De opkomst bij de verkiezingen in Israël is tot nu toe de hoogste in decennia. In Tel Aviv ziet Israël-specialist Sacha Kester kiezers hopen op het einde van Netanyahu’s premierschap: ‘Het kan vandaag.’ Bij het pro-Netanyahublok ziet ze verbetenheid.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Dag Sacha, jij bent in Tel Aviv. Hoe is de sfeer daar op straat?
‘Overal staan rijen bij de stembureaus. Tel Aviv is het seculiere, liberale bolwerk van Israël, en ik merk vandaag wel echt hoop onder kiezers dat Benjamin Netanyahu het niet gaat halen. Een paar dagen geleden was iedereen veel pessimistischer.
‘Ik zag bijvoorbeeld een groepje jongeren met shirts van de linkse oppositieleider Yair Golan met trommels door de straat lopen, waarna mensen op terrassen opstonden en klapten. Dat laat toch een soort optimisme en hoop zien. Mensen zeggen: ‘Het kan vandaag.’
‘Juist bij het pro-Netanyahukamp zie je vandaag verbetenheid: ‘Het moet vandaag’, zeggen zij. Netanyahu plaatste net nog een video waarin hij zijn volgelingen beklemmend toespreekt: ‘Ga niet naar het strand, ga niet barbecueën, ga stemmen!’ De enorm hoge opkomst, de hoogste sinds 1973, lijkt hem zorgen te baren.’
Wat betekent zo’n hoge opkomst voor Netanyahu’s kansen?
‘Een zeer hoge opkomst is in theorie nadelig voor Netanyahu. De opkomst onder zijn aanhangers en kolonisten is altijd vrij groot, dus de enorme opkomst vandaag wijst erop dat een grote groep die normaal niet stemt, nu wel van zich laat horen.
‘Vooral de hoge opkomst onder Arabische Israëliërs lijkt paniek aan te wakkeren bij Netanyahu. Zij maken 20 procent van de bevolking uit en hebben dus veel invloed. Ook zijn ontzettend veel mensen uit het buitenland teruggevlogen, zij zijn doorgaans ook anti-Netanyahu. Het gaat naar schatting om zo’n zeventigduizend mensen. Die kunnen zeker een verschil maken. Bij de vorige verkiezingen was elke zetel veertigduizend stemmen waard.
‘Dat voedt ook de urgentie bij het kamp van Gadi Eisenkot, Netanyahu’s grootste uitdager: ‘Als het nu niet lukt, gaat het niet meer lukken’, klinkt het. Als er geen coalitie kan worden gevormd, vrezen zij dat expats niet opnieuw een peperduur vliegticket zullen kopen en dat de Arabische gemeenschap weer gedesillusioneerd raakt.’
Om 21.00 uur Nederlandse tijd wordt de eerste exitpoll verwacht. Hoe betrouwbaar is die?
‘Het is een ontzettende nek-aan-nekrace, daardoor heb je eigenlijk niet zoveel aan een grove exitpoll. Het gaat om superkleine marges. Het is niet alleen spannend of Netanyahu of Eisenkot de grootste wordt, maar er doen ook veel kleinere partijen mee die het verschil kunnen maken in beide coalitieblokken.
‘Voor de meerderheid in het parlement zijn 61 zetels nodig, maar de kiesdrempel voor één partij ligt op zo’n 4 zetels. Enkele duizenden stemmen te weinig kunnen dus betekenen dat zo’n kleine partij het net niet haalt, waardoor de zetels worden verdeeld onder de andere partijen.
‘Pas rond 2 of 3 uur ’s nachts schijnen er betrouwbaardere uitslagen te komen. In de loop van morgenochtend zijn de meeste stemmen geteld, denk ik, en is er misschien meer duidelijkheid. Maar het blijft gewoon echt heel spannend.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant