Het kabinet stelt de vermogenswinstbelasting waarschijnlijk een jaar uit, nadat de Raad van State invoering per 2028 onverantwoord noemde. Het uitstel kost de schatkist eenmalig circa 4 miljard euro. Dat begrotingsgat moet het kabinet komend voorjaar zien te repareren.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Na nieuw overleg tot diep in de maandagavond ziet het kabinet schoorvoetend onder ogen dat invoering van een vermogenswinstbelasting per 2028 misschien toch niet zo verstandig is. In een Kamerbrief schrijven minister van Financiën Eelco Heinen en staatssecretaris Eelco Eerenberg (Belastingen) dinsdag dat de nieuwe box 3-heffing ‘uiterlijk’ in 2029 ingaat. Maar het kabinet laat de hoop op implementatie in 2028 toch niet helemaal varen.
Door een slag om de arm te houden legt het kabinet zich nog steeds niet neer bij het advies van de Raad van State en de Belastingdienst. Beide vinden invoering van een tijdelijke, ‘hybride’ vermogenswinstbelasting per 2028 volstrekt onuitvoerbaar. Hoewel Heinen en Eerenbergs ambtenaren hier al sinds juli voor waarschuwden, negeerde het kabinet die interne alarmsignalen. De politieke wensen van VVD, CDA en de radicaal-rechtse fracties wogen zwaarder. De rechtse partijen hebben een ruime meerderheid in zowel de Eerste als Tweede Kamer.
De coalitie stelt de invoering nu uit tot 2029 op zijn laatst, terwijl de Raad van State adviseerde om pas in 2030 over te stappen op de nieuwe box 3-belasting. Een groot deel van de uitvoeringsrisico’s wordt namelijk weggenomen door de ingangsdatum te verdagen naar 2029, maar de juridische risico’s niet.
Minister Heinen, fanatiek voorstander van de vermogenswinstbelasting, verklaarde vanochtend tegen het ANP dat hij nog steeds hoopt op invoering per 2028. Hij zei dat dit volgens de Belastingdienst ‘haalbaar en inpasbaar’ is. Een opmerkelijke uitspraak, gezien het feit dat de Belastingdienst een uitvoerbaarheidsanalyse vol rode vlaggen aan de Raad van State stuurde.
Volgens Heinen zit het probleem vooral bij de banken, die claimen dat ze de gegevens voor de belastingaangifte 2028 niet tijdig kunnen aanleveren. Dat schreven ze donderdag ook in een waarschuwingsbrief aan de Tweede Kamer. Staatssecretaris Eerenberg gaat desondanks met de banken in gesprek om te bekijken of hier nog een mouw aan te passen valt.
Eerder deelden de twee Eelco’s al met de Kamer dat elk jaar uitstel van de nieuwe box 3-belasting de schatkist ongeveer 3 miljard euro kost, omdat de dure ‘tegenbewijsregeling’ dan langer blijft bestaan. Daarbovenop komt nog een derving van een miljard euro in 2028, doordat de opbrengsten van de vermogenswinstbelasting een jaar naar achteren schuiven. Dat miljard komt een jaar later alsnog binnen, maar in 2028 is er dan een begrotingsgat van die omvang.
De invoering van een vermogenswinstbelasting leidt sowieso tot een eenmalig verlies aan belastinginkomsten van tussen de 18 en 20 miljard euro. Het kabinet wilde dat in eerste instantie opvangen door het heffingsvrij vermogen in box 3 te verlagen, maar dat accepteerde de Tweede Kamer niet. Spaarders en beleggers zouden volgend jaar dan al vanaf 30.000 euro spaargeld of beleggingsvermogen box 3-belasting moeten betalen. Dit jaar ligt die belastingdrempel nog op (bijna) 60.000 euro.
Het kabinet heeft daarom een nieuwe, volgens critici nogal opportunistische, financiering bedacht. De belangrijkste dekkingsmaatregel hadden Heinen en Eerenberg eind september al aangekondigd, namelijk de beperking van het ‘excessief lenen’ in box 2.
Bedrijfseigenaren houden doorgaans veel privévermogen aan in hun bv, omdat ze daarmee vermogensbelasting kunnen ontwijken. Om hun privé-uitgaven te bekostigen, lenen ze vaak tonnen van hun bedrijf. Over die leningen, feitelijk privé-inkomen, betalen ze tot een bedrag van 500.000 euro geen inkomstenbelasting. De belastingdruk voor (de vaak zeer vermogende) grootaandeelhouders van bv’s is daardoor veel lager dan die van ‘gewone’ werkenden.
Het kabinet pakt deze belastingontwijkingsconstructie aan door het maximale leenbedrag in vijf jaarlijkse stappen te verlagen naar 100.000 euro. Dat bespaart de schatkist uiteindelijk eenmalig 4 miljard euro.
Tegelijkertijd geeft het kabinet dezelfde groep bedrijfseigenaren juist een extra belastingvoordeel van 2,2 miljard euro, door zowel het lage als het hoge box 2-tarief de komende vier jaar te verlagen. Het kabinet gaat ervan uit dat de bedrijfseigenaren van die tijdelijke verlaging willen profiteren door in de kortingsjaren meer vermogen uit hun bedrijf op te nemen. Daar moeten ze dan belasting over betalen, waardoor de belastinginkomsten in box 2 deze kabinetsperiode 5,4 miljard euro hoger liggen.
Maar na 2030, als de box 2-tarieven weer omhoog gaan, valt de belastingopbrengst voor de staat juist lager uit. Daarmee organiseren Jetten en Co. alvast een financiële tegenvaller voor het volgende kabinet, maar dat nemen ze op de koop toe.
Ten slotte zet het kabinet een verwachte meevaller op de hersteloperatie box 3 als dekking voor de vermogenswinstbelasting in. Eerenberg meldde een paar maanden geleden aan de Tweede Kamer dat box 3-belastingplichtigen tot nu toe minder geld terugvragen over de jaren 2017-2021 dan de Belastingdienst heeft ingecalculeerd. Het kabinet rekende op 16,6 miljard euro aan belastingteruggaven, maar tot nu toe is er slechts circa 1 miljard euro uitgekeerd. Het kabinet gaat daarom uit van een meevaller van minstens 3,1 miljard euro.
In totaal heeft het kabinet nu dus circa 10 miljard euro financiële dekking geregeld voor een stelselwijziging die bijna 20 miljard euro kost. Na deze kabinetsperiode zitten er dus grote tekorten in de begrotingstabellen.
Luister ook naar onze politieke podcast ‘De Kamer van Klok’:
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant