is redacteur van de Volkskrant.
Omdat ik lang over voormalig communistisch Europa heb geschreven, sla ik vaak aan op open plekken op groepsfoto’s. Mijn dochter toonde op haar telefoon een groepsfoto met grijnzende 18- en 19-jarigen met op de bovenste rij een vreemde open plek. Ik wees daarop. Mijn dochter zei: ‘Daar heb ik B. weggehaald, die wil ik echt niet meer zien.’ Ik zei: ‘Weet je wie...’ Mijn dochter zei: ‘Jij gaat zeker weer zeggen dat Stalin dat ook deed, maar ik heb B. niet laten executeren.’
Vanaf 1937 werd het op groepsfoto’s gestaag leger rondom Stalin. Elke Kameraad die hij wegens verraad van de Revolutie voor het vuurpeloton liet zetten, werd daarna van alle officiële groepsportretten verwijderd. Wat grafische afdelingen van Sovjetministeries uren of dagen kostte, spelen mensen uit het digitale prachttijdperk in een vloek en een zucht klaar op hun telefoon.
Foto’s voller of fraaier maken is dankzij de digitale revolutie al net zo’n koud kunstje geworden als foto’s leger maken. Volkskrant-columnist Forugh Karimi schreef over oude vrienden uit Kabul die in een groepsapp een foto van zichzelf hadden verspreid met op de achtergrond een idyllische AI-versie van de Afghaanse hoofdstad in de jaren tachtig. Karimi wist meteen: deze versie van Kabul heeft nooit bestaan.
Je kunt nu zeggen: laat die mensen lekker hun verleden romantiseren als ze daarvan opknappen. Problematisch is dat de grens tussen een beetje romantiseren en serieus falsificeren altijd heel poreus is.
In de kleedkamer van de sportschool hoorde ik een plusminus 20-jarige aan een andere plusminus 20-jarige uitleggen dat Hitler door rijke Joodse families werd gefinancierd. Ik werd daar zo onpasselijk van dat ik riep dat dit absolute onzin is. De jongen zei: ‘Was jij er soms bij?’ Ik zei: ‘Ga eens een boek lezen.’ Ik vroeg mij af wat ik had gezegd als hij op zijn telefoon een foto tevoorschijn had getoverd waarop Hitler van de Rothschilds een cheque krijgt.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant