• Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
Op een olietanker op de Straat van Hormuz is gisteren brand ontstaan nadat een kleine boot er tegenaan was gevaren. Aan de boot zaten twee explosieven vast. Dat meldt de Britse maritieme organisatie UKMTO. Het is niet duidelijk of er mensen aan boord van dit bootje zaten.
Door de aanval brak er brand uit in de machinekamer van de tanker. Die kon een periode niet meer varen. Volgens UKMTO is de brand inmiddels geblust, zijn er geen gewonden gevallen en is het schip inmiddels weer op weg naar zijn bestemming.
De aanval is nog niet opgeëist. Iran valt sinds de oorlog met de VS met enige regelmaat schepen aan op de cruciale zeestraat.
Dylan van Bekkum
De Jemenitische Houthi’s stellen dat Saoedi-Arabië vandaag 14 mensen heeft gedood met luchtaanvallen op Jemen. Tien anderen zouden gewond zijn geraakt. Volgens de Houthi’s doodde Saoedi-Arabië onder meer vrouwen en kinderen met aanvallen op een markt en een tankstation in de provincie Jawf. Saoedi-Arabië heeft nog niet gereageerd.
De Houthi’s zeggen op hun beurt de omgeving van een vliegveld in het door de Jemenitische regering bestuurde Aden te hebben aangevallen. Een raket zou zijn neergekomen bij het vliegveld terwijl een militair vliegtuig van Saoedi-Arabië er was gestationeerd. Het vliegtuig zou niet zijn getroffen en kort na de aanval zijn opgestegen.
De hernieuwde oorlog in Jemen heeft sinds augustus al geleid tot 1.574 doden. Het is niet duidelijk om hoeveel burgers het precies gaat. Ook zijn ruim 250 duizend mensen ontheemd geraakt. De meeste mensen zijn naar de zuidwestelijke stad Taiz gevlucht, waar nu juist het meest wordt gevochten.
Yassin Boutayeb
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi heeft woensdag gewaarschuwd voor de ‘verwoestende’ gevolgen voor consumenten en bedrijven van een nieuwe Amerikaans-Israëlische aanval op Iran. Araghchi uitte zijn waarschuwing uren nadat The Wall Street Journal had gemeld dat de VS landen in de Golfregio hadden ingelicht over een nieuwe bommencampagne tegen Iran na de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen op 3 november.
De minister sprak op X over ‘de verwoestende impact op de internationale markten van een eventueel door Israël uitgelokt militair avontuur’. Diverse media in de VS en Israël melden al weken, op basis van bronnen die op de hoogte zijn van de Amerikaans-Israëlische plannen, dat het Pentagon oorlogsplannen heeft opgesteld om hard toe te slaan in Iran. De zware bombardementen, onder andere op de energie-infrastructuur, moeten Teheran dwingen tot een akkoord te komen.
De Israëlische oppositieleider Gadi Eisenkot heeft premier Benjamin Netanyahu gewaarschuwd geen nieuwe aanval op Iran te beginnen. ‘Netanyahu, waag het niet om de veiligheid van Israël te gebruiken voor je eigen politieke doeleinden’, aldus Eisenkot. De oppositieleider wees erop dat Netanyahu na de parlementsverkiezingen van dinsdag een ‘demissionaire premier is zonder mandaat of het vertrouwen van het volk’.
Stieven Ramdharie
Een politieagent die de Israëlische ambassade in de Servische hoofdstad Belgrado bewaakte, heeft dinsdagnacht een minderjarige jongen neergeschoten die hem aanviel. De jongen werd gedood. Volgens minister van Binnenlandse Zaken Ivica Dacic riep de aanvaller ‘Allahoe akbar’ toen hij de agent aanviel met twee messen.
De agent raakte lichtgewond. Het is niet duidelijk wat de aanvaller precies van plan was. De aanval kwam na de parlementsverkiezingen in Israël.
Dacic heeft het dreigingsniveau verhoogd naar het hoogste niveau. Ook worden extra agenten ingezet om belangrijke locaties te beveiligen. In 2024 was er ook een aanval bij de Israëlische ambassade. Toen raakte een agent gewond toen hij werd geraakt met een pijl afgeschoten door een kruisboog.
Stieven Ramdharie
De VS hebben diverse Golfstaten laten weten dat ze voorbereid moeten zijn op een nieuwe, korte Amerikaanse militaire campagne tegen Iran. Dit meldt The Wall Street Journal, op basis van bronnen die op de hoogte zijn van de gesprekken met de landen in de Golfregio.
De bombardementen moeten beginnen na de tussentijdse verkiezingen in de VS. De landen zijn via diplomatieke en militaire kanalen op de hoogte gesteld. Het is de zoveelste aanwijzing dat de VS, samen met Israël, na de Amerikaanse verkiezingen van 3 november de luchtaanvallen op Iran gaan hervatten. De nieuwe bommencampagne moet Teheran militair en economisch verzwakken en de Iraanse machthebbers onder andere dwingen in te stemmen met een akkoord om de Straat van Hormuz weer volledig open te gooien voor het internationale vrachtverkeer.
De VS sturen een extra Patriot-batterij vanuit Texas naar de regio om de luchtverdediging te versterken. Ook worden militairen weggehaald van militaire bases waar de VS gebruik van maken om minder kwetsbaar te worden voor Iraanse drone-en raketaanvallen. Het Witte Huis zegt in een reactie dat president Donald Trump alle militaire opties openhoudt tegen Iran.
Stieven Ramdharie
De Jemenitische Houthi’s claimen vandaag de grootste olieraffinaderij van Saoedi-Arabië te hebben getroffen met een ballistische raket. Het gaat om de in het oosten gelegen raffinaderij van kustplaats Ras Tanura, die 550 duizend vaten olie per dag kan verwerken. De vaten worden vervolgens via de haven van de kustplaats geëxporteerd. Saoedi-Arabië heeft de aanval nog niet bevestigd.
Persbureau Bloomberg meldt op basis van een ingewijde dat er brand zou zijn ontstaan bij de raffinaderij. Die zou ook weer onder controle zijn gekregen. Onduidelijk is nog hoe groot de schade is. De raffinaderij is cruciaal voor Saoedi-Arabië om zijn olie te exporteren. Het complex werd in maart al een keer preventief gesloten vanwege de Amerikaans-Israëlische oorlog in Iran.
De Houthi’s melden vandaag ook nog twee militaire vliegtuigen van de Golfstaat te hebben getroffen, op het Najran-vliegveld en op een luchtmachtbasis in Khamis Mushait. Ook deze aanvallen heeft Saoedi-Arabië nog niet bevestigd.
De door de Saoedi-Arabië geleide militaire coalitie zegt wel drie ballistische raketten te hebben onderschept die op het oosten van het land waren afgevuurd. Daarbij zouden geen gewonden zijn gevallen. Ook zouden vier drones zijn onderschept die naar het zuiden van het land waren gestuurd.
Yassin Boutayeb
Jordanië heeft luchtaanvallen uitgevoerd op wat het omschrijft als schuilplaatsen van militanten in het zuiden van Syrië. De ‘terroristische organisaties’ die daar actief zijn, zouden volgens het Jordaanse leger banden hebben met de verdachten van de dodelijke aanslag op een kerk in Jordanië vorige week.
Het Syrische staatspersbureau Sana meldde maandagavond dat bij de Jordaanse luchtaanvallen in de provincie Daraa zes burgers zijn omgekomen, onder wie drie kinderen. Eerder werden nog acht doden gemeld. De aanval zou niet met de Syrische autoriteiten zijn gecoördineerd, hoewel de Jordaanse krijgsmacht stelt van wel.
Afgelopen vrijdag schoten gewapende mannen negen mensen dood tijdens een uitvaartdienst in een Grieks-orthodoxe kerk in Hamoud, in de westelijke regio Karak. Er vielen ook tientallen gewonden. Niemand heeft de aanslag opgeëist. De Jordaanse koning Abdullah II sprak van een ‘terroristische aanval’ die beantwoord zou worden ‘met de strengst mogelijke vergelding.’ Dit soort geweldsincidenten komt zelden voor in Jordanië.
Eerder op maandag werd bekend dat Jordanië drie verdachten heeft opgepakt in het onderzoek naar de aanslag. Volgens de autoriteiten zijn twee van hen broers en is de derde hun zwager. Zij zouden een extremistische versie van de islam aanhangen. Tijdens het vuurgevecht in het huis waar het drietal zich verschanst hield in de regio Karak raakten de verdachten gewond. Volgens de autoriteiten zijn er geen aanwijzingen dat ze contact onderhielden met andere terreurcellen. Het onderzoek loopt nog.
Thom Canters
KLM vliegt tot en met 27 maart niet van Amsterdam naar Dubai, meldt de luchtvaartmaatschappij. De vluchten naar het Saoedische Riyad en Dammam zijn geannuleerd tot en met 27 november. KLM was eerder nog van plan de vluchten naar deze bestemmingen eind deze maand te hervatten.
Het besluit houdt verband met de verschillende conflicten in het Midden-Oosten. Enkele weken nadat de Verenigde Staten en Israël afgelopen februari de aanval hadden geopend op Iran, besloot KLM al om de vluchten van en naar Dubai, Riyad en Dammam te annuleren. De datum waarop de vluchten hervat zouden moeten worden, is sindsdien steeds verder uitgesteld.
Hoewel er op dit moment geen sprake is van grootschalige gevechten en luchtaanvallen tussen de VS, Israël en Iran, is de situatie nog altijd licht ontvlambaar. Beide zijden uiten regelmatig oorlogszuchtige taal in elkaars richting. Bovendien gaan er in internationale media berichten rond dat de VS en Israël na de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van begin volgende maand weer zullen overgaan tot massale aanvallen.
In de tussentijd is het conflict tussen Saoedi-Arabië en de Jemenitische Houthi’s, een belangrijke bondgenoot van Iran, opgelaaid. De Houthi’s hebben de afgelopen tijd meermaals dodelijke aanvallen uitgevoerd op de luchthavens van Riyad en Dammam. Dat is een vergelding voor de Saoedische steun aan het Jemenitische regeringsleger. De Houthi’s hebben meermaals gewaarschuwd dat het luchtruim van Saoedi-Arabië onveilig is voor vliegverkeer. Het vliegveld van Riyad was tot gisteren voor meerdere weken gesloten, maar het besluit van KLM laat zien dat internationale luchtvaartmaatschappijen de situatie nog altijd te onveilig achten.
Thom Canters
De Israëlische legerleider Eyal Zamir zou de afgelopen dagen flink in aanvaring zijn gekomen met premier Benjamin Netanyahu over Iran. De chef-staf, Israëls hoogste militair, zou zich hebben verzet tegen een opdracht van Netanyahu voor militaire maatregelen die snel hadden kunnen leiden tot een nieuwe oorlog met Iran, nog voor de parlementsverkiezingen van dinsdag.
Dit melden de Israëlische omroepen Channel 12 en de zender van het leger, Army Radio, zondag en maandag op basis van diverse bronnen. Het is niet bekend welke maatregelen Zamir moest nemen. Volgens Channel 12, dat doorgaans goed is ingevoerd, was er sprake van een ‘ongekende confrontatie’ tussen Netanyahu en Zamir.
De chef-staf zou onder andere een juridische onderbouwing van Netanyahu hebben geëist voor de actie die hij moest ondernemen. Netanyahu en zijn rechtse coalitiepartners zijn verwikkeld in een felle strijd met het oppositieblok onder leiding van oud-legerleider Gadi Eisenkot, die het goed doet in de peilingen.
Volgens bronnen van Channel 12 zou er ongerustheid zijn in de legertop over pogingen van politieke leiders om ‘de Iran-kwestie te gebruiken voor politiek gewin’. Netanyahu noemt het bericht ‘onzin’ maar in de afgelopen weken meldden diverse Amerikaanse en Israëlische media dat de premier bij president Donald Trump voortdurend aandrong op nieuwe bombardementen op Iran nog voor de Israëlische verkiezingen.
Volgens CNN, dat maandag een bron aan het woord liet die zei dat Netanyahu Trump tevergeefs probeerde te overtuigen, hield Trump onder andere de boot af vanwege de bezwaren van Zamir. De legerleider zou aan zijn Amerikaanse collega Dan Caine hebben gezegd dat een nieuwe aanval op Iran de verkiezingen in gevaar kon brengen en zelfs zou kunnen leiden tot een uitstel van de stembusgang.
Stieven Ramdharie
In Teheran vindt maandag topoverleg plaats tussen Iran en Saoedi-Arabië, Pakistan en Turkije over onder meer de Iran-oorlog en de Houthi-aanvallen vanuit Jemen. Het is voor het eerst dat de landen op zo hoog niveau gezamenlijk met elkaar praten over de oplopende spanningen in het Midden-Oosten.
Aan het overleg nemen onder andere de Saoedische minister van Defensie Khalid bin Salman, de Pakistaanse legerleider Asim Munir en de baas van de Turkse inlichtingendienst deel. Zij zullen praten met de voorzitter van de Opperste Nationale Veiligheidsraad, Mohsen Rezaei. Ook is er een ontmoeting gepland met president Mohsen Pezeshkian.
Saoedi-Arabië, dat al jaren op gespannen voet leeft met het Iraanse regime, heeft in de afgelopen maanden een defensiepact gesloten met Pakistan en Turkije om zich te verzekeren van hun militaire steun. Houthi-strijders in Jemen hebben de Saoedische regering flink onder druk gezet met drone-en raketaanvallen op onder andere luchthavens en olie-installaties uit wraak voor Saoedische bombardementen op hun posities.
Ook was Saoedi-Arabië sinds februari, toen de VS en Israël de aanval op Iran openden, het doelwit van Iraanse aanvallen met drones en raketten. Vooral militaire bases waar de VS gebruik van maakten, waren het doelwit. Riyad, dat de tegenstanders van de Houthi’s militair steunt, wil dat Iran de Jemenitische strijders in toom houdt. Teheran is de belangrijkste bondgenoot van de Houthi’s.
De Saoedische regering zegt te hopen dat de landen ‘manieren vinden om de spanningen te verminderen, de regionale veiligheid te versterken en de stabiliteit in de regio te bevorderen.’ Iran wil dat de Amerikaanse en Israëlische dreigementen richting Teheran worden besproken. Washington en Israël overwegen nieuwe militaire actie tegen Iran.
Stieven Ramdharie
De Amerikaanse president Donald Trump heeft vlak voor de parlementsverkiezingen van dinsdag in Israël opnieuw volop zijn steun uitgesproken voor premier Benjamin Netanyahu. Trump zei dat Netanyahu moet aanblijven zodat de VS en Israël ‘het werk dat wij zijn begonnen, kunnen afmaken’ – mogelijk een verwijzing naar de Iran-oorlog.
Netanyahu gebruikte dezelfde woorden vorige week ook na een telefoongesprek met Trump. De VS en Israël hebben oorlogsplannen opgesteld voor nieuwe aanvallen op Iran na de tussentijdse verkiezingen van begin november in de VS, zo meldde The New York Times vorige week.
'Wanneer u naar de stembus gaat, onthoud dan dat Bibi een uitmuntende, strijdbare premier is geweest!’, aldus Trump zondag op zijn socialmediakanaal Truth Social.
Vorige week sprak Trump voor het eerst openlijk zijn steun uit aan Netanyahu. De premier zou de afgelopen dagen om een nieuwe steunbetuiging hebben gevraagd, zo meldt de Amerikaanse nieuwssite Axios. Netanyahu en zijn coalitiegenoten zijn verwikkeld in een felle strijd met het oppositieblok van oud-legerleider Gadi Eisenkot, dat het goed doet in de peilingen.
Stieven Ramdharie
In dit liveblog houden we u op de hoogte van het laatste nieuws over de conflicten in het Midden-Oosten. Lees hier het volledige liveblog van afgelopen week terug.
Source: Volkskrant