Jaimi van Essen, die als minister onder meer Natuur in zijn portefeuille heeft, is afgereisd naar de Armeense hoofdstad Jerevan om de VN-top over biodiversiteit bij te wonen. Wat wil hij daar bereiken?
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over het Middellandse Zeegebied en migratie, klimaat en natuur.
Op de biodiversiteitstop in Jerevan gaat het hard tegen hard. De Europese Unie en landen als Japan, Canada en Noorwegen willen vasthouden aan de natuurdoelen voor 2030, zoals 30 procent van de aarde beschermen en 200 miljard dollar bijeenbrengen voor natuurbescherming.
Maar andere landen proberen de eerdere afspraken af te zwakken. Vooral Saoedi-Arabië wordt door veel aanwezigen genoemd als dwarsligger. Zo weigert de oliestaat naar draagkracht geld uit te trekken om de natuur in armere landen te behouden.
‘Voor mij is het een speerpunt dat grote landen, die vroeger misschien ontwikkelingslanden waren maar nu niet meer, meer moeten bijdragen’, zegt Van Essen (D66), tussen zijn ontmoetingen met buitenlandse ministers door.
‘Dat is niet van vandaag op morgen geregeld. Maar daar hebben we nu als EU wel een punt van gemaakt. Alle lidstaten hebben in vrij strenge bewoordingen gezegd: je kunt niet het biodiversiteitsprobleem oplossen als je alleen maar leunt op de schouders van degenen die twintig jaar geleden al een ontwikkeld land waren. Iemand moet daarover een keer scherp van leer trekken, en dat hebben we hier gedaan.’
Wat heeft u eigenlijk met de natuur?
‘Toen ik begin twintig was, ben ik erg geraakt door een documentaire van David Attenborough, die inging op biodiversiteit en soortenverlies. En over wat we eigenlijk voor moois weggooien, door zo slecht met de natuur om te gaan. Eerst werd ik daar best depressief van. Maar daarna was het een reden voor mij om me politiek te gaan melden. Sindsdien heb ik me altijd beziggehouden met portefeuilles als duurzame energie en ruimtelijke ordening.’
U schreef laatst aan de Tweede Kamer dat inzet voor biodiversiteit belangrijker is dan ooit. Waarom vindt u dat?
‘Je ziet het in Nederland. Biodiversiteit neemt af. Op de Sallandse Heuvelrug zie je dat dieren die daar oorspronkelijk horen, er nu niet meer zijn (zoals het korhoen, red.).
‘Ik had het net met de minister van Senegal over het belang van de grutto. Als we kijken hoe die verdwijnt, hoe trekvogels verdwijnen... Volgens mij moeten we nu echt opstaan, anders zijn we straks te laat. En de grutto laat zien dat we dit niet alleen maar in Nederland kunnen oplossen. Zo’n vogel houdt zich niet aan de Nederlandse grenzen.’
Als u de natuur zo belangrijk vindt, waarom bent u dan maar één dag op de top in Jerevan? Andere ministers komen langer.
‘Sommige ministers zijn er ook niet; ik mis veel collega’s van mij uit Europa. En waarom één dag? Omdat we ook in Nederland op dit moment een grote opdracht hebben liggen, op het gebied van stikstof en natuurherstel. Vrijdag ligt er een spoedwet voor in de ministerraad over de stikstofuitstoot. Ook dat kan niet wachten: die wet moet door de Eerste Kamer, en we hebben vrij snel weer verkiezingen.’
Nederland komt zelf de internationale afspraken over biodiversiteit nog niet na. In het zogenaamde ‘biodiversiteitsdashboard’ staat veel op oranje of rood.
‘Sinds het kabinet in februari is aangetreden, zijn we vol aan de gang gegaan met natuurherstel. In Europa is er veel gesputter geweest over die verordening (die lidstaten verplicht natuur te herstellen die in slechte staat verkeert; Nederland stemde destijds tegen, red.). Maar ik ben vanaf het eerste moment als de wiedeweerga aan de slag gegaan.’
Zijn er tot nu toe successen geboekt in Jerevan?
‘Op woensdagavond hebben we een bijeenkomst over schadelijke subsidies, die negatief uitpakken voor de biodiversiteit. Daar krijgen we een behoorlijke lijst van ministers op bezoek die ook stappen willen zetten om die subsidies af te bouwen, en om te buigen naar positieve prikkels.’
Dus er ontstaat een coalitie van landen die sneller willen gaan?
‘Ja. Er zijn een paar landen die vooruitgang tegenhouden, maar ik zie ook veel landen die zeggen: we gaan niet wachten tot het laatste land het hiermee eens is. Die vinden elkaar op deze top. Dat vind ik een succes.
‘Iets anders is dat Nederland over een periode van tien jaar 500 miljoen dollar uittrekt voor een fonds dat ontbossing moet tegengaan. Dat maakte minister Sjoerdsma eerder deze week bekend. Dan kun je zeggen: dat doet niet iedereen. Maar met een aantal landen samen hebben we al 11 miljard aan overheidsfinanciering opgehaald, die wordt gematcht door allerlei initiatieven van private partijen. Dan heb je gigantisch veel impact. Hoe spijtig het ook is dat Saoedi-Arabië nog niet meedoet.’
We leven in een tijd waarin veel wereldleiders en politici eerder kiezen voor economische belangen dan voor de natuur. Is natuurbescherming geen verloren zaak?
‘Ik begrijp wat je zegt. Tegelijkertijd zie ik ook in Brazilië een verkiezing die mij hoopvol stemt over het belang van het regenwoud. Veel mensen hadden niet verwacht dat Lula zou winnen. En het zijn juist de jongeren die naar de stembus zijn gegaan. Ik zie ook dat bij bepaalde politici kortetermijnbelangen overheersen. Maar het is aan ons om te zeggen: dat kan niet zo zijn. Want dit raakt juist mensen van mijn generatie en nog jonger.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant