nieuwsbriefNRC Voorkennis
NRC Voorkennis De politieke chaos rond het zelfgecreëerde probleem van online gokreclames blijft maar aanhouden. Een motie voor een totaalverbod op gokreclames sneuvelde. Ondertussen zagen we hoe het er in de gokhoofdstad van de wereld Las Vegas aan toe ging.
Tijdens mijn recente vakantie in de Verenigde Staten verbleef ik één nacht in Las Vegas. Ik wist weinig van casino’s, in Nederland bezocht ik er nog nooit eentje. Nu was ik in de gokhoofdstad van de wereld. Op de beroemde Las Vegas Strip zijn in de massa-casinohotels duizenden gokkasten en speeltafels te vinden.
Dit is een ingekorte versie van de NRC Voorkennis-nieuwsbrief. Twee keer per week schrijft de economieredactie van NRC daarin over economische ontwikkelingen die op de redactievloer tot opwinding leiden. Inschrijven (voor Plus-abonnees) doe je hier:
Inschrijven voor NRC Voorkennis
Ik liet me vertellen dat Amerikanen vanuit het hele land en uit alle economische klassen naar Vegas reizen om te gokken. In de lift van mijn hotel sprak ik een vrouw die ‘maar zes uur’ hoeft te rijden en daarom regelmatig voor haar plezier in Vegas is.
‘s Avonds, toen het buiten donker was, leek het in de gokhal van een ander hotel net een zonnige ochtend. Het plafond was er behangen als een blauwe lucht met een enkele kleine wolken. In deze hallen mag er – in tegenstelling tot veel andere openbare ruimten in de VS – gerookt worden. Gasten schijnen er gratis drankjes te krijgen. Alles om ervoor te zorgen dat je de tijd vergeet en zo lang mogelijk achter die slotmachine of roulettetafel blijft zitten.
In Las Vegas is het makkelijk om te denken dat de VS mensen de gokverdoemenis in helpen, maar in feite kan Nederland er ook wat van. De afgelopen weken waren weer het nieuwste voorbeeld in de eeuwigdurende soap van het kabinet om de chaos rond gokadvertenties op te lossen.
Die begon in 2021, toen het kabinet onlinegokreclames legaliseerde om die te kunnen reguleren. Een onvoorzien gevolg was dat het aantal gokreclames explodeerde. Honderdduizenden mensen die daarvoor nooit gokten, kwamen zo toch op goksites terecht. Halverwege 2023 bleek het aantal online gokkers in Nederland sinds de legalisering van online gokreclames met 450.000 te zijn gegroeid.
Min of meer gelijktijdig met mijn bezoek aan Las Vegas sneuvelde in Nederland een motie om alle vormen van gokreclames – ook voor offline gokspellen – te verbieden. Nederland telt zo’n 384 casino’s, die natuurlijk ook reclame maken. De motie kwam twaalf zetels tekort. Staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie en Veiligheid, D66) zei eerst te willen focussen op de online gokmarkt.
Online gokreclames aan banden leggen blijkt moeilijk. Meer dan de helft van de legale online gokbedrijven sloot de afgelopen jaren deals met influencers en streamers die gokken promoten, onthulde tv-programma Zembla in juni dit jaar. Dit soort deals zijn in strijd met de reclameregels: influencers gelden als rolmodel en het is sinds 2022 verboden om rolmodellen in te zetten voor gokreclames.
Staatssecretaris Van Bruggen wil reclame op online gokken helemaal verbieden, zo maakte ze in juni dit jaar bekend. Eerdere maatregelen om gokreclames in te perken, werkten onvoldoende. Het kabinet kondigde in hun coalitieakkoord al een totaalverbod voor online gokreclames aan. Er lijkt voldoende steun van de oppositie. Van Bruggen werkt aan wetsvoorstellen.
Als redacteur werk en inkomen schreef ik eerder over de oorzaken en gevolgen van schulden. Gokken is een van de manieren waarop mensen in de schulden raken. Landelijke cijfers over het aantal mensen met alleen gokschulden zijn er niet. Wel is bekend dat het aantal mensen met een gokverslaving in Nederland sinds 2023 toeneemt, dus twee jaar na de legalisering van de online gokmarkt. In 2025 werden volgens het Trimbos Instituut ruim 3.100 mensen behandeld voor wie gokken hun belangrijkste verslaving was. In 2024 waren dit nog ruim 2.700 mensen.
In Nederland zijn er bovendien grote zorgen over het toenemende aantal jongeren in de bijstand. En die toename heeft deels te maken met gokken. Jongeren zien onder andere gokken als een manier om snel rijk te worden, zegt jongerenwerker Omar Timmermans. Hij vertelde over een jongen die zo snel mogelijk rijk wilde worden en daarom financiële risico’s nam door te gokken en zo in de schulden raakte. Schulden zorgen ervoor dat jongeren sneller in de bijstand terechtkomen.
Het aantal jongeren dat online gokt neemt toe. In de periode maart 2024 – maart 2025 had 20 procent van de 16- en 17-jarigen volgens het Trimbos Instituut weleens online gegokt. In het jaar daarvoor had 12 procent van de minderjarigen dat gedaan. De sterkste toename was te zien bij 16- en 17-jarigen.
De hardnekkige gevolgen van een gokverslaving worden duidelijk in de reportage van collega Nina Stefanovski vanuit de Servische stad Novi Sad, waar Servische gokverslaafden worden geholpen in een rehabilitatiecentrum. „Vannacht had ik een realistische droom over dat ik een pagina van een gokwebsite aan het herladen was”, zegt ex-gokverslaafde David (34), die dankzij begeleiding in dat centrum stopte met gokken. Hij vergokte de afgelopen jaren tienduizenden euro’s, die hij leende van zijn vrouw, vrienden en familie.
In de meest verlaten casino-stad van de staat Nevada (Primm) haalden mijn gezelschap en ik toch nog een paar keer de hendel van een ouderwetse slotmachine over. Voor heel even was het best leuk. Maar 20 dollar waren we snel kwijt.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie