Dans Het collectief is nooit stabiel in Folk van Dunja Jocić. Zij kijkt in haar nieuwe werk terug op haar jonge jaren in het door etnische strijd verscheurde Joegoslavië, waar nationalistische gevoelens en tradities oprukten.
Beeld uit ‘Folk’ van Dunja Jocić.
Door alle hedendaagse conflicten zou je bijna de schok vergeten die het gewelddadig uiteenvallen van voormalig Joegoslavië in de jaren negentig veroorzaakte. Na de val van de Sovjet-Unie bleek die eenheidsstaat opgebouwd uit etnische groepen die alle hun nationale identiteit en territorium claimden. Voor choreografe Dunja Jocić was het een even verwarrende als vormende periode, waarin het clubleven een tijdelijk alternatief bood voor de dagelijkse druk. In Folk transformeert ook die jongerencultuur naar een dwingende traditionele vorm.
Dunja Jocić. Gezien: 8/10, Stadsschouwburg Amsterdam. Tournee t/m 26/12. Info: dunajocic.com
Bij aanvang doemen de acht dansers traag op uit een dikke mist terwijl fluisterende stemmen lispelen. In het midden van het toneel vormen ze een kring, die wordt verbroken als de opkomende beat bezit neemt van hun lichamen. Het rode strijklicht versterkt de krachtige articulatie van hun uitgelaten dans vol verwijzingen naar vogue en clubdans waarin volop ruimte is voor het invidivu; iedere danser heeft zijn eigen bewegingen. In de galmende soundscape (Renger Koning en David Shaw) klinken vervormde flarden karakteristieke Balkanzang.
De vrolijke collectiviteit maakt al gauw plaats agressieve energie in korte duetten, die weer verglijden naar synchrone groepsdansen. De dansfrasen zijn opgebouwd vanuit heftige impulsen; fel opgetrokken schouders of opgetrokken knieën, flitsend uitgestrekte armen, met als regelmatig terugkerend motief een militante schiethouding. Het collectief is nooit stabiel, telkens zoekt iemand een uitweg, om al snel weer te worden opgeslokt door de groep. De geborgenheid die die lijkt te creëren, is echter een illusie. De sfeer blijft onherbergzaam.
Beeld uit ‘Folk’ van Dunja Jocić.
Een wat omslachtige kostuumwissel – de dansers helpen elkaar in onderdelen van oude volksdanskostuums – is de start van een middendeel vol folkloristische vormen en motieven: cirkel- en rijdansen, stampende voetritmes, synchrone passen et cetera. Met de bijbehorende folksy kreten voegen de dansers zich naar de vereisten van het collectief in een uitputtende dans – het zweet gutst rijkelijk.
Deze ogenschijnlijk sterke verbondenheid roept ook tegenkrachten op. Giovanni Visone maakt zich voor een solo los van de anderen. Als de groep zich tot op huidkleurig ondergoed ontdoet van de kostuums, ontstaat een nieuwe identiteit, nog onbeschreven. Alleen Visone onderscheidt zich met een molensteenkraag. Of die een stap terug betekent, naar een feodale, autocratische nationaliteit, blijft in het midden.
Jocić dirigeert haar dansers in Folk kundig door de ruimte, uitwaaierend, samenkluitend, chaotisch of strak in het gelid. Met name in de synchrone delen met dansers die op hun teenpunten ‘exerceren’ of in hopsige, folkloristische rijen bewegen zijn verwantschappen te herkennen met andere hedendaagse makers, onder wie Sharon Eyal en Hofesh Shechter. Jocić volgt in dit ongewoon persoonlijke werk haar eigen pad, minder radicaal en minimaal. Folk krijgt daardoor en door wat moeizame transities helaas ook geen echte zuigkracht, zelfs niet in het langdurige, uitputtende ‘volksdansdeel’. Als Jocić de touwtjes nog wat strakker aantrekt, kan de expressieve kracht van Folk nog groeien.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie