Na de grote overwinning in Saksen-Anhalt staat de extreemrechtse AfD ook op winst bij de verkiezingen in de Oost-Duitse deelstaat Mecklenburg-Vorpommern. De CDU behaalde haar slechtste resultaat ooit en het is maar de vraag of de partij van bondskanselier Merz de kiesdrempel gaat halen.
is correspondent Duitsland van de Volkskrant. Hij woont in Berlijn.
Volgens de prognose van de publieke omroep ARD haalt de AfD 37,9 procent, gevolgd door de sociaaldemocratische SPD met 35,7 procent. De christendemocratische CDU zakte er van 13,3 naar 4,9 procent en zakte in de prognose zelfs onder de kiesdrempel. Daarmee boekte zij veruit de slechtste uitslag uit haar geschiedenis.
In Berlijn staat de radicaal-linkse Die Linke op winst, met 25,3 procent in de prognoses, gevolgd door de CDU met 19,1 procent. Lijsttrekker Elif Eralp maakt een goede kans om de nieuwe burgemeester van Berlijn te worden, als eerste vrouw met een migratieachtergrond. De AfD won ook in Berlijn, van 6,6- naar 16,2 procent.
De uitslagen in Mecklenburg-Vorpommern en Berlijn zijn een nieuwe klap voor de toch al verzwakte CDU-bondskanselier Friedrich Merz. Zijn partij verliest Berlijn en scoort historisch slecht in Mecklenburg-Vorpommern, twee weken na de grote nederlaag in Saksen-Anhalt. In de media wordt al wekenlang gespeculeerd over de positie van Merz, die een bezoek aan de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties afzegde vanwege de moeilijke politieke situatie in Duitsland.
Zondagavond sprak Merz, ongebruikelijk voor een bondskanselier na deelstaatverkiezingen. Hij noemde de uitslag in Mecklenburg-Vorpommern een ‘ramp’. Ook erkende hij dat de CDU-kandidaten ‘geen rugwind uit Berlijn’ hadden gekregen, verwijzend naar de impopulariteit van zichzelf en zijn regering.
Niettemin zei hij door te gaan met zijn hervormingen van onder meer het pensioenstelsel en de gezondheidszorg. Hij erkende dat zijn maatregelen pijn doen, maar volgens Merz zijn ze nodig om Duitsland economisch weer sterker te maken. ‘Wat we nu moeten doen, vereist ruggengraat, standvastigheid en geduld. Ik zal dat opbrengen als voorzitter van de CDU en vooral als bondskanselier van ons land’, zei Merz.
In Mecklenburg-Vorpommern ontspon zich de afgelopen weken een spannende tweestrijd tussen de AfD en de SPD. In juni lag de AfD nog 10 procentpunten voor, maar Manuela Schwesig, SPD-lijsttrekker en premier van Mecklenburg-Vorpommern, begon aan een inhaalrace, onder het motto Frau gegen Blau, ‘vrouw tegen blauw’, de kleur van de AfD. Volgens de prognose komt ze uiteindelijk ruim 2 procentpunten tekort. Vergeleken met 2021 staat de AfD staat op ruim 20 procentpunten winst, de SPD op 4 procentpunten verlies. Toch maakt Schwesig de grootste kans op het premierschap, omdat andere partijen geen coalitie met de AfD willen.
De verkiezingsstrijd in Berlijn verliep ongewoon. De zittende CDU-burgemeester Kai Wegner kwam in januari in opspraak, toen hij ging tennissen na de grote stroomstoring. Hij weigerde af te treden, maar kwam pas in juli tot de conclusie dat hij geen kans maakte op herverkiezing. Op een laat moment moest Stefan Evers, de financiële man in het stadsbestuur, de campagne overnemen. De CDU daalt in de prognose van 28 naar 19 procent, maar volgens Merz was dat een ‘fatsoenlijk resultaat’, gezien de omstandigheden.
Evers werd echter overvleugeld door Elif Eralp, de kandidaat van Die Linke, die een krachtige campagne voerde op één thema: de huren in Berlijn moeten omlaag. Eralp liet zich daarbij inspireren door Zohran Mamdani, de socialist die verrassend burgemeester van New York werd. Het leverde haar volgens de prognose een winst van 13,1 procentpunten op.
De burgemeester van Berlijn wordt gekozen door het stadsparlement. Eralp kan in het zadel worden geholpen door de Groenen (15 procent) en de SPD (12 procent). Alleen als de gesprekken op links mislukken, komt CDU-lijsttrekker Evers weer in beeld.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant