De Amerikaanse president Donald Trump lijkt na de midterms een nieuwe aanval op Iran te plannen. Maar experts denken niet dat hij het land nu wel met bommen tot een deal kan dwingen. "Wees er maar zeker van dat Iran zich hierop heeft voorbereid."
Als het aan Amerikaanse media ligt, is het zo goed als zeker dat niet lang na de tussentijdse verkiezingen opnieuw Amerikaanse bommenwerpers richting Iran vliegen. Trump zou zich dan niet langer geremd voelen door de kritiek van kiezers op de oorlog en de hoge brandstofprijzen die het gevolg zijn van de onrust in het Midden-Oosten.
Volgens sommige bronnen kan het de dag na de verkiezingen al zover zijn. De Verenigde Staten zouden bereid zijn de 'moeder aller bommen' te gebruiken. De radicaal-rechtse opiniemaker Tucker Carlson claimt zelfs dat een kernwapen een optie is. Moet wel gezegd dat dit soort psychologische oorlogsviering via de media niet nieuw is
Toch gaan experts ervan uit dat ditmaal wel degelijk een nieuw offensief in de pijplijn zit. "Ik vermoed dat Iran uitgaat van een derde ronde", zegt Midden-Oostenexpert Paul Aarts (Universiteit van Amsterdam). Met de eerste twee rondes verwijst Aarts naar de aanvalsgolven begin dit jaar en in juni vorig jaar. Irandeskundige Damon Golriz (Haags Instituut voor Geopolitiek) ziet hoe "alles erop wijst dat er weer oorlog komt".
Ook de uitkomst van de verkiezingen in Israël draagt bij aan die perceptie. De Likud-partij van premier Benjamin Netanyahu werd afgelopen dinsdag de grootste partij, weliswaar zonder meerderheid in het parlement. "De toekomst van Netanyahu is nu mede afhankelijk van een oorlog met Iran", zegt Golriz. "Dan kunnen partijen zich onder de vlag van een oorlogskabinet met hem verenigen."
Iran is in elk geval voorbereid op nieuwe aanvallen. "Wees er maar zeker van dat het de voorbije maanden heeft gebruikt om zijn militaire capaciteit weer op te bouwen", zegt Aarts. De expert wijst op de geavanceerde binnenlandse wapenindustrie van Iran, een erfenis van de Iran-Irakoorlog in de jaren tachtig. Golriz denkt dat Iran niet zal capituleren zolang de VS het bij luchtaanvallen houdt en geen grondtroepen stuurt.
Er is wel een risico dat Iran in het geval van een nieuwe aanval fors zal terugslaan. Een woordvoerder van de Iraanse Revolutionaire Garde zei afgelopen weekend dat Iran daarbij "geen geografische limieten" zal hanteren. Sommige experts lezen daarin de mogelijkheid van Iraanse aanvallen op Amerikaanse bases in Europa.
"In eerste instantie zullen de Arabische Golfstaten, Jordanië en Israël opnieuw het doelwit zijn", voorspelt Aarts. Golriz rekent erop dat Iran niet bij de eerste Amerikaanse bom alles uit de kast zal halen, maar bij een nieuw grootschalig offensief wel degelijk wild om zich heen zal slaan.
Ondanks de oorlogsretoriek praten de twee partijen nog met elkaar, weliswaar indirect. De voorbije dagen waren er weer gesprekken in Qatar. "Hoe complex ook, de dialoog gaat voort", zei een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken maandag.
Maar de kans dat er op korte termijn daadwerkelijk een akkoord komt, is heel erg klein. Zowel de VS als Iran hebben onrealistische verwachtingen van hun tegenstander. Volgens Golriz hebben Trump en zijn regering nog steeds een vertekend beeld van Iran. "Hun perceptie is er een uit de zakenwereld", zegt hij, "dat je maar voldoende economische druk moet uitoefenen en er dan wel een deal volgt".
Maar zo werkt het volgens hem niet in het geval van Iran. "Iran vecht voor zijn bestaansrecht. Strategische veiligheidsonderwerpen zoals het nucleaire programma hebben altijd voorrang op de economie." Ook de over de Straat van Hormuz komen de twee landen er niet uit. Allebei claimen ze een blokkade en die willen ze niet uit handen geven.
Iran rekent er zelf vermoedelijk niet meer op dat het onder Trump nog goed komt. De uitslag van de midterms verandert daar niet eens zo veel aan. Een Democratisch gecontroleerd Congres kan Trump wel wat intomen op het vlak van oorlogsvoering. Maar de president zet nog steeds de lijnen uit van het buitenlandse beleid.
De langetermijnstrategie van Iran bestaat er waarschijnlijk uit om de komende twee jaar zo goed mogelijk door te komen en mogelijk met Trumps opvolger weer zaken te doen. "De frictie zal in die periode onverminderd groot blijven, met af en toe een opflakkering van militair geweld", voorspelt Aarts. Hij benadrukt hoe diep het wantrouwen is van Iran tegenover de VS. Tot tweemaal toe startten Trump en Netanyahu aanvallen terwijl de onderhandelingen bezig waren.
"Met Trump kun je nu bijna geen deal sluiten", zegt ook Golriz. "Daarvoor moet je langdurige en directe onderhandelingen aangaan." Aan de nucleaire deal onder Obama werd twee jaar gewerkt. "Dat doe je niet snel-snel door met een papiertje van de ene naar de andere kamer te lopen. Dat moet op detailniveau, en dat gebeurt nu helemaal niet."
Source: Nu.nl algemeen