Een duurzame vrede tussen Oekraïne en Rusland is onmogelijk zonder een ‘grote rol voor Europa’ bij vredesonderhandelingen. Dat zei de Oekraïense president Volodymyr Zelensky woensdag tijdens een bezoek aan premier Jetten in het Catshuis.
is politiek verslaggever van de Volkskrant. In Den Haag volgt hij naast de dagelijkse actualiteit ook de ontwikkelingen rond het onderwijs.
Zelensky reageerde daarmee op een uitspraak van Kremlin-adviseur Joeri Oesjakov. Die stelde eerder op woensdag dat er bij de volgende gesprekken tussen Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten – die in november in Abu Dhabi moeten plaatsvinden – geen plek zal zijn voor Europese vertegenwoordigers. ‘Ze kunnen er natuurlijk naartoe vliegen als ze tickets kopen. Maar niemand is van plan hen uit te nodigen aan de onderhandelingstafel’, aldus Oesjakov.
In het Catshuis zei Zelensky over die nieuwe gespreksronde in Abu Dhabi, die volgens hem mogelijk ‘tussen 6 en 10 november’ plaatsvindt, dat ‘geaccepteerd is dat dit een trilaterale ontmoeting wordt’. Dat is niet alleen een Russische maar ook een Amerikaanse wens, benadrukte hij. ‘Als de Amerikanen zeggen: nee, we willen dat dit trilateraal is, dan zullen wij deze mogelijkheid niet opblazen. We moeten dit proces richting vrede zo snel als mogelijk opstarten.’
Wel sprak Zelensky de hoop uit dat er in de marge van de top ruimte zal zijn voor gesprekken met veiligheidsadviseurs van Europese landen. ‘Als we het hebben over veiligheidsgaranties aan Oekraïne, kan dat volgens mij niet zonder jullie. Dat geldt ook voor de wederopbouw.’ Daarbij zou het wel schelen, zei hij, als de Europese landen met één mond spreken en duidelijk wordt ‘wie precies Europa vertegenwoordigt’.
Terwijl Zelensky in Nederland was, en woensdagavond ook door koning Willem-Alexander werd ontvangen op Paleis Huis ten Bosch, maakte minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel) juist de omgekeerde reis. Vanuit Kyiv maakte Sjoerdsma bekend dat Nederland de komende drie jaar 1,2 miljard euro aan niet-militaire steun uittrekt. Dit geld, de concrete invulling van al eerder toegezegde steun, kan bijvoorbeeld worden gebruikt om beschadigde energie-installaties te repareren, nu Rusland die maar met raketten blijft bestoken.
Zulke hulp is hard nodig, zei Zelensky. ‘We bevinden ons nu in zulke omstandigheden dat ook humanitaire hulp prioriteit is geworden: van energie en medische hulpmiddelen tot onderdak.’
Om Oekraïne door de aankomende zware winter te helpen, kondigde premier Jetten in het Catshuis nog eens 500 miljoen euro aan voor een ‘militair wintersteunpakket’. Met dit geld, dat eveneens al eerder was gereserveerd, kan Oekraïne ‘middelen voor luchtverdediging en drones’ aanschaffen.
Alleen zo kan het land zich wapenen tegen de ‘aanvallen van Rusland op civiele doelen en kritieke infrastructuur’. Die aanvallen tonen volgens Jetten ‘eens te meer aan dat de strategie van Rusland niets anders is dan moedwillig dood en verderf zaaien’ in een poging het moraal van de Oekraïners te breken. ‘Maar dat gaat ze niet lukken. In de eerste plaats vanwege de enorme moed en het ontzettende voortzettingsvermogen van de Oekraïners zelf. Maar ook omdat wij ons als bondgenoten realiseren dat we niet aflatende steun moeten geven’, aldus Jetten.
Een grote zorg voor Zelensky is dat de hulp die hij krijgt van de Verenigde Staten steeds moeilijker als ‘niet aflatend’ kan worden getypeerd. Eerder deze maand ontving Oekraïne tijdelijk geen inlichtingen meer vanuit Washington en werd de snelheid van satellietsysteem Starlink, eigendom van Elon Musk, drastisch beperkt. Ook sloot president Trump een dieseldeal met Poetin. Dit tot groot onbegrip van Jetten: ‘Russische energie kopen is een erg dom idee.’
Intussen zegt Zelensky al bijna een maand te wachten op Amerikaanse goedkeuring voor de levering van Patriot-raketten. Die zijn cruciaal voor de Oekraïense luchtafweer. In het Catshuis benadrukte Zelensky hoe groot de nood is aan Patriot-raketten, en hoe belangrijk het is dat de VS ‘de levering niet uitstellen’. ‘Elke dag uitstel betekent voor ons nieuwe verliezen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant