Pro en Volt zien geen mogelijkheden meer voor een akkoord met het kabinet over het belastingplan, omdat de coalitie hun te weinig tegemoet komt. Die conclusie trekt de linkse oppositie zaterdag na overleg met de top van het kabinet op het Catshuis.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Pro en Volt zien bij het kabinet geen bereidheid om er samen uit te komen, melden de linkse partijen na afloop van de zoveelste praatsessie met de belangrijkste bewindslieden. Als het kabinet het linkse blok zondag nogmaals wil spreken, zullen ze die uitnodiging niet afslaan, maar Jesse Klaver (Pro) en Laurens Dassen (Volt) denken niet langer dat een akkoord erin zit.
‘Het kabinet beweegt niet onze kant op, maar van ons vandaan’, zegt Klavers woordvoerder. Laurens Dassen ziet de onderhandelingen stranden op ‘politieke onwil’ in het kabinet. De genadeklap is de kabinetskeuze van vorige week om (vaak zeer vermogende) aandeelhouders van bv’s miljarden euro’s extra belastingkorting te geven. Pro en Volt willen juist hogere vermogensbelastingen.
De twee partijen wilden ook dat het kabinet de forse stijging van de inkomstenbelasting zou matigen. Daar is het kabinet wel deels aan tegemoetgekomen met een koopkrachtpakket voor 2027, maar die compenserende lastenverlichting vinden Pro en Volt niet groot genoeg.
In 2028 stijgt de inkomstenbelasting met bijna 8 miljard euro, vooral om de stijging van de defensie-uitgaven te bekostigen. Zo’n lastenverzwaring vinden de linkse partijen onverteerbaar, zeker in combinatie met belastingverlaging voor de rijkste Nederlanders.
Pro en Volt zullen het belastingplan in deze vorm niet steunen bij de stemming in de Tweede Kamer op 12 november. Ze willen het nu via amendementen (wetswijzigingen) naar hun smaak proberen aan te passen. Maar dat lukt alleen als een Kamermeerderheid voor hun amendementen stemt.
Na de gesprekken in het Catshuis lijkt het kabinet er alleen met de ChristenUnie en 50Plus bijna uit te zijn. De coalitie heeft hun wensen namelijk wel grotendeels gehonoreerd, bevestigen deze partijen. De verlaging van de ouderenkorting met 100 euro gaat niet door, tot vreugde van 50Plus.
Ook is het kabinet bereid de inkomstenbelasting licht te verlagen. Dat wordt betaald door de aangekondigde verhoging van de arbeidskorting weer grotendeels terug te draaien. De ChristenUnie en 50Plus dienden hier vorige week een amendement over in, dat het kabinet dus aanvaardt. Als derde concessie aan de twee kleine middenpartijen zou het kabinet ook nog het schrappen van de fiscale aftrek voor specifieke zorgkosten willen heroverwegen.
De ChristenUnie en 50Plus kunnen het kabinet echter geen parlementaire meerderheden leveren: noch in de Tweede, noch in de Eerste Kamer. Nu de linkse oppositie vlak voor de deadline geen brood meer ziet in verder praten, moet die meerderheid ter rechterzijde van de VVD worden gevonden.
Het radicaal-rechtse verbond van JA21, BBB en SGP sprak zaterdag ook weer met het kabinet. Vrijdag verliep dat gesprek nog uiterst stroef. De drie partijleiders kregen van het kabinet de wind van voren, omdat ze allerlei niet-financiële eisen aan het belastingplan koppelden, zoals abortus, stikstof en het migratiebeleid. JA21-fractievoorzitter Joost Eerdmans zei vrijdag dat het een ‘ingewikkeld en stevig’ gesprek was geweest.
Zaterdag klonk het drietal in een gezamenlijke verklaring ineens veel positiever. ‘We zijn er nog niet uit, maar zien wel aanknopingspunten om verder te praten. De route naar een meerderheid met de rechtse partijen in zowel de Tweede als Eerste Kamer is een reële optie met kans van slagen’, aldus de gedeelde samenvatting, die geen van de partijleiders verder wilde toelichten.
Maar volgens andere bronnen, ook uit de coalitie, zijn de immateriële eisen van het rechtse trio nog steeds onbespreekbaar voor het kabinet. D66, CDA en VVD gaan er stiekem vanuit dat het belastingplan dat Klaver en Dassen veel te rechts vinden, juist daarom onweerstaanbaar aantrekkelijk is voor JA21, SGP en BBB. Deze partijen zouden dan allerlei belastingmaatregelen die helemaal in hun straatje passen moeten wegstemmen, louter omdat ze hun zin niet krijgen op niet-gerelateerde beleidsonderwerpen.
En als het drietal toch de poot stijfhoudt, is er altijd nog Gidi Markuszower die het kabinet in de Tweede Kamer te hulp kan schieten. Markuszower commandeert zeven Kamerzetels, en dat is met 50Plus en de ChristenUnie ruim voldoende om het belastingplan en de box 3-wet op 12 november overeind te houden. Markuszower zei na een onderonsje met minister van Financiën Eelco Heinen publiekelijk dat hij vrijwel geen eisen stelt aan zijn steun, zolang het kabinet maar geen zaken doet met Pro en Volt.
Aan die enige onderhandelingseis van de Groep Markuszower is nu voldaan. In de Eerste Kamer wordt het dan misschien opnieuw spannend, maar die stemt pas in de week voor Kerstmis over het belastingplan en de box 3-wetgeving. Veel senatoren zullen er op het moment suprême waarschijnlijk voor terugschrikken om wetgeving te torpederen die op 1 januari al moet ingaan, denkt het kabinet. Dat soort drieste, onbesuisde acties past niet bij het bedaarde, weldenkende imago van de chambre de réflexion.
Luister ook naar onze politieke podcast ‘De Kamer van Klok’:
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant