Christine Lagarde stapt voortijdig op als president van de Europese Centrale Bank. Ze wil haar handen vrij hebben om maatschappelijk actief te kunnen zijn. Onder anderen oud-DNB-president Klaas Knot maakt kans haar op te volgen.
is verslaggever macro-economie bij de Volkskrant. Hij volgt de wereld van de aandelenbeurzen, de grootbanken en het monetaire beleid.
Al anderhalf jaar lang gingen de geruchten en donderdag gaf Christine Lagarde dan eindelijk duidelijkheid. Ja, ze vertrekt voortijdig uit haar rol als meest prestigieuze centrale bankier van Europa. Haar laatste werkdag als president van de Europese Centrale Bank (ECB) is 7 februari 2027 en niet 31 oktober, zoals de bedoeling was.
Het is een ongebruikelijke stap voor een bankpresident. Alleen haar verre voorganger Wim Duisenberg deed iets soortgelijks, maar zijn afscheid was van tevoren bekokstoofd in het schimmige benoemingenspel dat voorafgaat aan een termijn van een bestuurslid van de ECB.
Normaal gesproken dienen ECB-bestuurders één termijn van acht jaar, en zitten die uit om de onafhankelijkheid van de rol te benadrukken. Nu is Lagarde nooit een standaard ECB-president geweest. Ten eerste is ze geen gepromoveerd econoom, zoals haar voorgangers allemaal wel waren, maar een jurist. En ten tweede had ze een veel politieker profiel dan gebruikelijk.
Toch vindt ze nu het keurslijf van een bankpresident die zich alleen mag druk maken om prijsstabiliteit te veel knellen, maakte ze donderdag duidelijk in een persconferentie. Na 42 minuten uitgebreid te zijn ingegaan op alle vragen over de laatste rentebeslissing van de ECB (de rente blijft gelijk, zoals verwacht), sprak ze nog geen drie minuten over de motieven voor haar vertrek. Waarmee ze in de verste verte geen antwoord gaf op alle vragen die haar daarover gesteld waren.
Ik vertrek, zei Lagarde, ‘omdat ik de vrijheid wil hebben me uit te spreken, of bij te dragen aan zaken die niets met monetair beleid te maken hebben.’ In vele delen van de wereld ziet ze zaken die haar onwelgevallig zijn en waarvan ze denkt ‘dat mijn stem kan helpen, dat mijn daden kunnen helpen. Bij principes die mij na aan het hart liggen. Ik voel dat ik dingen moet zeggen die ik in mijn huidige positie niet kan zeggen’.
Haar woorden zullen voer zijn voor speculatie. De vele bewuste gaten in haar verklaring laten ruimte om te beargumenteren dat ze opstapt zodat de huidige Franse president Macron nog vóór de presidentsverkiezingen van april kan meebeslissen over Lagardes opvolger. (Zoals hij ook heeft gedaan bij de centrale bank van Frankrijk, waar de vorige gouverneur onverwacht opstapte om bij een liefdadigheidsinstelling te gaan werken, en Macron zijn stafchef als opvolger benoemde.)
Maar ook de verhalen dat Lagarde mogelijk zelf een gooi wil doen naar het presidentschap zullen er niet door verstommen, ook al heeft ze zelf meermalen ontkend zich kandidaat te zullen stellen.
Het betekent ook dat de opvolgingsstrijd in volle hevigheid losbarst. Liefst drie belangrijke functies zijn de komende onrustige maanden bij de ECB te vergeven, en dus beginnen de regeringsleiders hun spel om zoveel mogelijk invloed te verwerven. De bestuurders van de ECB worden uiteindelijk door de leiders van de 21 euro-landen verkozen. Minimaal 16 van de 21 landen moeten het eens zijn over een kandidaat, en zij moeten samen 65 procent van de eurozonebevolking vertegenwoordigen.
Een van de kandidaten om Lagarde op te volgen is oud DNB-president Klaas Knot. Hij heeft concurrentie van onder andere de Spanjaard Pablo Hernández de Cos, die volgens een peiling van economisch persbureau Bloomberg een nipte favoriet is.
Dat zegt niet zoveel: uit de Europese vergaderkamers komt wel vaker op het laatste moment een verrassend konijn uit de hoge hoed. Als iemand weet hoe dat gaat, dan is het Lagarde zelf. Zij werd tot twee dagen voor haar benoeming door praktisch niemand als een mogelijke president gezien.
De ECB zal deze stormen uitstekend doorstaan, verzekerde Lagarde haar toehoorders in Frankfurt. ‘De ECB is zo solide als een rots. En er zijn vele excellente kandidaten op mij te volgen. Sterker nog, ze zijn veel geschikter als ECB-president dan ik.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant