is buitenlandverslaggever van de Volkskrant en schrijft over de VS, Rusland en de internationale rechtsorde.
De tussentijdse verkiezingen van komende dinsdag zijn een nieuwe stresstest voor de Amerikaanse democratie. Ze laten ook het belang zien van betrokken burgers die zich verenigen om het democratische verval te stuiten.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Dat zeven op de tien Amerikanen er weinig vertrouwen in hebben dat Donald Trump zich dinsdag neerlegt bij een eventuele Republikeinse nederlaag, zal niemand verbazen. De laatste verkiezingen met hem aan de macht liepen uit op de bestorming van het Capitool.
Veel rooskleuriger oogt de situatie nu niet. Destijds kreeg Trump nog weerwerk van onder anderen zijn vicepresident, maar in zijn tweede termijn heeft hij zich omringd met ja-knikkers en ‘verkiezingsontkenners’ de term voor mensen die blijven volhouden dat de verkiezingen van 2020 werden ‘gestolen’.
Trump is zelf uiteraard election-denier-in-chief. Ook tijdens de huidige campagne blijft hij het vertrouwen in eerlijke verkiezingen ondermijnen. Trump suggereert dat er volop gefraudeerd wordt met poststemmen, dat de Democraten ‘illegale’ vreemdelingen laten stemmen, dat er buitenlandse inmenging dreigt.
Bewijs ontbreekt in alle gevallen, maar het voedt de angst dat hij de geesten rijp maakt om een eventuele Republikeinse nederlaag af te doen als wéér een gestolen verkiezing. In Alaska is het spel al op de wagen. De regering-Trump eist dat de uitslag daar bij een kleine nederlaag van de zittende Republikeinse senator Dan J. Sullivan niet wordt gevalideerd, omdat de Democraten ‘een afleidingskandidaat’ met exact dezelfde naam, Dan J. Sullivan, hebben ingezet om verwarring te zaaien bij kiezers.
Juridisch kan deze bedenkelijke truc van de Democraten waarschijnlijk nog door de beugel, maar het roept de vraag op waar de grenzen liggen bij het bestrijden van een autoritair figuur als Trump. Als je alleen de democratie overeind kunt houden door de eigen normen en waarden overboord te gooien, waar vecht je dan nog voor?
In Californië heeft de regering-Trump een tweede front geopend. Het ministerie van Justitie wil dat twintigduizend stemmen daar niet worden geteld, omdat ze zouden zijn uitgebracht door niet-Amerikanen. Bewijs is niet geleverd, maar de regering-Trump heeft verkiezingsmedewerkers wel al met strafrechtelijke vervolging bedreigd als ze de orders uit Washington niet opvolgen. Er moest vrijdag een rechter aan te pas komen om het ministerie van Justitie op te dragen te stoppen met die intimidatie.
Zo is het een kleine geruststelling dat Trump de afgelopen maanden vaker is tegengehouden door de rechterlijke macht. Pogingen om de verkiezingen op nationaal niveau te organiseren, stemmen per post in te perken en kiezers te ontmoedigen met strikte identificatie-eisen zijn gestrand. Zelfs het door conservatieven gedomineerde Hooggerechtshof ging daar niet in mee.
De rechtszaken laten een toegenomen maatschappelijke weerbaarheid in de VS zien. Iedere stap die Trump zette om de verkiezingen naar zijn hand te zetten, werd meteen aangevochten. Ook dinsdag staan overal in het land burgerorganisaties, juristen en veiligheidsadviseurs klaar om weerstand te bieden bij mogelijke manipulaties.
Het laat zien hoe essentieel het is dat betrokken burgers zich verenigen als een democratie onder vuur ligt. Zij houden de hoop levend dat de wil van de kiezer dinsdag gerespecteerd wordt, al dan niet afgedwongen via de rechter.
Treurig blijft het: iets wat in het verleden vanzelfsprekend was – een verkiezingsuitslag die geaccepteerd wordt – zou nu een opluchting zijn.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant