In het docudrama Dirty Business wordt het schandaal rond de privatisering van de Britse waterleidingbedrijven ijzersterk in beeld gebracht. Twee verontruste pensionado’s nemen het op tegen het hyperkapitalisme.
is kunstredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over films, series en fotografie.
Aan het slot van het verbijsterende driedelige ‘docudrama’ (daarover later meer) Dirty Business verzucht een van de schier uitgeputte hoofdpersonen, na een jarenlange juridische strijd: ‘Nothing will happen.’ Er gaat niets gebeuren. Ondanks het overtuigende bewijs van het wanbeleid van de Britse geprivatiseerde waterleidingbedrijven en de corruptie van de milieu-inspectie.
En toch is er minstens één ding gebeurd: Joseph Bullman maakte Dirty Business, een driedelig drama, met een Britse topcast. De serie heeft een duidelijk gedeelde noemer met Mr Bates vs The Post Office, een serie over een ander Brits schandaal waarbij onschuldigen werden beschadigd door ongeremde geldzucht. De feiten zijn, in beide gevallen, schandalig genoeg, maar Mr Bates bewees dat het de treffende dramatisering als televisieserie was die het grote publiek, haastig gevolgd door de politiek, in beweging kreeg.
Dirty Business draait om het burgerverzet tegen de privatisering van de waterbedrijven, in gang gezet in de Thatcher-jaren (‘We krijgen het beste water van de wereld!’). Schimmige partijen kochten de bedrijven en maakten snelle winsten door ontslagrondes, verwaarlozing van de infrastructuur en illegale lozingen op stranden en in rivieren. Ondertussen werd de milieu-inspectie volstrekt tandeloos gemaakt.
De serie volgt het naar het leven getekende duo Ash Smith en Peter Hammond, die als wandelende pensionado’s constateerden dat hun geliefde rivier de Windrush in een paar jaar tijd in een open riool was veranderd. Ze gingen op onderzoek uit. In zijn vorige leven was Smith (David Thewlis) lid van een anti-corruptiebrigade bij de politie en Hammond (Jason Watkins) een hoogleraar in het herkennen van wiskundige patronen van natuurlijke fenomenen.
Was er ooit een duo beter uitgerust om eerst de illegale lozingen en vervolgens de verdonkermaning van de feiten door de inspectie aan te tonen? Thewlis en Watkins zijn geweldig als deze gedreven oudere mannen, die beginnen als klassieke mopperaars, maar vervolgens systematisch een schandaal van ongekende omvang blootleggen, tot groeiende wanhoop van de waterleidingbedrijven, die de privatisering uitmelken als misdadige kartels.
De vorm van het docudrama wordt in Dirty Business verder doorgevoerd dan in Mr Bates, dat ook deels op uitlatingen in het openbaar was gebaseerd. De serie probeert zo veel mogelijk authentieke teksten (meestal in de vorm van ontkenningen en dreigende taal) door acteurs te laten uitspreken; wat heel treffend werkt.
Veel van de filmbeelden van lozingen, dode vissen en levenloze rivieren zijn door de verschillende actiegroepen verzameld, inclusief de vermelding van de bron. Elke van de drie afleveringen sluit af met ruimte voor het weerwoord van bedrijven als Thames Water, dat steeds holler klinkt naarmate de feiten grimmiger worden. Dirty Business is een dramaserie en een nieuwsdossier in één, waarbij juist de combinatie zo overtuigend en woestmakend is.
De uitlatingen van de Milieudienst, met hun ‘deskbased approach’ (werken vanachter het bureau), waarbij de fysieke inspecties volledig werden verwaarloosd en de onwelgevallige feiten (over levensbedreigend besmettingsgevaar) werden weggemoffeld in een corrupte bureaucratie, worden steeds grotesker. De moeilijk te bevatten gedachte na jaren strijd van Ash Smith en Peter Hammond en hun collega-actievoerders is dat er nog steeds weinig aan de situatie is veranderd.
Behalve natuurlijk dat de schuldvraag over de dode rivieren van Groot-Brittannië overtuigend is beantwoord.
Op zoek naar meer bingemateriaal?
Op volkskrant.nl/series vind je al onze serie-recensies, handig doorzoekbaar op genre, aanbieder en aantal sterren.
★★★★☆
Driedelig docudrama van Joseph Bullman
Met David Thewlis, Jason Watkins
Te zien op NPO Start.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant