Hackers hebben koelkasten en vriezers gesaboteerd van supermarkten in België, Zweden, Nederland, Estland, Ierland en Luxemburg. Ze hebben de koelsystemen op ‘ontdooien’ gezet, waardoor grote hoeveelheden voedsel dreigen te bederven.
Lees hier de laatste ontwikkelingen.
Volgens de fabrikant van de koelinstallaties die vandaag in zeven Europese landen zijn getroffen door een cyberaanval zijn de getroffen winkels zelf verantwoordelijk voor hun kwetsbaarheden.
Tegen het Vlaamse VTM Nieuws zegt een woordvoerder van het bedrijf, de Deense multinational Danfoss, dat zij hun klanten hebben opgeroepen de software in hun koelsystemen te updaten. Veel winkels hebben dat echter niet gedaan, volgens Danfoss, met de succesvolle hacks afgelopen nacht als resultaat.
Onder de getroffen landen heeft zich maandagmiddag ook Finland geschaard. Volgens het Finse Nationaal Centrum voor Cyberveiligheid zijn een aantal koelinstallaties in het land geraakt, meldt de Finse krant Ita-Sanomat. De schade zou echter zeer beperkt zijn.
Remco Andersen
Bij de cyberaanvallen afgelopen nacht zijn ook koelsystemen in zeventien Nederlandse winkels aangevallen. Dat meldt een woordvoerder van de fabrikant van de systemen, het Deense Danfoss, aan de NOS. Het gaat om een aantal kleine buurtwinkels, geen grote supermarkten of supermarktketens.
Intussen meldt de Ierse publieke omroep RTE dat dertien supermarkten in het land getroffen zijn. Deze horen allemaal bij de keten SuperValu. Voedsel is weggegooid. Het gaat om een specifiek type koelsysteem, aldus de eigenaar van SuperValu tegenover RTE. Daarmee komt het aantal getroffen landen op zes: België, Zweden, Nederland, Estland, Ierland, en Luxemburg.
De nieuwe aanvalsgolf raakt weliswaar meer landen dan die in oktober, waarbij Frankrijk en Nederland getroffen werden, maar lijkt vooralsnog minder omvangrijk.
Twee weken geleden werden meer dan vierhonderd supermarkten in Frankrijk, inclusief een aantal zeer grote hypermarkten, geraakt door een cyberaanval. Daarbij zetten hackers de installaties op ontdooien, waardoor temperaturen opliepen tot 50 graden Celcius. Honderden tonnen voedsel gingen verloren.
In Nederland werden diezelfde week distributiecentra, logistieke systemen, en de website en app van Albert Heijn aangevallen. Dat resulteerde in verstoring van de supermarktbevoorrading die een week aanhield. Ook bezorgingen kwamen tot stilstand.
Dit keer gaat het alleen om koelsystemen, en om kleinere aantallen winkels. In België werden zo’n veertig Delhaize Stop & Go-winkels getroffen, net als vijf Spar-filialen, vijftien Intermarché-winkels en één Ikea. Een vijftiental Carrefour-winkels ondervindt naar eigen zeggen ‘lichte hinder’.
In Zweden gaat het om zes Coop-winkels een een onbekend aantal ICA-supermarkten. In Estland is voor zover nu bekend één zaak getroffen, al worden meer meldingen verwacht. In Luxemburg is het aantal aangevallen winkels onbekend.
Het is onduidelijk uit welke hoek de aanvallers komen en of het hier gaat om afpersing of sabotage als een vorm van hybride oorlogsvoering. Voor zover bekend zijn inzake de cyberaanvallen in Frankrijk en Nederland vorige maand geen financiële of andere eisen gesteld.
Remco Andersen
Ook vijftien Intermarché-supermarkten in België zijn getroffen door de cyberaanval van maandag. Dat meldt het Belgische persbureau Belga. Inmiddels maakt ook een supermarkt in Estland melding van IT-problemen, aldus de Estse publieke omroep ERR.
‘Een van onze cliënten is aangevallen’, zei Jann Mutso, bestuursvoorzitter van Kitman Coldtech, het bedrijf dat de besturingssystemen voor de vriezers levert. Hij stelt dat ook andere bedrijven slachtoffer zijn geworden van de aanval. ‘Het is nog heel vers, het is deze ochtend gebeurd.’
Volgens ERR lijkt de aanvalsmethode sterk op de methode die werd gebruikt bij de hacks van koel- en distributiesystemen in respectievelijk Frankrijk en Nederland. De leverancier van de koelsystemen in Frankrijk, het Deense Danfoss, is ook de leverancier van het in Estland getroffen systeem. Kitman Coldtech levert de software.
Remco Andersen
Volgens Carrefour België is de impact van de cyberaanval op de koelinstallaties in zijn winkels ‘zeer beperkt’. ‘De producten zijn beschikbaar en alle winkels zijn open’, meldt de supermarktketen maandag in een persbericht.
Van de 700 winkels zou een 15-tal ‘lichte hinder’ ondervinden, aldus Carrefour. ‘Het gaat om enkele specifieke installaties, voornamelijk op de afdeling diepvries. Er is onmiddellijk actie ondernomen, waardoor alle winkels gewoon open blijven en klanten er terechtkunnen voor hun boodschappen.’
Belga
Een Ikea-filiaal in het Belgische Bergen meldt maandagmiddag dat het slachtoffer is geworden van de jongste cyberaanval op koelsystemen. Er zijn geen andere winkels van de Zweedse meubelketen geraakt.
Ikea is momenteel bezig met een controle van de getroffen koelinstallaties en producten in Bergen. ‘De veiligheid van onze klanten en medewerkers en de kwaliteit van onze producten staan voorop’, klinkt het. De impact op het restaurant en de ‘Zweedse Shop’ zou beperkt zijn. De winkel is maandag gewoon open voor klanten.
Ikea België onderzoekt intussen volop wat er gebeurd is. Uit voorzorg controleren de medewerkers ook de installaties van de andere winkels in België.
Remco Andersen / Belga
Net als medio vorige maand in Frankrijk is gebeurd, hebben de aanvallers de koelsystemen van supermarkten op ‘ontdooien’ gezet, waardoor grote hoeveelheden voedsel dreigen te bederven.
De aanval verloopt op dezelfde manier als de cyberaanval vorige maand in Frankrijk, zegt topman Stephan Moelans van koelinstallateur Sabcobel. Moelans zegt de hele nacht en ochtend bezig te zijn geweest om getroffen koelinstallaties van het net te halen.
Zeker veertig supermarkten in België zouden zijn getroffen. Het gaat zowel om supermarkten in Vlaanderen als in Wallonië. Ook slagerij De Laet & Van Haver heeft gemeld dat de temperaturen in zijn installaties plots flink omhooggingen. Verschillende Belgische supermarkten hebben voedsel moeten weggooien.
Luxemburg en Zweden
Ahold Delhaize laat weten dat ook winkels in Luxemburg zijn geraakt. In Zweden gaat het om winkels van de Zweedse supermarktketen ICA en Coop. Ook daar zouden de temperaturen in de koelsystemen fors zijn opgelopen. Een filiaalmanager in Böda vertelde aan de Zweedse publieke omroep dat hij bij aankomst in de winkel ‘s ochtends een plas water op de vloer aantrof en dat de vriezer een temperatuur van 55 graden had.
Voor zover nu bekend is zijn, anders dan bij de cyberaanval op Albert Heijn in Nederland vorige maand, niet de distributiecentra en logistieke systemen getroffen. Dat betekent dat er vooralsnog geen groot gevaar voor de voedselvoorziening is. De aanval op Delhaize-vestigingen in België betreft voornamelijk kleine Shop & Go-winkels in Q8-tankstations. Enkele grotere vestigingen langs snelwegen zijn ook getroffen.
Ernstig cybersecurity-incident
Twee weken geleden vond in Nederland al een ernstig cybersecurity-incident plaats. Hierdoor lagen onder meer distributiecentra, de website, de app en de bezorging van Albert Heijn, Etos en Gall & Gall een week lang stil.
In Frankrijk vond in oktober ook een grootschalige cyberaanval op koelsystemen plaats.
Remco Andersen, Fleur de Weerd
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant