De wereldwijd opererende beroepsorganisatie voor ingenieurs, IEEE, is ernstig in verlegenheid gebracht door de ontdekking van honderden neponderzoeken in zijn archief. In één klap heeft de organisatie er nu 1.417 geschrapt: een record.
is wetenschapsredacteur bij de Volkskrant, gespecialiseerd in klimaat en microleven.
Samen met vijf Indiase collega’s had Mani Balamurugan van de Saveetha Universiteit in Tamil Nadu een systeem ontworpen om na te gaan waar AI precies naar kijken als ze bijvoorbeeld röntgenfoto’s beoordelen. ‘Dat draagt bij aan het verbeteren van de betrouwbaarheid en praktische inzetbaarheid van AI’, aldus de wetenschappers in een technisch artikel dat ze twee jaar geleden publiceerden op een conferentie in Chennai.
Enig probleem: Balamurugan heeft het onderzoek nooit gedaan en heeft zijn medeonderzoekers waarschijnlijk nog nooit ontmoet. Hun conferentiebijdrage is van a tot z verzonnen. Waarna de auteurs op de zwarte markt hun naam boven het artikel kochten, voor bedragen van 40 tot 350 euro, om hun cv te verfraaien.
Het artikel is een van de ruim veertienhonderd wetenschappelijke publicaties die het internationale Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE, uitgesproken als ‘aai trippel ie’) eind vorige week officieel heeft ingetrokken, ‘na uitvoerige inspectie’, aldus IEEE in een verklaring. Belangrijkste bewijsstuk: een advertentie via Telegram, waarop een anonieme afzender het nepartikel te koop aanbood.
Sinds de opkomst van AI is de aanwas van nepwetenschap in een stroomversnelling gekomen, signaleren fraudewaakhonden. Vooral in opkomende economieën, zoals China en India, zijn wetenschappers bereid de portemonnee te trekken voor net echt lijkende onderzoeken, liefst gepubliceerd op een westers, academisch platform. Om gewichtig over te komen, of als toegang voor technische of medische beroepen.
En conferentiebundels zijn een goede achterdeur om zulke nepartikelen ‘wit te wassen’: de controle is er niet al te strak, en omdat er op conferenties duizelingwekkend veel wordt gepubliceerd, valt een nepartikel minder op. Zo verbindt IEEE zijn naam aan jaarlijks meer dan 2 duizend conferenties. Bij elkaar zijn die goed voor ongeveer 350 duizend conferentiepapers.
Duizelingwekkend zijn ook de aantallen neppublicaties. Zo trok IEEE al eens eerder 1.200 artikelen terug, van maar één conferentie, zet het wetenschapsblad Nature op een rij. En dat was zelfs nog vóór het AI-tijdperk, met zijn automatisch gegenereerde teksten. Dit jaar alleen al schrapte IEEE in totaal haast drieduizend artikelen wegens nep.
De nieuwste grote schoonmaak volgt op de publicatie, eerder deze maand, van een vernieuwende manier om nepstukken op het spoor te komen. Op Telegram en andere sociale media vonden fraudejagers onder leiding van Anna Abalkina van de Vrije Universiteit Berlijn in totaal ruim vierduizend louche verkoopadvertenties voor auteurschappen van neppublicaties.
Ruwweg de helft van die neponderzoeken verscheen later ook echt in de conferentieverslagen van IEEE, met echt bestaande auteurs erboven: een teken dat de koop was gelukt. ‘Iedereen kan de aanbiedingen vinden. Iedereen kan ze kopen. En iedereen kan ze traceren’, aldus Abalkina, tegen Nature.
In zijn bekendmaking brengt IEEE de massafraude liever als een mooie overwinning dan als een afgang. ‘De recente evaluatie onderstreept de strenge aanpak van IEEE bij gemelde gevallen van publicatiemisbruik, en bevestigt zijn toewijding aan het handhaven van de wetenschappelijke reputatie’, slaat het instituut zich op de borst.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant