Home

Hoe om te gaan met rouw op de werkvloer? ‘Veel mensen onderdrukken hun gevoelens na het verlies van een dierbare’

Werkvloer Werkenden die een dierbare verloren voelen zich soms door de werkgever onder druk gezet om snel aan het werk te gaan. Vakbond CNV pleit onder meer voor een wettelijk recht op twee weken rouwverlof. „Mensen hebben na zo’n heftige gebeurtenis tijd nodig om zaken op orde te krijgen.”

Is er niks op werk geregeld voor vrije dagen bij rouw, dan heb je waarschijnlijk alleen recht op verlof op de dag van het overlijden en de dag van de uitvaart.

Het is een van de moeilijkste onderdelen van een periode van rouw: werk. Rouwcoach Ciska Rensen krijgt er veel vragen over. Werkgevers willen weten hoe ze een werknemer die recent een dierbare verloor, kunnen helpen. Werkenden in de rouw zoeken naar manieren om met hun leidinggevende te communiceren over hun verdriet. Sommigen worstelen met het uitvoeren van hun werkzaamheden. 

Ciska Rensen helpt particulieren en werkgevers onder meer in de omgang met rouw op de werkvloer.

Een vergelijkbaar beeld komt naar voren in een maandag gepubliceerde enquête van vakbond CNV onder 1500 werknemers die de afgelopen tien jaar een dierbare verloren. Een derde van de ondervraagden voelt zich door de werkgever onder druk gezet om sneller aan het werk te gaan of voelde zich onbegrepen op het werk. Twee op de vijf had behoefte aan meer tijd om te rouwen dan het werk toeliet. Bijna de helft had moeite met de combinatie rouw en werk en kreeg te weinig ruimte om het werk aan te passen. Een op de tien kreeg een burn-out. 

De vakbond pleit onder meer voor een wettelijk recht op twee weken rouwverlof. „Mensen hebben na zo’n heftige gebeurtenis tijd nodig om zaken op orde te krijgen”, zegt CNV-voorzitter Hans van den Heuvel. Een concept-wetsvoorstel van ChristenUnie, CDA en SGP dat een week rouwverlof regelt, moet nog behandeld worden door de Eerste en Tweede Kamer. 

Momenteel verschilt per cao hoeveel dagen verlof werknemers kunnen opnemen rondom het overlijden van een dierbare. Val je niet onder een cao of heeft je werkgever hierover niets geregeld, dan moet je ‘bijzonder verlof’ aanvragen en heb je waarschijnlijk alleen recht op verlof op de dag van het overlijden en de dag van de uitvaart. De afgelopen twee tot drie jaar sloot CNV tachtig cao’s af (jaarlijks sluit de vakbond er in totaal vijfhonderd af) waarin afspraken werden gemaakt over rouw. 

Waarom is werk zo’n moeilijk deel van een periode van rouw?

„Veel mensen willen na een verlies graag de verbinding houden met werk. Ze vinden het een fijne afleiding, maar door de rouw hebben ze vaak last van concentratieverlies en vermoeidheid. Dat zorgt voor problemen. Ik hoor uit de praktijk van mensen dat bepaalde werkzaamheden niet meer lukken zoals voorheen, maar dat de leidinggevende daar geen rekening mee houdt of kan houden. Tegelijkertijd hoor ik dat werkgevers de werknemer graag tegemoet willen komen en heel vrijblijvend zeggen: neem je tijd en doe rustig aan. Dat kan prettig zijn, maar ook ingewikkeld. Als de werkgever dan niet vaak vraagt hoe het gaat om de werknemer ruimte te geven, kan die de verbinding met het werk verliezen en zich alleen gaan voelen.”

Waarom is er na verlies kans op een burn-out?

„Veel mensen onderdrukken hun gevoelens na het verlies van een dierbare. Dit kost energie, die je juist in een periode van rouw niet hebt. Ondanks dit energietekort toch je best doen om hard te blijven werken, kan de kans op een burn-out vergroten. Mensen komen vaak bij mij voor begeleiding als ze op het randje zitten. Soms vallen ze tijdelijk uit op het werk omdat het te veel is. Als ze leren ruimte te geven aan hun gevoelens, merken ze vaak dat de energie terugkomt en het wat beter gaat.”

Wat kan de werkgever doen om uitval te voorkomen?

„Iedereen krijgt in zijn of haar leven te maken met verlies. Elke organisatie moet daarom een plan hebben voor als een werknemer een dierbare verliest, en niet pas in actie komen als de werknemer op het werk na dat verlies begint vast te lopen. Er moet een gesprek komen over de werkzaamheden die de werknemer wel en niet kan doen. Als iemand geen behoefte heeft aan werk kan je tijdelijk die ruimte bieden, en als iemand juist wel wil werken kun je omstandigheden creëren waardoor iemand niet over zijn of haar grenzen gaat. Bijvoorbeeld door te zeggen dat diegene naar huis mag als het niet gaat, zonder zich daarvoor te verantwoorden.

„Het is ook goed om er als werkgever bewust van te zijn dat de zwaarste periode van rouw niet direct na het verlies hoeft te zijn. Soms komt het ergste pas later. Blijf aan de medewerker vragen hoe het gaat. Leidinggevenden kunnen tenslotte laten zien dat dingen hen ook raken, dat ze net als iedereen mensen zijn en dat het oké is om om hulp te vragen. Werknemers moeten het gevoel hebben dat ze met je mogen delen wat ze meemaken.”

Hoe moet de werknemer zelf omgaan met rouw op de werkvloer?

„Accepteer dat je je werkzaamheden niet op dezelfde manier kunt uitvoeren als voorheen en communiceer daarover met de leidinggevende. Laat weten wat werkzaamheden zijn die wel goed gaan en wees daarin eerlijk naar jezelf. Zet een stap terug als het toch te veel is. De werkgever heeft er niks aan als je toch te snel gaat. Dat vergroot alleen maar de kans dat je een langere tijd uitvalt.”

Is een wettelijk vastgelegd rouwverlof een goed idee?

„Ja, hiermee erken je de grote impact van rouw op werk. Dat is belangrijk, juist in een samenleving die zo gericht is op doorgaan. Maar er zitten ook risico’s aan. Omgaan met rouw op de werkvloer blijft maatwerk. Soms komt de rouw pas op een later moment. Of de werknemer verliest geen familielid maar een vriend of buurman die net zo dierbaar is. Het zou goed zijn als de werkgever daar flexibel in is en blijft, ook als er een wettelijk rouwverlof geldt.” 

Maak NRC jouw voorkeursbron op Google

Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie

Arbeidsmarkt

Lees meer

Source: NRC

Previous

Next