Treinramp Spanje In januari werd het Andalusische dorp Adamuz het toneel van een treinramp. Hoe kijken de inwoners van het dorp daarop terug, nu er vorige week op dezelfde spoorlijn nóg een dodelijk ongeluk is gebeurd?
María Redondo en haar kleinzoon Pedro in Adamuz. Pedro zag in januari dat tal van ambulances naar het dorp kwamen.
De kerk van San Andrés in Adamuz steekt met zijn rode natuursteen scherp af tegen de wit gepleisterde huizen rondom het plein. Vrijdagavond rond half acht is de mis net afgelopen. Binnen oefent pastoor Rafael Prados Godoy een lied met het kerkkoor, een handjevol oudere mannen en vrouwen uit het Andalusische dorp. Zijn warme stem galmt door het 16e-eeuwse gebouw en over het plein.
Adamuz is een hechte gemeenschap, zegt Prados Godoy (37) even later op een bankje op het plein. De vierduizend inwoners zijn volgens hem allemaal lid van dezelfde parochie. „De bewoners kennen elkaar al hun hele leven. Als iemand iets overkomt, raakt ons dat allemaal.”
In januari was Adamuz wereldnieuws toen drie kilometer verderop twee treinen op de hogesnelheidslijn Madrid-Sevilla op elkaar botsten. Drie wagons van een trein ontspoorden, waarna een andere trein er op hoge snelheid tegenaan reed.
46 mensen kwamen om het leven; nog eens 292 raakten gewond. Onderzoek wees uit dat het ongeluk werd veroorzaakt door een breuk in het spoor, dat kort daarvoor was vervangen. Het was het dodelijkste ongeluk op het Spaanse spoor in jaren – tot afgelopen week op hetzelfde traject, bij de plaats Urda, twee treinen op elkaar botsten. Er vielen 69 doden.
De kerk van San Andrés in Adamuz.
Pedro (17) bracht die avond van de treinramp in januari net het vuilnis weg toen de eerste ambulance langsreed, vertelt hij. „Ik besteedde er geen aandacht aan, het was er tenslotte maar één. Maar daarna kwam er nog een, en nog een. Alle buren kwamen naar buiten, de straat baadde in het blauwe licht.”
Hij woont bij zijn oma, in een huis op loopafstand van de kerk. „Op televisie zag ik wat er in mijn dorp was gebeurd, toen begreep ik hoe groot het was. De gemeente riep bewoners op om lakens en dekens te brengen. Ik zei dat tegen mijn oma. Die zei: ‘Ga maar.’”
Pedro – in een shirt van Barcelona-speler Pedri en met een diamantje in ieder oor – laat het filmpje zien dat hij onderweg maakte. „Ik weet nog dat er een auto met familieleden aankwam, van buiten het dorp. Ze vroegen of ik ene Ana had gezien, vertelden hoe ze eruit zag. Maar ik had haar niet gezien. Die nacht heb ik niet geslapen. Ik bleef maar denken aan de mensen in de trein.”
Een gebeurtenis als deze kom je niet zomaar teboven, zegt zijn oma María Redondo (84). „Een man die ik ken, is bij het ongeluk zijn moeder verloren. Zijn dochter, ze is een jaar of 18, moet nog altijd allerlei operaties ondergaan.” Deze week heeft ze amper naar het nieuws gekeken, zegt ze. „Ik wil er zo min mogelijk van meekrijgen.”
Pastoor Rafael Prados Godoy draagt de mis op in Adamuz.
De dorpelingen uit Adamuz waren als eersten bij de trein om te helpen, zegt pastoor Godoy. „Mensen gingen uit zichzelf, zonder dat iemand hen had opgeroepen. Zij ontdekten de wagons die van het talud naar beneden waren gevallen. En zijn daar als eersten naar binnen gegaan.”
Daar hebben ze „verschikkelijke dingen” gezien, zegt Godoy. „Naderhand waren er dorpelingen die in huilen uitbarstten zodra je het ongeluk noemde. We hebben het als gemeenschap een plek proberen te geven, maar deze nieuwe ramp heeft de wond weer opengereten.”
Ambulancebroeder Rafa was vrij toen het ongeluk gebeurde, zegt hij voor de EHBO-post in het dorp. Toch ging hij erheen – met zijn eigen auto, in het oranjeblauwe uniform dat hij nu ook draagt.
Hij was onder de indruk: pal naast de plek van het ongeluk hadden hulpdiensten een veldhospitaal ingericht, waar ze de allerergste gevallen behandelden of doorstuurden naar het ziekenhuis in Córdoba. „Alles was goed op elkaar afgestemd: de Guardia Civil, ambulances, de civiele bescherming, iedereen.”
Zo lovend als hij is over de hulpdiensten, zo kritisch is Rafa op het spoorbedrijf en de overheid. „Er is hier drie jaar lang aan het spoor gewerkt. In mei waren ze klaar, en in januari ontspoorde een trein. Wat hebben die lui daar in vredesnaam aangelegd? Daar begrijpen we niets van.”
Het ongeluk van vorige week toont volgens Rafa aan dat het systeem nog altijd onbetrouwbaar is. „Op alle andere lijnen gebruiken ze een nieuw computersysteem. Alleen hier in Andalusië rijden we nog met dat oude systeem uit 1992. Waarom hebben ze dat verdomde systeem niet vervangen?”
Straatbeelden uit Adamuz. Een kruis herinnert aan de treinramp van januari.
Pastoor Godoy heeft „geen woorden” voor de manier waarop de regering met de ramp omspringt, zegt hij. „Na het ongeluk in Adamuz zei de minister van Transport: het is niet mijn schuld, ik heb de rails niet losgemaakt. Dit keer wijst hij naar de verkeersleiders. Maar het is het hele systeem dat heeft gefaald. Een systeem van spoorbeheerder Adif, een overheidsbedrijf waarvoor híj eindverantwoordelijk is.”
De ongelukken hebben iets in hem veranderd, zegt Godoy. „Bij de laatste landelijke verkiezingen, in juni 2023, heb ik niet gestemd. Als mensen vroegen: ‘Voor welke partij ben jij?’, antwoordde ik: ‘Ik ben pastoor, ik hoor bij Jezus Christus.’” Komende verkiezingen, op 29 november, is dat anders. „Ja, ik ga stemmen. Op de Partido Popular of op Vox.”
Welke van de twee het wordt, beslist hij de komende weken. Het verschil tussen de conservatieve PP en het radicaal-rechtse Vox is volgens Godoy „enkel oppervlakkig”. Als de twee partijen samen een meerderheid halen – in de eerste peiling sinds het laatste ongeluk staat de PP op 33 procent van de stemmen en Vox op 19 – is de kans groot dat ze met elkaar een regering zullen vormen.
Godoy gaat het om één ding: „Het is absoluut, absoluut noodzakelijk dat we de regering van [premier] Pedro Sánchez eruit gooien”.
Met medewerking van Laura León.
Pastoor Rafael Prados Godoy in zijn kerk in Adamuz.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie