ICC-sancties Het kabinet heeft sterke signalen dat de sancties, die het Internationaal Strafhof (ICC) lam zouden kunnen leggen, vrijdag komen. Brussel kijkt naar Den Haag voor een reactie, maar daar leven verschillende zienswijzen.
Het ICC-gebouw in Den Haag, in 2025.
Het Nederlandse kabinet verwacht dat het Witte Huis waarschijnlijk in de loop van vrijdag verregaande sancties tegen het Internationaal Strafhof zal aankondigen. Dat melden bronnen in Brussel en Den Haag aan NRC.
Deze sancties, die over enkele maanden van kracht moeten worden, zouden als doel hebben het Hof op grote schaal lam te leggen. De signalen dat die sancties vrijdag komen, zijn sterk. Meerdere partnerlanden van de VS in Europa zijn op de hoogte gesteld van de aanstaande aankondiging, melden bronnen. Daarmee staat de Amerikaanse regering op het punt haar campagne tegen het Internationaal Strafhof te escaleren.
Waar de VS eerder sancties oplegden aan individuele rechters, worden die uitgebreid naar het gehele Hof. Het zou betekenen dat Amerikaanse bedrijven en burgers dan geen geld, goederen of diensten meer mogen leveren aan het ICC, tenzij ze daar toestemming voor hebben. Dat zou het functioneren van het Hof zeer ernstig kunnen schaden. Een volledige blokkade van het Strafhof zou een ongekende stap zijn in de strijd van de regering-Trump tegen het Hof.
Het kabinet bereidt op dit moment een reactie voor op de te verwachten aankondiging van sancties.
Naar het Nederlandse standpunt wordt ook vanuit Brussel met veel aandacht uitgekeken, vanwege de status van Nederland als gastland van het Strafhof. De verwachting is dat de Europese Commissie geen grote stappen zal voorstellen als Nederland daar niet eerst om vraagt. Zo is er de afgelopen tijd onder meer gespeculeerd over de activering van het Europese ‘blokkeerstatuut’, een wet die Europese bedrijven en organisaties voorschrijft de Amerikaanse sancties niet te erkennen. De Amerikaanse sancties worden zo als het ware ‘geblokkeerd’ door de EU.
Binnen de coalitie en tussen de verschillende ministeries bestond echter nog grote verdeeldheid over de vraag of Nederland fel zou moeten reageren op zo’n aankondiging van het Witte Huis, melden ingewijden aan NRC. Er is enerzijds aangedrongen op een stevige, principiële tegenreactie, maar er leven ook zorgen over de economische risico’s die daaraan kleven, vanwege de grote kans op vergeldingsmaatregelen vanuit Washington.
Dat de sanctiemaatregelen niet direct ingaan, maar waarschijnlijk een inwerkingtreding van enkele maanden hebben, bemoeilijkt het maken van een keuze. Iedereen in Den Haag is bekend met de handelstarieven die president Donald Trump aankondigde, om ze vervolgens voor de invoering alweer in te trekken. Zo’n termijn biedt nog ruimte voor onderhandelingen.
Binnen de top van de Europese Commissie is sprake van terughoudendheid. Met name Commissievoorzitter Ursula von der Leyen is er veel aan gelegen om de banden met de regering-Trump overeind te houden. Ook bij het departement financiële diensten van de Europese Commissie heerst vrees voor economische represailles. Daar werd tot voor kort herhaaldelijk gezegd de „diplomatieke weg” te verkiezen, en vooral „geen ruchtbaarheid” aan de kwestie te willen geven.
Trump is consistent in zijn campagne tegen het Internationaal Strafhof, waar de VS overigens geen lid van zijn. Washington nam al maatregelen die het werk van het Hof bemoeilijkten, bijvoorbeeld door individuele rechters de toegang tot hun (Amerikaanse) creditcard te ontzeggen. Ook zijn zij afgesneden van bankrekeningen en Amerikaanse software, bijvoorbeeld mailaccounts.
De Europese Commissie staat het ICC en de getroffen rechters en openbaar aanklagers „praktisch” bij om het „belangrijke werk” van het ICC doorgang te laten vinden. Maar hoe zij dit precies doen, daar laten ze zich niet over uit, in het belang van strategische soevereiniteit.
Ook vanuit een aantal EU-regeringen wordt druk gezet op de Commissie om de aankondiging van sancties niet onbeantwoord te laten. „We gaan nu een andere dimensie in”, zegt een in Brussel gestationeerde diplomaat die namens een van deze regeringen spreekt. „Dat de VS niet bij het Internationaal Strafhof is aangesloten zijn één ding, maar dat de VS het Hof proberen te vernietigen is van een geheel andere orde.”
Uitgerekend op vrijdag werd bekend dat de Nobelprijs voor de Vrede dit jaar gaat naar oud-ICC-rechter Navanethem Pillay, voor haar inzet voor vrede en internationaal recht.
Bij Google kan je nu zelf aangeven welke nieuwsbronnen jij vaker wil zien in je zoekresultaten.Meer informatie