DEN HAAG - De wittebroodsweken van het college-De Mos zijn achter de rug. Op donderdagavond 16 juli zijn de tien wethouders van Hart voor Den Haag, VVD, Denk en het CDA officieel aan de slag gegaan. Tijd om na honderd dagen de balans op te maken met wethouder Richard de Mos. 'Mijn verantwoordelijkheidsgevoel om resultaten te laten zien drukt op mijn schouders.'
De ombudspolitiek hangt nog altijd om Richard de Mos heen. Ook op de wijkmarkt van Loosduinen, waar hij op uitnodiging van Omroep West naartoe is gekomen voor een tv-opname over zijn eerste honderd dagen als wethouder op het Haagse stadhuis.
De Mos loopt in de gaten. Twee meiden willen met hem op de foto. 'Hij is toch de burgemeester?' De Mos: 'Leuk om te horen, maar ik ben locoburgemeester, dat is net onder de burgemeester', glundert hij.
De voorzitter van de ondernemersvereniging ziet haar kans schoon en dringt bij De Mos aan op het verbeteren van 'het verblijfsklimaat' op het Loosduinse Hoofdplein. 'Daar zijn we al twaalf jaar mee bezig.' De Mos: 'Ik begrijp wat je bedoelt. Ik zeg u toe dat ik langskom en dat we samen plannen gaan maken.'
Een dame in een rolstoel maakt De Mos erop attent dat het trottoir voor het verpleeghuis waar ze woont schots en scheef ligt door boomwortels die de tegels omhoog drukken. 'Als we naar buiten gaan trillen we onze stoel uit.' De Mos: 'Goed dat je het meldt, want dat is waardeloos. We gaan het proberen op te lossen.'
De Haagse afdeling van het midden- en kleinbedrijf heeft een positief gevoel over de eerste maanden van het nieuwe college.
'We ervaren een open en constructieve houding richting het Haagse bedrijfsleven', zegt een woordvoerder. 'Richard de Mos is bijzonder benaderbaar, toont veel energie en heeft zichtbaar oog voor wat er speelt onder Haagse ondernemers. Ook met de andere wethouders hebben we inmiddels prettige kennismakingen en goede inhoudelijke gesprekken gehad.'
Veel punten uit het MKB-verkiezingsmanifest hebben een plek in het coalitieakkoord, zegt hij. 'Daarmee ligt er een mooie basis om gezamenlijk te werken aan een ondernemersvriendelijk Den Haag. De komende periode draait het om het vertalen van die ambities naar concrete resultaten voor onze ondernemers.'
De ombudspolitiek heeft Richard de Mos niet achter zich gelaten nu hij wethouder is. 'Dat blijven we gewoon doen', zegt hij. 'Dat is heel fijn. Alle wethouders doen het. Als we kleine problemen, zoals het probleem met de wortelopdrukken in de straat van mevrouw, eens serieus proberen op te lossen dan zijn we al een heel eind.'
De Mos heeft jarenlang toegeleefd naar het moment dat hij weer wethouder zou worden. Die functie heeft hij in 2018 ook, maar daar komt in oktober 2019 abrupt een einde aan. Het Openbaar Ministerie (OM) verdenkt hem, twee partijgenoten en vijf ondernemers van corruptie.
Van die verdenking blijft niets over, ook niet in hoger beroep. Wel wordt De Mos in hoger beroep veroordeeld voor het lekken van geheime informatie en krijgt daarvoor een voorwaardelijke geldboete van tweeduizend euro opgelegd.
'Ik ben nu wat bekender dan toen, dus ik heb het nu veel drukker. Ik krijg stapels mails en daar ben ik alleen maar heel erg trots op, want het betekent dat mensen hoop en vertrouwen hebben. Het is aan mij om dat uit te betalen. Maar ik moet er wel voor waken dat er ook tijd overblijft om die ideeën en tips van mensen weg te zetten.'
'Tuurlijk kan dat. We maken lange dagen, maar daar krijg ik energie van. Ik zou geen knip voor de neus waard zijn als ik nu zou zeggen dat ik het te druk heb. We doen het samen, met tien wethouders.'
'Nee, ik zit er met dezelfde gedrevenheid in en met de motivatie om ombudspolitiek te blijven inzetten.'
'Nee. Waarom? Ik heb helemaal niets fout gedaan. Dat blijkt ook uit het onderzoek. Ik heb ondernemers nodig om te investeren in de economie. Gisteravond had ik een bijeenkomst met ondernemers en dan zeg ik tegen ze dat Den Haag ondernemers nodig heeft die willen investeren in Zuidwest en winkelcentrum Leyweg. Ik zou geen knip voor de neus waard zijn als ik dat niet zou doen.'
'We delen nog meer dan toen, dus bij alles wat het college doet zit ook iemand van het ambtelijk apparaat. Alles wordt uitgezet in de ambtelijke staf en die kijkt mee en adviseert. We hebben ook direct gezegd dat ambtenaren zich vrij moeten voelen om te reageren en hun mening te geven, ook naar mij toe. Zeg gewoon wat je ervan denkt. Daar hebben we vergaderingen over en dan komen we uiteindelijk tot het beste plan.'
Pro Den Haag spreekt van het 'bezuinigingscollege-De Mos'. 'De Ooievaarspas wordt afgepakt van kinderen die hem keihard nodig hebben, ouderen moeten gaan betalen voor hun huishoudelijke hulp en de taxibus en de bouw van honderden betaalbare woningen wordt met een pennenstreek geschrapt', zegt Pro Den Haag-fractievoorzitter Mariëlle Vavier.
Volgens Vavier blijkt tot nu toe dat het college eerst 'de gigantische bezuinigingen inboekt en nog steeds aan het nadenken is over hoe ze dat dan gaan doen'. Vavier: 'Wat ons betreft zijn mensen belangrijker dan cijfers. Goede plannen steunen wij, maar Pro zal altijd blijven opkomen voor mensen die in de knel komen door de bezuinigingen.'
Ook Judith Klokkenburg van de ChristenUnie/SGP is bezorgd over de bezuinigingen die zijn ingeboekt. Klokkenburg: 'Tegelijkertijd is nog onzichtbaar welke kant die wind precies op waait, want voor veel van die bezuinigingen zijn nog helemaal geen plannen gepresenteerd hoe ze moeten worden bereikt.'
Klokkenburg: 'Als ChristenUnie/SGP zien we grote, complexe problemen in de stad die niet zomaar kunnen wachten, dus wethouders moeten snel over de brug komen met plannen.'
De nieuwe coalitie van Hart voor Den Haag, VVD, Denk en het CDA belooft bij de presentatie van het coalitieakkoord een nieuwe, politieke koers.
Zo schrappen de partijen de asielopvang in het voormalige HagaZiekenhuis aan de Sportlaan, draaien ze de uitbreiding van het betaald parkeren terug, wordt de invoering van de zero-emissiezone gepauzeerd en investeren ze in extra handhavers.
'Ik ben eigenlijk heel tevreden over onze eerste maanden', zegt De Mos. 'We zijn natuurlijk ook bezig geweest met het inwerken en dossieroverdracht, maar er zijn ook al flink wat koerswijzigingen ingezet. Op het gebied van wonen, betaald parkeren en veiligheid bijvoorbeeld. Natuurlijk moeten we nog veel gaan uitwerken in concrete plannen, maar daarvoor hebben we vier jaar de tijd.'
Als voorbeeld van een project dat al wel is gelukt, noemt De Mos de bouw van woontorens The Grace, naast Hollands Spoor.
Na een jarenlange vertraging is het de bedoeling dat de start van de bouw begin volgend jaar begint. 'We hebben het eerste woonproject vlot getrokken', zegt De Mos. 'Het gaat om honderden woningen.'
'We moeten maatwerk bieden om ervoor te zorgen dat een project dat op z'n gat lag recht te kunnen trekken. Dan kan je zeggen dat we vijftig procent sociale woningen moeten bouwen, maar vijftig procent van nul is nul.'
'Je moet er wel voor zorgen dat een projectontwikkelaar investeert en die woningen gaat bouwen. Het zijn misschien wat minder sociale woningen, maar het gaat alsnog gewoon om dertig procent, waarbij de geplande studentenwoningen conform het huidige beleidskader meetellen.'
'Er worden gewoon heel veel woningen gebouwd volgens die afspraak. De norm is dertig procent sociaal. Die komen er. Je moet er ervoor zorgen dat een project dat al jaren stil ligt doorgaat. We hebben die woningen keihard nodig.'
Duizenden hardwerkende Hagenaars worden hard geraakt door het college-De Mos, stelt de Haagse afdeling van de FNV. 'Vooral hun kinderen zijn de dupe. Veel van deze mensen verdienen het minimumloon of moeten rondkomen van hun AOW en een klein pensioen', zegt Rajesh Ramnewash van de FNV.
Zo hekelt de FNV de voorgenomen bezuiniging op de Ooievaarspas. 'Daarmee verliezen duizenden mensen hulp bij het betalen van de hoge energierekening en gratis openbaar vervoer. Honderden kinderen kunnen straks niet meer voetballen of op muziekles.'
Daarnaast moeten ouderen aan strengere regels voldoen om hulp in huis te krijgen, stelt Ramnewash. Ook verwacht de FNV dat Hagenaars nog langer moeten wachten op een betaalbare huurwoning, omdat het college de regel afschaft dat bij elk bouwproject dertig procent sociale huurwoningen moet komen.
'De komende vier jaar bouwt het college-De Mos alleen nog maar dure koopappartementen voor rijke Amsterdammers, expats en hun studerende kinderen. De hardwerkende Hagenaar wordt in de steek gelaten', zegt Ramnewash.
'Een herstructurering is niet per definitie een bezuiniging op de mensen die het keihard nodig hebben, want zij krijgen gewoon hulp. Een herstructurering kan ook een bezuiniging zijn op de bureaucratie of op wildgroei.'
'De Rekenkamer heeft een onderzoek gedaan en de uitkomsten waren keihard op het gebied van de effectiviteit van welzijn. Wij gaan dat rapport gebruiken. We bekijken hoe effectief het is dat er zoveel welzijnsorganisaties zijn en dat de bureaucratie daarin zo groot is dat directeuren hele dikke salarissen krijgen.'
'Want op een gegeven moment kan het niet meer op. Het is niet zo dat het effectiever maken van de sector de zwakste mensen gaat raken. De herstructurering is ervoor om te zorgen dat die voorzieningen overeind blijven en niet omvallen.'
'Nee, geen euforisch gevoel. Dat heb ik heel even gehad, het moment dat het na al die jaren zo ver was, dat was fijn. Maar ik voel nu trots. Trots op al die mensen die in mij zijn blijven geloven. Tegelijkertijd geeft het een heel groot verantwoordelijkheidsgevoel, omdat ik het gewoon goed wil doen. Dat drukt echt wel op mijn schouders.'
'Ik wil mensen resultaten laten zien en dat gaat niet in een dag of een week. Maar ik hoop dat mensen na vier jaar zeggen: mijn stem op die vent was niet voor niets. Er is geleverd, er zijn dingen veranderd en Den Haag is beter geworden.'
Source: Omroep West Den Haag