Minister-president Rob Jetten (D66) weigert aangenomen Kamermoties over de begroting van de koning uit te voeren. In plaats daarvan komt hij begin volgend jaar met een notitie over een ‘toekomstbestendig koningshuis’.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over justitie, binnenlandse zaken en het koninklijk huis.
Dat bleek woensdagavond tijdens het jaarlijkse debat over het Koninklijk Huis. De voorbije jaren nam de Tweede Kamer meerdere moties aan waarin opeenvolgende kabinetten werden opgeroepen de leden van het Koninklijk Huis die een uitkering krijgen daarover belasting te laten betalen. Ook wil de Kamer meer transparantie in de onkostenvergoedingen, inzicht in het vermogen en matiging van de jaarlijkse indexatie. De partij van Jetten was een van de aanjagers van zulke veranderingen.
Op de vraag waarom de moties tot nu toe niet zijn uitgevoerd, antwoordde Jetten: ‘Dat kan en wil ik niet.’ In een korte brief aan de Kamer die hij dinsdagavond verstuurde, gebruikte hij dezelfde argumenten als zijn voorgangers Mark Rutte en Dick Schoof. De persoonlijke belastingvrijdom van de uitkeringsgerechtigde leden van het Koninklijk Huis is vastgelegd in de Grondwet (artikel 40).
Grondwetswijzigingen zijn ingewikkeld, omdat ze na een gewone stemming in een tweede ronde (‘lezing’) een tweederde meerderheid vereisen. Ook wijziging van het Financieel Statuut voor het Koninklijk Huis, hoewel vastgelegd in een ‘gewone’ wet, vereist een tweederde meerderheid. Het gehele stelsel is zodanig ingewikkeld dat een geheel nieuw ‘fiscaal statuut’ zou moeten worden ontworpen. Artikel 10 van de Grondwet garandeert bovendien het recht op de persoonlijke levenssfeer, ook voor de koning.
Jetten zaaide verwarring met zijn brief, omdat hij daarin voorstelde ‘het gesprek met uw Kamer op een andere manier te willen voeren’. In het debat vroegen de Kamerleden Laura Bromet (Pro) en Sandra Beckerman (SP) zich af wat hij daarmee bedoelde. Jetten verontschuldigde zich voor de late verzending en verduidelijkte dat hij graag een einde ziet aan het jaarlijkse ritueel van moties aannemen die hij niet kan uitvoeren. ‘We lopen het risico in een onvruchtbare dynamiek te komen elk jaar.’
In plaats daarvan suggereerde hij een notitie te maken over ‘stabiel beleid voor de toekomst’, in de geest van zijn voorgangers Wim Kok en Mark Rutte. Zij kwamen in respectievelijk 2000 en 2011 met notities over het koningschap. ‘Laten we ons niet blind staren op specifieke onderdelen van het koningschap, maar borgen dat het Koninklijk Huis fit is voor de toekomst’, zei Jetten.
Bromet en Beckerman vonden het voorstel vaag en vroegen zich af wat er dan in zo’n notitie zou moeten staan. Daarop wilde Jetten zich niet vastleggen. ‘Het gaat om het behouden van de brede waardering’, zei de premier. D66-Kamerlid Fatimazhra Belhirch zag in Jettens aanbod ‘een handreiking’. De premier zegde CDA-Kamerlid Tijs van den Brink toe dat het niet zou gaan om het toewerken naar een ceremonieel koningschap. ‘Dat is een andere discussie’, aldus Jetten.
Van den Brink wil juist terug naar een inhoudelijke rol voor de koning in de eerste fase van de formatie, waarbij een verkenner moet worden aangewezen. Sinds 2012 doet de Kamer dat zelf. Hij ondertekende een motie daartoe van de VVD, net als BBB en SGP. De Kamer stemt daar aanstaande dinsdag over. Omdat het gaat om een wijziging van het eigen Reglement van Orde van de Kamer, kon Jetten hierover op de vlakte blijven. ‘Voor beide modellen is wat te zeggen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant