Boerenprotest Na maanden van protest komt de Landbouw Alliantie – een verzameling actiegroepen – met eigen stikstofideeën. Die wijken sterk af van de kabinetsplannen, en ook boerenbelangenclub LTO vraagt zich af hoe reëel ze zijn. Het radicale Farmers Defence Force is officieel geen onderdeel van de Alliantie, maar de banden zijn sterk.
Jan Venneman (Agractie), Sieta van Keimpema (DDB), Jeroen van Maanen (NMV), Ewout Klok (NVP), Erik Luiten (Agractie) en Harmen Endendijk (NMV) presenteren namens de Landbouw Alliantie een alternatief plan voor het voorgenomen stikstofbeleid van het kabinet.
De boerenactiegroepen die achter de protestgolf van dit jaar zitten veranderen van aanpak. Na maanden geprotesteerd te hebben tegen de stikstofplannen van het kabinet, komen de actiegroepen nu met een inhoudelijke beweging. Dit maakten verschillende boerenactieleiders deze dinsdag bekend in het Haagse perscentrum Nieuwspoort.
Onder het motto ‘eerst de diagnose, dan het behandelplan’ bieden de actiegroepen, die zich onder de naam Landbouw Alliantie hebben verenigd, een ‘gezamenlijke route’ naar wat volgens hen een nieuw stikstofbeleid zou moeten worden. Ze zijn daarmee wat laat, het kabinetsplan ligt er al maanden en daarover wordt al tijden gesproken met belangenvereniging LTO en NAJK, de club van jonge boeren. De minister liet dan ook meteen weten niet over een totaal nieuw plan te willen praten.
Toch willen de actiegroepen de druk opvoeren. Dat ze met een inhoudelijk plan komen, betekent niet dat de boerenacties voorbij zijn, benadrukte Jeroen van Maanen van de Nederlandse Melkveehouders Vakbond: „Als er nu weer niet naar ons wordt geluisterd, sluiten we nieuwe acties zeker niet uit.”
Sinds het kabinet eind juni een groot stikstofplan presenteerde, houden de boerenactiegroepen drukbezochte bijeenkomsten, veelal in enorme schuren. De partijen zeggen zich „grote zorgen” te maken „over de gevolgen van de plannen voor Nederlandse boeren en de voedselproductie”. Op hun bijeenkomsten hadden ze één heldere boodschap: het kabinetsplan „moet van tafel.” Organisaties zoals de LTO en NAJK, die wel met het kabinet praten, werden op sommige bijeenkomsten weggezet als ‘verraders’.
Tijdens de presentatie in Den Haag klonken grote woorden. Het kabinet neemt volgens de actiegroepen „opzettelijk het risico om de hele samenleving schade toe te brengen”, zou op een „feitelijke halvering van de veestapel” uit zijn en boeren de keuze geven uit „de galg links, of de galg rechts”. Tegelijkertijd willen de partijen laten zien dat ze meedenken. „Natuurbehoud en waar nodig verbetering zijn noodzakelijk”, zei Jan Venneman van Agractie, voordat hij inging op de plannen.
Alternatief plan voor het voorgenomen stikstofbeleid van het kabinet tijdens de presentatie van de Landbouw Alliantie.
Die zijn veelomvattend, maar duidelijk is het enorme gat tussen de waarheidsbeleving van de Alliantie en het kabinet. Zo willen de actieboeren, naar Duits model, dat natuurvergunningen veel soepeler kunnen worden verleend. Het kabinet vindt dat onrealistisch, omdat verschillende rechters hebben geoordeeld dat dit in Nederland niet kan.
Ook wil de Alliantie boeren vlak bij kwetsbare natuur veel meer vrijheid geven om zelf maatregelen op en rond hun erf te nemen om stikstofuitstoot te verminderen. Het kabinet vindt dat ruimschoots onvoldoende om de natuur te herstellen en uit de stikstofproblemen te komen. Nu is het lastig om huizen te bouwen, wegen aan te leggen, bedrijven te verduurzamen of boerderijen te vernieuwen.
De Alliantie bestaat uit Agractie, de Dutch Dairymen Board, de Nederlandse Melkveehouders Vakbond en de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders, met ondersteuning van de organisatie Boeren Met Toekomst en Vee&Logistiek Nederland. Dit zijn ook de groepen die een sturende rol hadden bij de vele protestacties, zowel lokaal (omgekeerde vlaggen, proteststoeten, spandoeken in weilanden) als landelijk (brandende hooibalen langs snelwegen op Prinsjesdag, grote acties in Den Bosch en Den Haag) die sinds de zomer werden gehouden. Daar deden veel boeren aan mee.
Farmers Defence Force, alom gezien als de radicaalste boerenactiegroep van het land (leider Mark van den Oever plakte deze zomer een davidster met een B op zijn shirt), maakt officieel geen deel uit van de Alliantie, maar staat minder op de achtergrond dan het lijkt. Zo is Sieta van Keimpema, voorzitter van de Dutch Dairymen Board, ook bestuurslid van FDF. Zij sprak op het podium in Nieuwspoort pers en publiek toe.
In de leiding van ondersteunende organisatie Boeren Met Toekomst, een relatief jonge club die strijdt voor het gebruik van méér mest, zit zeker één boer die zich in het verleden opwierp als lokale FDF-leider. De voorzitter, veehouder Mark Rood uit Holten, is tevens oprichter van de lokale actiegroep Voll Gass. Dat is de protestbeweging die verantwoordelijk was voor het bedreigende ‘huisbezoek’ bij toenmalig minister Christianne van der Wal in 2022. Rood zelf werd veroordeeld voor het blokkeren van snelweg A1 tijdens een protest.
Nu zouden de partijen graag inhoudelijke invloed krijgen op het kabinetsbeleid, maar dat lijkt op allerlei manieren lastig. Zelf willen ze alleen in gesprek met minister Jaimi van Essen (Landbouw en Natuur, D66), zei Jeroen van Maanen in Nieuwspoort.
Maar dat gaat niet gebeuren. Van Essen laat dinsdag weten dat hij „fundamenteel anders kijkt” naar wat „nodig is”. Nederland komt volgens hem „niet van het slot door maatregelen af te zwakken”. Dat de plannen zo ver uit elkaar liggen maakt het volgens de minister „minder waardevol” om in gesprek te gaan, al wil hij best luisteren naar individuele ideeën. „Het maatregelenpakket zoals we voor de zomer hebben gepresenteerd is en blijft daarbij de basis.”
De minister hééft ook al andere gesprekspartners uit de boerensector, namelijk LTO en jongerenorganisatie NAJK. Die willen het wél hebben over de stikstofplannen van het kabinet, al vinden ze dat die flink moeten worden aangepast. Samengaan met de Alliantie willen zij niet. Uit een persbericht dat LTO dinsdag publiceerde is op te maken dat zij de plannen van de actieboeren niet realistisch vindt, waardoor boeren volgens LTO in onzekerheid zouden blijven.
Geconfronteerd met de andere opstelling van LTO en NAJK, zei Van Maanen: „Dat moeten zij weten. Jammer, maar onze deur staat altijd open.”
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie