Voor ras-Amsterdammer Paul Scheerder was onrecht onverdraaglijk. Al moest hij zich drie slagen in de rondte werken, de sores van de bewoners van ‘zijn’ Vogelbuurt moesten en zouden worden opgelost. ‘Paul kon geen nee zeggen, maar hij duldde ook geen nee.’
Lof en dank streden om voorrang in een reportage die de lokale omroep AT5 maakte na de dood van Paul Scheerder. Zoals een bewoonster van de Vogelbuurt, een arbeiderswijk in Amsterdam-Noord, het zei: ‘Paul was de Vogelbuurt en de Vogelbuurt was Paul.’
De rest van Nederland kan Scheerder kennen van de tv-documentaire Schuldig. Vanachter zijn bureautje in het zogenoemde Leefkringhuis wierp hij reddingsboeien naar wijkbewoners die kopje-onder dreigden te gaan.
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
Volgens Ester Gould, een van de makers, stond Paul Scheerder in zekere zin aan de basis van de zesdelige reeks. Hij wees haar en Sarah Sylbing op het grote aantal uithuiszettingen en afsluitingen. Ook Gould kan zijn belang voor dit stukje Amsterdam-Noord niet genoeg benadrukken. ‘Paul verdient een standbeeld.’
Scheerders strijd tegen onrechtvaardigheid begon een halve eeuw geleden met vakanties voor kinderen uit armlastige gezinnen. Aanvankelijk was dat een tentenkamp, maar later werd het een vakantiehuis in het Oostenrijkse Au, niet ver van het koninklijke skioord Lech. Wat goed genoeg was voor Beatrix, moest volgens hem ook goed genoeg zijn voor kansarme onderdanen.
Scheerder kwam erachter dat sommige vakantiegangers na afloop niet naar huis gingen, maar in tentjes in het buurtbos bivakkeerden. Samen met een wijkagent toverde hij een leegstaand winkelpand om in een daklozenopvang, dat uitgroeide tot een compleet vangnet. Het Leefkringhuis werd overeind gehouden door subsidies, giften en zijn tomeloze inzet. Werkweken van 120 uur waren niet uitzonderlijk.
Zo werd Paul Scheerder een tv-persoonlijkheid als Robin Hood, een man voor wie niets te veel was. Schijnbaar onbewogen hoorde hij alle sores aan, en daarna liet hij zijn hart spreken. Geen probleem mocht onoverkomelijk zijn. In de woorden van Meredith Smith: ‘Paul kon geen nee zeggen, maar hij duldde ook geen nee.’
In 2017 dreigde het Leefkringhuis te bezwijken onder die persoonlijke kruistocht. Scheerder nam te veel hooi op zijn vork, waardoor de uitgaven uit de hand waren gelopen. De gemeente eiste als subsidiegever maatregelen, waaronder het vertrek van Paul Scheerder. Onder leiding van zijn opvolgster Meredith Smith heeft het Leefkringhuis nu een beperkt takenpakket.
Zelfs als naaste medewerker werd het Smith nooit echt duidelijk wat Scheerder dreef. Ze houdt het op een hekel aan onrecht en een sterk ontwikkeld besef van naastenliefde. Dat laatste was hem met de paplepel ingegoten door de katholieke kerk. Volgens Chris Johansen, die Scheerder kende van het vakantieproject, zat dat er al vroeg in. ‘Als jongetje hielp Paul al in de praktijk van een dierenarts.’
Paul Scheerder was Amsterdammer in hart en nieren. Geboren in De Pijp stichtte hij een gezin in Noord en werd er agent voor de hoofdstedelijke krant Het Parool. Daarna slokte de liefdadigheid hem dusdanig op dat zelfs het gezinsleven ervoor moest wijken. Naderhand hertrouwde Scheerder met een Marokkaanse vrouw en putte zijn naastenliefde voortaan uit de islam. Hij veranderde zijn voornaam in Saïd, maar bleef voor de Vogelbuurt altijd Paul of meneer Paul.
Na het Leefkringhuis zat Scheerder nog voor de PvdA in de deelraad. Ook daarin vervulde hij een ombudsfunctie. Canan Uyar, destijds fractievoorzitter: ‘Paul was niet van het beleid. Het ging hem om de mensen. Als hij voor hen iets voor elkaar kreeg, begonnen zijn ogen te glimmen.’
Paul Scheerder overleed op 29 september. Een dag later werd in moskee El Mouhssininne een afscheidsdienst gehouden. Voor de begrafenis hield de kist nog even halt bij het Leefkringhuis om te worden bedolven onder lof, dank en rozen.
Source: Volkskrant