ALPHEN AAN DEN RIJN - Geboren worden als jongen, maar je identificeren als meisje en dit niet durven delen met de wereld, omdat je merkt dat veel mensen dit niet accepteren. Remke Verdegem is 67 en koos er zo'n tien jaar geleden voor om haar eigen pad te volgen en als vrouw verder door het leven te gaan.
'Dit ga ik tegen niemand vertellen. Ouders, broertjes, vrienden: ik heb nooit iemand in vertrouwen genomen. Wat heel erg dom is, ik raad jullie dit dan ook ten zeerste af.'
Het zijn de woorden van Remke Verdegem uit Alphen aan den Rijn, één van de twee hoofdpersonen uit de documentaire Roze Ouderen. Zij is de voorzitter van het bestuur van het Transgender Netwerk en zet zich in voor andere mensen die, net als zij, transgender zijn.
Remke wist al op jonge leeftijd dat ze eigenlijk een meisje was. Maar ze deelde dit met niemand, wat als gevolg had dat ze zich ongelukkig voelde. Ze trouwde en kreeg kinderen, maar leidde eigenlijk jarenlang een dubbelleven.
Alleen in haar eigen, veilige omgeving kleedde ze zich als vrouw. Pas zo'n tien jaar geleden besloot ze dat het roer om moest en ging ze in transitie. Remke was toen in de vijftig.
Eigenlijk is er al die tijd weinig veranderd, vindt Remke. Ook de huidige jonge generatie durft niet voor diens identiteit of geaardheid uit te komen. Uit recent onderzoek blijkt dat slechts 45 procent van de jongeren open durft te praten over hun geaardheid. Vijf jaar geleden was dat nog zestig procent.
'In de jaren 70 en 80 was het vrijheid, blijheid, het was geen probleem om jezelf te kunnen zijn. Dat is nu een stuk minder geworden', ziet Remke. 'Aangeven dat je homo, bi of transgender bent: dat durven veel jongeren niet. Je wil niet buiten de boot vallen of anders zijn.'
Niet alleen voor de jongere generatie, ook voor ouderen kan het lastig zijn om uit de kast te komen. Soms realiseert iemand zich pas op latere leeftijd dat diegene bijvoorbeeld toch niet heteroseksueel is.
'Maar dan merken ze dat medebewoners en/of nota bene het verzorgend personeel niet accepterend zijn en durven ze het niet. Of gaan zelfs weer terug de kast in.'
Het normaliseren van een andere seksuele of genderidentiteit moet volgens Remke bijdragen aan meer ruimte om open en veilig jezelf te kunnen zijn. Dus deelt ze zoveel mogelijk haar verhaal en gaat ze in gesprek met anderen.
Bijvoorbeeld tijdens Tour d'Amour, een interactieve voorstelling waarbij Remke in gesprek gaat bij onder meer scholen, bedrijven en verzorgingshuizen.
'Het beste wapen is om zichtbaar te zijn, daar geloof ik heilig in', vindt Remke. 'Maar ook verbinding is belangrijk. Ik weet zeker dat ik kan laten zien dat ik een mens van vlees en bloed ben als ik met alle 18 miljoen mensen één op één zou praten. En nog een leuk mens ook.'
Wat kan je zelf doen? 'Spreek je uit als je hoort dat iemand bijvoorbeeld een ongepaste grap maakt. 'Homo' is nog steeds het meest gebruikte scheldwoord. Als weerwoord wordt dan gezegd: ik bedoel er niks mee. Maar stel dat jij zelf homoseksueel bent, hoe zou jij dat dan vinden?'
Hierin ziet Remke ook een rol voor scholen. 'Die moeten zorgen voor sociale veiligheid', vindt ze. 'Docenten moeten alert zijn of er bijvoorbeeld grappen over LHBTI+-jongeren worden gemaakt en vervolgens het gesprek aangaan. Waar komt het gevoel vandaan? Waar zit de angst of de weerstand?'
Remke ziet het op de kortere termijn niet al te rooskleurig in. 'De toekomst wat betreft open en veilig jezelf te kunnen zijn, is moeilijk. Als ik bijvoorbeeld aan studenten vraag wat ze zouden doen als hun beste vriend homo blijkt te zijn, zegt een behoorlijk aantal: dan verbreek ik de vriendschap.'
Niet alleen tieners, ook in oudere leeftijdsgroepen merkt Remke veel weerstand. 'Als ik hen vraag: zou jij me helpen als ik een financiële vraag heb, en ja, ik heb toevallig een transgender achtergrond, dan zegt een aantal: 'nee' of 'ik zou u doorverwijzen'.'
Maar dat drukt Remke niet in een hoek. 'We strijden gewoon door. Ik ben op zoveel mogelijk plekken om mijn verhaal te delen en om een rolmodel te kunnen zijn voor anderen.'
De documentaire 'Roze Ouderen' wordt zaterdag 31 oktober vanaf 16.30 uur ieder uur uitgezonden op TV West en is hier online terug te kijken.
Source: Omroep West Den Haag