, vaak aangepaste varianten van wapens die oorspronkelijk werden gebouwd in de toenmalige Sovjet-Unie, China, Noord-Korea of Iran. Voorbeelden daarvan zijn oude Scud-raketten uit de vorige eeuw, of de Qaher-1, een omgebouwde ballistische S-75 Sovjetraket voor afstanden tot zo’n 250 kilometer. Een deel van die Russische en Chinese raketten maakten de Houthi’s buit op het regeringsleger toen zij in 2014 en 2015 het noordwesten van Jemen innamen, inclusief de hoofdstad Sanaa.
In eigen land vechten de Houthi’s tegen het regeringsleger, dat door de Saoediërs gesteund wordt. Opmerkelijk was dit najaar hun razendsnelle opmars langs de westkust naar het zuiden. Dat dat zo gemakkelijk ging, was voor een groot deel te wijten aan de abominabele staat van de Jemenitische regeringstroepen. De checkpoints langs die westkust werden op papier stevig bemand, maar een deel van de manschappen zou uit ‘spooksoldaten’ bestaan: zij kregen hun loon maar waren niet aanwezig.
Inmiddels worden de Houthi’s langs de Jemenitische westkust weer wat teruggedrongen. Maar elders weten ze het de regeringstroepen nog steeds knap lastig te maken. Zo omsingelen ze Ta’izz, met bijna een miljoen inwoners de derde stad van het land. De inwoners melden tekorten aan drinkwater, voedsel en brandstof. Het afval hoopt zich er op in de straten en ziekenhuizen, die voor hun noodaggregaten van diesel afhankelijk zijn, vrezen dat ze snel geen patiënten meer kunnen behandelen.
Aden, de belangrijkste stad in handen van de regering, wordt geregeld door de Houthi’s gebombardeerd. Vorige week vielen er nog vijf doden bij een Houthi-aanval op het presidentiële paleis in deze zuidelijke havenstad.
Twee jaar geleden onthulden de Houthi’s dat ze inmiddels ook beschikken over een hypersonische ballistische raket, Hatem-2, een variant van de Iraanse Kheibar Shekan; die heeft een bereik van 1.500 kilometer en een explosieve lading van vijfhonderd kilo. Een andere hypersonische ballistische raket, de Palestine-2, heeft een bereik van 2.150 kilometer.
Opmerkelijk is daarnaast het arsenaal aan antischeepsraketten, zowel kruisvluchtwapens als ballistische raketten voor de korte afstand, vaak aangepaste versies van Iraanse raketten als Sayyad en Quds, waarmee koopvaardijschepen in de Rode Zee worden aangevallen; ze vormen bovendien een bedreiging voor marineschepen in de regio.
Op zee voeren de Houthi’s een strijd die veel gelijkenissen vertoont met de manier waarop de Iraniërs de Perzische Golf onveilig maken. Een traditionele marine hebben de Houthi’s niet; zij maken vanaf de westkust van Jemen gebruik van zeemijnen, maritieme drones en kleine, snelle bootjes vol explosieven om aanvallen uit te voeren op schepen in de Rode Zee, de Golf van Aden en de nauwe, drukbevaren zeestraat Bab el-Mandeb die beide wateren verbindt.
De wapenopslagplaatsen van de Houthi’s aanvallen is voor Amerikaanse of Saoedische gevechtsvliegtuigen geen gemakkelijke opgave. Volgens het Amerikaanse ministerie van Defensie worden veel wapens en munitie bewaard in ondergrondse depots – ook op dat vlak hebben de Houthi’s lessen geleerd van de Iraanse Republikeinse Garde.
Tussen 2015 en 2022 lieten de Saoediërs al bommen vallen op Houthi-gebied. Daarbij vielen weliswaar veel burgerdoden, maar de Houthi’s werden er niet door verslagen. Sinds het staakt-het-vuren van 2022 heeft de groep zich gehergroepeerd, versterkt en herbewapend. Inmiddels vallen er weer Saoedische bommen in Houthi-gebied; analisten verwachten niet direct een andere uitkomst dan in het afgelopen decennium.
De Saoediërs krijgen bijval van een coalitie van landen, waaronder Pakistan, Turkije, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk. Deze week zegde ook Egypte „defensieve steun” toe om Saoedisch grondgebied te beschermen. Mohammed Ali al-Houthi, lid van de politieke tak van de Houthi’s, veroordeelde op Telegram deze actie. „Egypte en zijn parlement verklaren hiermee de oorlog aan de Republiek Jemen, terwijl ze Israël een enorme dienst bewijzen.”
Waarom lukt het Saoedi-Arabië, dat vorig jaar meer dan 80 miljard dollar uitgaf aan defensie, niet om zijn belangrijkste infrastructuur te beschermen? De Saoediërs hebben dit jaar een grote hoeveelheid munitie verschoten, waaronder veel Patriot-luchtafweerraketten, om het land te beschermen tegen zware Iraanse aanvallen met drones en raketten. Sinds de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran is er wereldwijd een tekort ontstaan aan Patriots en andere munitie.
Analisten wijzen daarnaast op de ligging en de grote omvang van het land, dat vanuit verschillende richtingen kan worden aangevallen. „Er is veel kritieke infrastructuur: meerdere luchthavens, tal van pijpleidingen, maar ook uitgebreide olieproductie- en exportinfrastructuur, militaire bases, overheidsgebouwen, koninklijke paleizen enzovoort”, zei Thomas Juneau, onderzoeker bij denktank Chatham House vorige maand tegen CBS News. „Het is simpelweg uiterst moeilijk om al deze locaties over zo’n groot gebied met luchtverdediging te beschermen.”
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie