Dieselprijzen De Amerikaanse president Donald Trump zoekt, met de tussentijdse verkiezingen op komst, naar manieren om de dieselprijzen te drukken. Gaat de omtreden deal met Rusland voor de levering van miljoenen vaten diesel effect hebben?
Amerikaanse boeren stemmen doorgaans Republikeins. President Donald Trump vreest hun steun bij de tussentijdse verkiezingen te verliezen vanwege de hoge dieselprijzen.
Wat gaat er gebeuren met de dieselprijs? Na weer een weekend vol nieuws over de energiemarkt?
Vrijdagavond sloten presidenten Vladimir Poetin en Donald Trump een deal voor de levering van Russische diesel aan de Verenigde Staten. Volgens Trump moet dat leiden tot een hoger aanbod, en dus lage dieselprijzen. Zondag kwam naar buiten dat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, onder druk van Trump, beloofde te stoppen met aanvallen op Russische raffinaderijen. Intussen gingen de dodelijke Houthi-aanvallen op vliegvelden in Saoedi-Arabië door. Geopolitieke onrust leidt tot meer spanning over de wereldmarkt bij oliehandelaren. Dat is dan weer nooit goed voor de prijs van olie en olieproducten.
Het korte antwoord op de vraag: de afspraak tussen Trump en Poetin lijken meer bedoeld voor de bühne dan voor de daadwerkelijke wereldeconomie. Analisten verwachten niet dat de maatregelen van Trump leiden tot een sterke daling in de dieselprijs in de VS (of elders in de wereld – olie en olieproducten worden wereldwijd verhandeld). Niet zolang de geopolitieke onrust doorgaat.
De dieselprijs bewoog maandag na het drukke weekend nauwelijks. Op 5 oktober was de prijs 6,38 dollar per gallon (3,79 liter). Vandaag was dat 6,20. Een klein knikje naar beneden in een grafiek die al maanden historisch hoge bedragen laten zien.
In aanloop naar de tussentijdse verkiezingen in de VS van volgende maand haalt Trump alles uit de kast om de dieselprijs te drukken. De dieselprijs steeg mede door de Iran-oorlog extreem – met 70 procent. Trump wil met het verlagen van de dieselprijzen populair blijven bij bijvoorbeeld Amerikaanse boeren die nu meer kwijt zijn bij het tanken van hun truckers en machines. Van oudsher zijn boeren vaker Republikein. Bovendien werkt de gestegen dieselprijs door in de kosten van allerlei andere producten. Trump hoopt dus meer Amerikanen blij te maken met lagere dieselprijzen.
Maar de deal tussen Trump en Poetin van afgelopen vrijdag rammelt. De afspraak die Trump op zijn platform Truth Social omschreef, is dat Rusland per direct ruim 300.000 ton diesel zal leveren (2,25 miljoen vaten). Volgende maand komt daar 500.000 ton, daarna een miljoen en „binnen korte tijd” nog eens drie miljoen bij. In ruil daarvoor heft Trump de tijdelijke Amerikaanse sancties tegen Russische brandstof op. Alle kritiek op die opheffing daargelaten, de afgesproken Russische export zal volgens analisten te klein zijn om de dieselprijzen substantieel te laten zakken. Die eerste lading van 300.000 ton verbruiken de VS al in minder dan een dag, aldus de Amerikaanse Energy Information Administration.
Daarbovenop is het zeer onwaarschijnlijk dat Rusland de deal daadwerkelijk kan naleven. Rusland heeft al moeite om genoeg diesel te produceren voor zichzelf, zegt Jilles van den Beukel, energie-analist bij denktank HCSS. Laat staan om te exporteren. Rusland kampt met tekorten aan raffinagecapaciteit door de Oekraïense aanvallen op Russische raffinaderijen. Hoeveel minder er nu geraffineerd wordt, „weten we niet precies”, zegt hij, „maar de consensus is dat dit nu ongeveer 30 procent minder is dan voor de aanvallen van Oekraïne op Russische raffinaderijen.”
Vandaar dat Trump er afgelopen weekend zo op aandrong bij Zelensky om te stoppen met de aanvallen op Russische raffinaderijen. Dat zou er toe kunnen leiden dat de prijzen minder hard stijgen, zeggen Van den Beukel en Machiel Mulder, hoogleraar energie-economie van de Rijksuniversiteit Groningen. Want als de raffinaderijen niet meer aangevallen worden, kan dat wel degelijk tot meer aanbod en dus minder dieselkrapte leiden. Mulder: „Dat is het enige dat echt zal helpen. Minder oorlog.”
Maar de vraag is nog in hoeverre die afspraak standhoudt. „Het aanvallen van raffinaderijen is een krachtig middel”, zegt Van den Beukel. De Russische oorlogskas wordt er door geraakt. Zelensky wil op zijn beurt dat Poetin stopt met de aanvallen op de Oekraïense energie-infrastructuur.
Oliehandelaren lijken in ieder geval niet in de deal van Trump te geloven. De olieprijs komt op stand op basis van vraag en aanbod op de markt waar duizenden handelaren wereldwijd aan deelnemen. Zij volgen daarvoor de geopolitieke situatie, waarin nu veel gebeurt, zoals de aanvallen op Saoedi-Arabië van afgelopen weekend. Handelaren verwachten niet dat Trumps maatregelen op korte termijn zullen leiden tot een substantieel groter aanbod, anders was de prijs wel verder gedaald. Schaarste in aanbod door geopolitieke spanning blijft een probleem voor de dieselmarkt.
Ook het feit dat olietankers de afgelopen weken op en af weer vaker door de Straat van Hormuz varen, biedt nauwelijks rust voor de dieselmarkt. „Dat komt doordat nu vooral ruwe olie door de Straat van Hormuz vaart”, zegt Van den Beukel, „geen olieproducten zoals benzine en diesel.” Olieproducten zijn brandbaarder dan ruwe olie, en met alle aanvallen in de Straat van Hormuz willen bemanningsleden niet op een dieseltanker varen.
Bovendien, zegt Mulder, is de financiële waarde van een olietanker groter. Olieschepen zijn veel groter, dus je kan er meer aan verdienen. De prikkel om diesel te verschepen is minder hoog.
Eerder al probeerde Trump de dieselprijs te verlagen door druk uit te oefenen op Europa, om snel een groot deel van de Europese dieselreserves vrij te geven. Anders dreigde er een exportban op diesel vanuit de VS, aldus Trump. Europa ging anderhalve week geleden overstag, maar veel over de vrijgave is nog onduidelijk. Gaat dit echt over een nieuwe vrijgave uit de strategische reserves? Of laat Europa het alleen maar zo lijken om het spel van Trump mee te spelen? En in hoeverre en voor hoelang zal dit de oververhitte dieselmarkt laten afkoelen? De vorige keer dat landen olie vrijgaven uit hun strategische reserves waren de effecten op de prijs beperkt. De verwachting is ook hierbij dat prijseffecten beperkt zullen blijven.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie