is publicist.
Ik ben moe van het migratiedebat. Omdat het altijd om de hete brij heen draait. Het gaat over het onbehagen van multicultureel samenleven. Over en weer. Over heel veel generaties. Nederland is al zestig jaar een moderne West-Europese, verzuilde, multiculturele samenleving en het wordt tijd om ervoor te zorgen dat die weer beter functioneert. Samenlevingen met eeuwenlange koloniale geschiedenis, onderlinge verscheidenheid in cultuur, geloof, normen en waarden en klasse zijn nu eenmaal een wezenskenmerk van ons hier en nu.
Het migratiedebat moet snel weer het integratiedebat worden, een debat over het versterken van multiculturele sociale cohesie. Over hoe we kunnen bijdragen aan een samenleving waarin iedereen zich, ondanks onderling verschil, thuis kan voelen.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Ik ben van de oude school, toen het debat over multicultureel samenleven nog vooral werd gevoerd over integratie. De ‘softe’ jaren negentig, toen de verschillen nog niet zo waren verhard. Maar ‘soft’ klinkt badinerend, daarom noem ik het liever zacht, open en welwillend.
Ooit ging het gesprek over de vraag: gunnen we de ander hetzelfde gevoel dat hij zich hier vanzelfsprekend thuis kan voelen, als dat we voor onszelf willen? Bij incidenten en spanningen werd er eindeloos koffiegedronken. Er is lang lacherig gedaan over die houding, het voortdurend blijven investeren in de zachte krachten. Maar grenzen stellen en kwetsbare migrantengemeenschappen ook kunnen aanspreken op hun eigen verantwoordelijkheden gaat het best gepaard met een open houding.
Het waren mooie tijden, een stuk minder gepolariseerd dan nu. Wellicht kunnen we hier wat inspiratie opdoen om na te denken over hoe we het multiculturele samenleven kunnen verzachten en depolariseren.
Wat verstaan we ook alweer onder integratie? Eigenlijk gaat het om het versterken van saamhorigheid. Op menselijk niveau betekent dat een open en belangstellende houding tegenover de ander als mens en diens cultuur. Over en weer: integratie moet van beide kanten komen. Een open, belangstellende houding tegenover het land en de cultuur waar je je vestigt en je kinderen en kleinkinderen groot zult brengen, mag je van de meest kwetsbare migrant vragen. Dat is een verantwoordelijkheid die migratie met zich meebrengt.
Maar eenzelfde openheid mag je ook van autochtonen verwachten. Meedoen volgens het basale principe: wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet. Een houding waarop iedereen mag worden aangesproken.
De grootste uitdaging is hoe we ervoor zorgen dat wij ons samen thuis voelen. In dit land, in onze stad, in onze wijk. En ja, dat betekent ook dat je de eenzame oudere Nederlandse bewoner die zich beklaagt dat hij de buren niet meer kan verstaan, niet wegzet als ‘fascist’. Het is een basale menselijke behoefte om je thuis te voelen. Veilig, gezien, gehoord. De cancelcultuur in progressieve kring werkt daarin niet mee. Als je in gesprek gaat, moeten mensen zich kunnen uitspreken. Het gesprek op een open manier gaande houden is tegengif tegen polarisatie: het vergroot de kans dat iemand open gaat staan voor jouw standpunt en zijn of haar mening verzacht.
Daarom ben ik een grote voorstander van initiatieven die organiseren en faciliteren dat mensen elkaar buiten hun bubbels leren kennen. We moeten de natuur zogezegd een handje helpen. Mensen leren dat waardevolle verbinding ondanks die verschillen mogelijk is. Er zijn gelukkig allerlei initiatieven om die saamhorigheid te versterken.
Het is een manier om niet vanzelfsprekende menselijke verbinding tot stand te brengen. Het gaat niet alleen over multicultureel samenleven, maar helpt ook tegen eenzaamheid. Het scheelt zoveel als je niet meer anoniem bent, dat mensen vragen hoe het met je gaat. Ook de sociale controle krijgt zo een zetje. Je mag, nee, je moet je bemoeien met hoe kinderen in de buurt opgroeien. Als ze ontsporen, moet je ze kunnen aanspreken, ook al zijn het niet jouw kinderen.
Aan verbinding en gemeenschapsgevoel heeft elk mens behoefte. En eigenlijk gaat het over veel meer dan multicultureel samenleven. Het is een tegengif tegen individualisme, eenzaamheid en een sociaal leven dat is verworden tot virtueel oorlog voeren via sociale media. Investeren in integratie is investeren in saamhorigheid.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant