Een agent taserde een pakketbezorger met een stroomstootwapen en zeven agenten worden vervolgd in verband met de dood van een getaserde verdachte. Wat is een stroomstootwapen precies en wanneer mag de politie het gebruiken?
Jeroen Visser is verslaggever van de Volkskrant.
Waarom is de taser onderwerp van gesprek?
Een pakketbezorger werd donderdag in een winkelstraat in Amsterdam getaserd door een politieagent nadat hij de weg zou hebben geblokkeerd en niet wilde meewerken aan zijn aanhouding. Het incident, deels vastgelegd op filmpjes, wekte grote verontwaardiging bij omstanders.
Donderdag maakte het Openbaar Ministerie (OM) ook bekend zeven politieagenten te gaan vervolgen naar aanleiding van de dood van een 32-jarige Rotterdammer in 2023. De man, die zich volgens de betrokken agenten verzette, stierf tijdens een arrestatie nadat hij was getaserd en langdurig in bedwang was gehouden.
Wat is een taser?
Een taser is een stroomstootwapen dat een verdachte op korte afstand tijdelijk uitschakelt. De agent schiet twee pijltjes met stroomdraad in de huid of kleren van het doelwit. Nadat een persoon is geraakt, geeft het wapen een aantal korte stroomstoten met een maximale elektrische spanning van 50 duizend volt. Ter vergelijking: schrikdraad kent doorgaans een maximale spanning van 7.000 volt. De schokgolf van de taser is zeer pijnlijk en verstoort het motorisch en zintuiglijk zenuwstelsel, waardoor de getroffene omvalt en tijdelijk niet in staat is om te bewegen. De politie gebruikt het wapen sinds 2022.
Wanneer mag de politie het wapen gebruiken?
Agenten mogen een stroomstootwapen inzetten als een verdachte zich aan arrestatie probeert te onttrekken. Dat moet wel proportioneel zijn, agenten moeten meewegen wat de ernst is van het misdrijf en wat de risico’s zijn voor de verdachte.
De taser mag ook worden gebruikt bij situaties waarin direct gevaar dreigt, om gebruik van zwaardere geweldsmiddelen of fysiek geweld te voorkomen. Volgens de politie heeft het wapen een groot de-escalerend effect. Agenten kunnen meer op afstand handelen, met minimaal letsel voor alle betrokkenen, en ze hoeven niet te wachten op hulp van collega’s.
Agenten mogen de taser niet langer gebruiken dan strikt noodzakelijk. Over het algemeen is een stroomstoot van 5 seconden voldoende om iemand onder controle te krijgen.
Is het gebruik al geëvalueerd sinds de invoering?
De politie gebruikt het wapen gemiddeld 1.100 keer per jaar, blijkt uit onderzoek uit 2025 van instituut Nivel. Vaak is dreigen met het wapen voldoende, dat gebeurt zo’n 2.000 tot 3.000 keer per jaar.
Het wapen veroorzaakt doorgaans geen verwondingen die door een arts behandeld moeten worden. Doordat getroffenen vaak vallen, kunnen wel schaafwonden, botbreuken of een hersenschudding ontstaan. Bij ruim 1 op de 20 verdachten zijn de verwondingen dermate ernstig dat een arts nodig is.
Nivel stelde ook vast dat in de periode 2022-2025 zes mensen zijn overleden nadat zij met een stroomstootwapen waren beschoten. In ten minste vijf van de zes gevallen was er volgens Nivel geen verband tussen de inzet van het wapen en het overlijden. In één geval kon de taser volgens de schouwarts een beperkte rol hebben gespeeld. De arts wees intoxicatie, al dan niet in combinatie met ernstige hartafwijkingen, aan als de hoofdoorzaak.
Uit de evaluatie rezen enkele zorgen. Zo gebruiken agenten het wapen soms bij mensen met psychische problemen. Ook grijpen agenten soms te snel naar de taser. In 2023 ontstond discussie nadat de politie het wapen had ingezet tegen een wegrennende 16-jarige jongen in Almere, die onschuldig bleek.
In 2013 sprak het VN-Comité tegen Foltering zich nog uit tegen het Nederlandse voornemen om tasers te gaan inzetten, mede omdat dit voor agenten de drempel zou verlagen om geweld toe te passen.
Wat zegt de politie over het taseren van de pakketbezorger?
De agent zag volgens de politie geen andere manier om de situatie onder controle te krijgen. De bezorger weigerde zijn busje te verplaatsen en wilde ook geen rijbewijs of identiteitsbewijs laten zien. De agent zou de bezorger herhaaldelijk om medewerking hebben gevraagd en tot twee keer hebben gewaarschuwd dat hij anders zijn stroomstootwapen zou gebruiken. Toen de agent de man naar de muur wilde begeleiden, werd hij volgens de politie bij zijn pols gepakt. De agent rukte zich los en zette zijn taser in. ‘Een collega besluit op een bepaald moment: dit red ik niet op een andere manier. Dan kiest hij voor een stroomstootwapen’, aldus een woordvoerder.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant