Door heel Europa maken supermarktketens melding van cyberaanvallen, waardoor koelsystemen opwarmen. Het roept vragen op bij cybersecuritydeskundigen: wie of wat zit hier achter? De aanvallers blijven opvallend stil.
De temperatuur in koelinstallaties van supermarkten in onder meer België, Luxemburg en Zweden liep maandagochtend flink op. Bij meerdere ketens liepen de temperaturen op tot 70 graden Celsius. In Nederland werden zeker zeventien systemen gehackt, meldt de NOS, waaronder van slagerijen en kleine buurtwinkels.
Een groot aantal winkels was al extra beveiligd na de grote cyberaanval in Frankrijk vorige maand, zegt directeur Stephan Moelans van koelinstallateur Sabcobel tegen HLN. Ook daar warmden koelsystemen op. Aanvallers schakelden toen de ontdooimodus van de installaties op afstand in. Desondanks zijn ook nu supermarkten in meerdere landen getroffen.
Voor deskundigen is het een raadsel wie er achter de aanvallen zitten en met welk doel. "Vaak treden cybercriminelen zelf naar voren", zegt cybersecurityexpert Romeo Dijkstra van Tesorion. "Het is opvallend hoe stil het nu blijft. Er is geen vraag om aandacht of losgeld, wat we doorgaans vaak zien." De vraag is wie er met deze aanval iets heeft te winnen, vult Daan Keuper van cyberbeveiligingsbedrijf Defion aan.
Cybersecuritydeskundige Dave Maasland (ESET Nederland) zegt dat iedereen achter de aanval kan zitten. Het kan een criminele bende zijn, maar ook een tiener op een zolderkamer. Of een vijandelijk land dat in de Europese samenleving chaos wil aanrichten. "Een ding is zeker: de mensen die hier achter zitten, wilden met een digitale aanval iets bereiken in de échte wereld."
De cyberaanval veroorzaakt maandag flinke ontregeling in Europa. Klanten van getroffen supermarkten worden geconfronteerd met lege schappen. De winkeliers moeten zelf op grote schaal voedsel weggooien. Ahold Delhaize sprak maandagochtend al van een schadepost van zeker 100.000 euro.
Na de aanval in Frankrijk van vorige maand werden beheerders van koelsystemen geadviseerd om de systemen van het internet los te koppelen en via een beveiligd netwerk verbinding te maken. Een woordvoerder van Danfoss zegt tegen NOS dat de koelsystemen die afgelopen nacht zijn aangevallen niet op een beveiligd netwerk stonden en een standaardwachtwoord hadden.
Koelinstallaties hebben bijvoorbeeld een internetverbinding nodig, zodat monteurs op afstand storingen kunnen ontdekken en oplossen.
"Ik kan me voorstellen dat zo'n verbinding handig is", zegt Keuper. De vraag is alleen op welke manier dit soort systemen aan een netwerk worden gekoppeld. "Vaak zien we dat dit soort installaties niet ontworpen zijn om veilig aan het internet gekoppeld te worden. Monteurs konden dan alleen aanpassingen maken door er fysiek naartoe te gaan."
Sommige van dit soort installaties gaan al jaren mee en lopen daarom achter op het gebied van veiligheid. "Je ziet vaak dat ze niet zijn gemaakt om bestand te zijn tegen cyberaanvallen, want dat hebben ze nooit hoeven doen", zegt Keuper.
Ook Maasland ziet het gebeuren. "Nieuwe systemen moeten ontwikkeld worden met digitale veiligheid in het ontwerp, maar veel oudere systemen werken zo nog niet", zegt hij. "Er zijn veel goede redenen om systemen aan een netwerk te koppelen, maar we moeten er goed naar kijken hóé dat gebeurt en wie er allemaal bij kunnen."
Dijkstra sluit zich daarbij aan. Zijn advies aan supermarktketens is daarnaast om niets aan het internet te hangen wat niet hoeft. "En als het wél moet, maak dan in ieder geval gebruik van opties als een VPN en tweestapsverificatie om die verbindingen te beveiligen."
Omdat zoveel systemen tegenwoordig aan het internet zijn gekoppeld, kunnen bedrijven het beste nalopen welke systemen ze allemaal hebben verbonden. Dat weten ze vaak nog te weinig, verzucht Maasland. "Je verliest gewoon dingen uit het oog", zegt hij. "Dus breng dat in kaart en zorg dat de basisbeveiliging stevig staat. Het is niet langer een kwestie van bewustwording creëren. Die tijden zijn voorbij. Je moet het technisch gewoon goed voor elkaar hebben."
Source: Nu.nl economisch