In de rubriek Binnenskamers schrijft politiek verslaggever Edo van der Goot wekelijks over wat hem opvalt in Den Haag. Met deze week: Nieuwe verkiezingen. Zou 't echt?
Het is pas een jaar geleden dat we naar de stembus gingen. Toch merk ik om me heen dat nieuwe verkiezingen alweer onderwerp zijn van gesprek. Appgroepen staan er bol van en ik krijg er steeds meer vragen over op borrels. Daarbij wordt één ding duidelijk: niemand zit erop te wachten.
Het zou ook een gênante vertoning zijn na de belofte om het anders te doen dan het vorige kabinet, dat van crisis naar crisis leefde. Het is ook nu al maanden crisis omdat het kabinet maar geen meerderheden voor de plannen weet te vinden. De spanning loopt op.
Daarbij: er staan volgend voorjaar al nieuwe verkiezingen op de agenda, die voor de Provinciale Staten en de Waterschappen. Gemeenten hebben de tijd nodig om dat goed te organiseren en om voldoende vrijwilligers op de been te brengen.
Eventuele Tweede Kamerverkiezingen kunnen daarom op zijn vroegst pas in mei worden georganiseerd. Tel daar een formatie bij op je zit al snel diep in de zomer.
Nog langer onzekerheid en stilstand. Een lobbyist die in Den Haag werkt vertelde me dat niemand in zijn beroepsgroep daarop zit te wachten.
Er ligt geen uitgewerkt plan, maar de gedachte is om gezamenlijk de politiek op te roepen een informateur aan te wijzen en te kijken of je een doorstart kunt maken. Zonder nieuwe verkiezingen dus.
CU-Kamerlid Pieter Grinwis opperde in NRC onlangs voor zo'n route. In het Reglement van Orde, waarin de regels van de Tweede Kamer staan, hoef je daarvoor volgens Grinwis maar één woordje te veranderen. Nu is staat er nog dat de Kamer bij een tussentijdse val van het kabinet 'kan' debatteren over een nieuwe kabinetsformatie. Dat zou dan veranderen in 'zal'.
"Gekkigheid", zegt hoogleraar staatsrecht Wim Voermans over dit voorstel wanneer ik hem hierover spreek. "Bij een kabinetscrisis kan het kabinet de Tweede Kamer ontbinden."
Wat er daarna gebeurt, wordt helemaal niet geregeld via het Reglement van Orde van de Kamer. De suggestie van Grinwis snijdt volgens de hoogleraar dus helemaal geen hout.
Voermans ziet wel iets in een lijmpoging. Na een crisis doorregeren in een andere samenstelling, zonder nieuwe verkiezingen. Dat is sinds 1948 vijf keer gebeurd.
Er zit wel een 'maar' bij. Het is sinds 1966 een ongeschreven regel dat een kabinet dan niet van kleur verschiet, vertelt Voermans. Destijds werd een centrumrechts kabinet (kabinet-Marijnen) ingeruild voor een centrumlinks kabinet (kabinet-Cals).
"Dat pikt de kiezer natuurlijk niet", zegt Voermans over zo'n wisseling van de wacht. Stel dat de VVD nu uit het kabinet stapt, is het dus usance die positie te vullen met andere rechtse partijen.
Welke smaken blijven er nog meer over? De VVD heeft het in veel opzichten zwaar. Of zoals Voermans het zegt: "Je kijkt bij die partij naar een ongeluk in slow motion." Een doorstart met alleen D66 en CDA is daarom ook een optie.
Voermans vindt dat in dat geval "de meest logische variant". Die partijen kunnen vervolgens bij de begrotingsonderhandelingen de komende jaren steun zoeken in de Kamer.
"Voor 2027 zou je dan misschien over links kunnen gaan en wie weet in 2028 over rechts, zonder de problemen die dat nu oplevert", zegt Voermans.
Want na maanden onderhandelen lijkt het kabinet nog steeds niet te begrijpen dat die strategie in ieder geval niet werkt.
Van der Plas (BBB):
"Ik snap niet dat iedereen helemaal bang wordt van het woord 'porno'. Dat is gewoon een heel normaal Nederlands woord."
Kamervoorzitter Van Campen:
"Jawel, maar mensen die visueel zijn ingesteld hebben daar misschien toch een andere beleving bij dan u, inclusief ondergetekende."
Van der Plas:
"Joh, we zijn geen suikerklontjes!"
Wat viel jou op in de politiek deze week? Heb je suggesties voor Gehoord in Den Haag? Laat het hieronder achter, of mail naar edo@nu.nl.
Source: Nu.nl algemeen