is columnist voor de Volkskrant
Met vier belezen vrienden zat ik in de sauna, en we hadden het over het werk van de herontdekte Deense schrijfster Tove Ditlevsen. Dit vond ik een heerlijk Scandinavisch aandoende bezigheid.
Iedereen praatte in de hitte door elkaar heen, en ik deed eraan mee, maar moest ergens in het gesprek toegeven dat ik maar één boek van haar had, en dat ook nog eens niet had gelezen.
Er zijn veel redenen om te lezen, en eentje is dat je wilt kunnen meepraten in de sauna.
In Vilhelms kamer uit 1975, het boek dat ik al had en dat door mijn belezen vrienden als haar beste werd gezien, wordt Lise, een beroemde schrijfster, gek omdat haar man Vilhelm haar voor de zoveelste keer heeft verlaten voor een ander.
Lise plaatst vanuit het gesticht een contactadvertentie in de krant, want ze wil meteen een nieuwe man. In het Kopenhagen uit de jaren zeventig leidde zoiets tot gigantische consternatie en de hele stad heeft het dus over die advertentie.
Kurt, de onsmakelijke onderbuurman van Lise, reageert op de advertentie en trekt per direct bij haar en haar zoon in.
Tove Ditlevsen staat voorin het boek op de foto op een sofa, haar benen onder zich opgetrokken en een sigaret tussen haar vingers. Ze lacht ironisch en alwetend. En zo lijkt ze het hele boek te lachen om al haar personages die elkaar het leven zuur maken. Ik las trouwens later dat het gebaseerd is op haar eigen kapotgegane huwelijk met haar (vierde!) echtgenoot.
Eigenlijk is iedereen een dwaas in het verhaal, zoals de hoofdredacteur van een krant die Lise vraagt om haar dramatische liefdesleven in feuilletonvorm op te schrijven. Dat idee komt van zijn vrouw, en hij wijst het af, maar ‘Een paar uur later schoot het idee hem te binnen als een originele inval, geheel en al aan zijn eigen hersenen ontsproten.’ Je ziet Tove een beetje kwaadaardig lachen.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Lise wordt door haar ex-man Vilhelm omschreven als iemand met ‘iets heiligs en onschuldigs, alsof ze chronisch zwanger is’. Ze heeft zo veel schrijftalent, maar ‘Ze is zo ontwetend en hulpeloos dat ze niet eens een postwissel kan invullen.’
En Vilhelm is dan weer zo’n vervelende drama queen dat hij zich regelmatig bezuipt en dan bijvoorbeeld vanuit de badkamer, met de deur op een kier zodat hij er zeker van is dat zijn vrouw en kind hem horen, dingen roept als ‘I’m a sick man, a tired man, a man full of sorrow.’ Ja, in het Engels. Extra aanstellerig dus, voor een Deen.
Door dat soort citaten en beschrijvingen vind je het helemaal niet erg dat een stel mensen sick, tired en full of sorrow elkaar een boek lang helemaal gek zit te maken.
Source: Volkskrant