De Chinese Communistische Partij heeft een recordaantal hoge functionarissen uit de partij gezet. Deze week bleef tijdens een partijvergadering in de Chinese hoofdstad Beijing een kwart van de stoelen leeg: een historisch aantal afwezigen.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Vlaskamp was 18 jaar correspondent in Beijing.
In totaal raakten 33 hooggeplaatste militairen, voormalige ministers en andere topcommunisten hun partijlidmaatschap kwijt. De meeste afwezigen zijn al langere tijd niet in het openbaar gezien, waarschijnlijk vanwege beschuldigingen van corruptie, machtsmisbruik of gebrek aan politieke loyaliteit aan China’s opperste leider Xi Jinping.
Direct na zijn aantreden in 2012 begon Xi de hardste anticorruptiecampagne in de moderne Chinese geschiedenis. De eerste jaren van zijn bewind werd dat nog uitgelegd als consolidatie van zijn machtspositie. Alle nieuw aangetreden partijleiders boksen in het begin op tegen facties van politieke rivalen, die hun eigen favoriet op de hoogste post hadden willen zien. Zuiveringen zijn gebruikelijk tijdens de eerste termijn van een nieuwe partijleider, anders haalt hij zijn tweede termijn niet.
Xi staat echter al ruim dertien jaar onwrikbaar aan de top van de grootste communistische partij ter wereld. Zijn grip op de macht werd zichtbaar in 2018, toen hij onverwachts de regels opzij schoof die het aantal termijnen voor zijn partijleiderschap beperken.
Verwacht wordt dat hij volgend jaar om deze tijd tijdens het vijfjaarlijkse Partijcongres een ongekende vierde termijn binnensleept. In de aanloop nemen politieke zuiveringen in intensiteit toe, zodat tijdens zo’n partijcongres zelf alle neuzen dezelfde kant opstaan.
Het aantal afwezigen tijdens het Plenum van de afgelopen week is dan ook niet zo hoog geweest sinds 1968, toen China’s revolutionaire aartsvader Mao Zedong via de bloederige Culturele Revolutie afrekende met politieke rivalen. In totaal kwamen vorige week 97 leden die in 2022 werden benoemd in het Centraal Comité, een 300-koppig partijorgaan, niet opdagen.
Nadat tijdens het plenum hun vervangers waren benoemd, waren er volgens de Hongkongse krant South China Morning Post nog steeds 14 zetels te vergeven voor het 300-koppige Centraal Comité, het hoogste partijorgaan onder het Politburo. Het is de afgelopen twintig jaar slechts een keer voorgekomen dat na een plenum een zetel voor het Centraal Comité leeg bleef.
In het ondoorgrondelijke Chinese politieke systeem is het consolideren van macht een klus die nooit helemaal geklaard is, maar er is meer aan de hand. Volgens de slotverklaring van het plenum ziet Xi permanente zuiveringen als een manier om te ontsnappen aan het lot van Chinese keizerlijke dynastieën door de eeuwen heen.
Xi wil deze cyclus van opkomst, bloei en verval doorbreken, zodat de communistische partij voor altijd kan blijven regeren, en denkt dat te bereiken met een permanente ‘zelf-revolutie’ binnen de partij. Die kostte dit jaar vrijwel de voltallige legerleiding de kop.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant