In Polen is een gespannen situatie ontstaan rond het Constitutioneel Hof, nadat duidelijk werd dat de voorzitter van het hof, Bogdan Święczkowski, voor een maand was geschorst. De Poolse president Karol Nawrocki brak daarop een reis naar Senegal af.
In de nacht van vrijdag op zaterdag ging Nawrocki zelf naar het tribunaal in Warschau. Op beelden van onder meer het Poolse persbureau PAP is te zien hoe hij zich een weg baant door demonstrerende aanhangers van de oppositiepartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) buiten het gebouw.
Rechter Maciej Berek meldt op X een ‘fysieke confrontatie’ met de Poolse president. Ook heeft hij video’s geplaatst van schermutelingen en tumult. Berek is door het parlement gekozen, maar wordt door de president niet erkend.
De woordvoerder van de president, Rafał Leśkiewicz, reageert op X op de beelden. Hij zegt dat de president de toegang tot het gebouw werd ontzegd en dat dit ‘een misdaad’ is.
De kabinetschef van de Poolse president, Paweł Szefernaker, meldt op X dat Nawrocki het gebouw binnen is gegaan. Leśkiewicz deelde een foto met andere hoogwaardigheidsbekleders die in de nacht zou zijn gemaakt in het Constitutioneel Hof.
De president keerde eerder op de avond terug naar Polen terwijl hij onderweg was naar Senegal, nadat de berichten over de schorsing van Święczkowski naar buiten kwamen.
‘Op een moment als dit moet de president in Polen zijn’, aldus Nawrocki op X. ‘Ik onderbreek mijn reis naar Senegal. Ik kom terug.’
Het Constitutioneel Hof meldde vrijdag dat voorzitter Bogdan Święczkowski was geschorst. Święczkowski staat centraal in een machtsstrijd tussen de nationalistische rechtse partij PiS − die hem benoemde toen ze aan de macht was − en de huidige pro-Europese, centrum-liberale regering van premier Donald Tusk.
President Nawrocki, bondgenoot van de voormalige nationalistische regering van PiS, weigerde eerder dit jaar drie van de zes door het parlement voorgedragen rechters voor het Constitutioneel Hof te beëdigen. De nu geschorste Święczkowski gaf op zijn beurt geen toestemming aan rechters, die door de huidige parlementaire meerderheid waren gekozen, om hun ambt te aanvaarden. Święczkowski was onder PiS viceminister van Justitie.
Na de schorsing van Święczkowski ontstond onrust bij het gerechtsgebouw. Groepen symphatisanten van PiS verzamelden zich bij het hof, waarbij volgens de politie met gevaarlijke voorwerpen naar agenten werd gegooid. Daarop besloot de politie het gebouw binnen te gaan. De oproerpolitie is aanwezig en zegt drie mensen te hebben aangehouden die probeerden het gebouw binnen te dringen.
Het Constitutioneel Hof toetst in Polen of nieuwe wetten in strijd zijn met de grondwet en heeft daardoor veel macht. Veel demonstranten bij het hof zijn aanhangers van PiS die het oneens zijn met de schorsing van Święczkowski.
Politici van PiS, onder wie partijleider Jaroslaw Kaczynski, beschuldigden de regering-Tusk ervan een staatsgreep te hebben gepleegd tegen het tribunaal. Ook op het X-account van het hof werd gesproken van een ‘illegale staatsgreep’. Het hof stelt dat de schorsing van de voorzitter ongeldig is, omdat de rechter die de maatregel aankondigde daartoe niet bevoegd zou zijn.
Het schorsen van Święczkowski is volgens de nieuwssite Politico een escalatie van de strijd die premier Tusk voert. Hij wil de gevolgen van het beleid van de regering-PiS (2015-2023) terugdraaien. De door de voormalige nationalistische regering aangestelde Święczkowski zou de nieuwe regering tegenwerken en nieuwe rechters het werk onmogelijk maken.
‘Het herstellen van de rechtsstaat is onze plicht’, schreef de Poolse premier vrijdagavond op X. ‘Na jaren van wetteloosheid onder PiS is dit proces lastig, soms zelfs pijnlijk, en vereist het daadkrachtig optreden. Er is geen andere weg’, aldus Tusk.
Minister van Justitie Waldemar Zurek liet aan verslaggevers weten dat hij heeft verzocht om de opheffing van de immuniteit van Święczkowski en diens plaatsvervanger. Zij zouden volgens Zurek hun plichten hebben verzuimd door rechters te beletten hun werk uit te voeren.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant