Financiële criminaliteit NRC schreef eerder over een corruptieonderzoek naar cardiologen van het Zwolse ziekenhuis Isala. De Duitse fabrikant Biotronik zou miljoenen aan steekpenningen hebben betaald aan medisch specialisten.
Een kind ondergaat een hartoperatie (foto ter illustratie).
De fiscale opsporingsdienst FIOD heeft afgelopen donderdag acht Gelderse en Noord-Hollandse woningen en bedrijfspanden uitgekamd in verband met een corruptieonderzoek. Niemand werd aangehouden. Wel werden fysieke en digitale administratie meegenomen.
Volgens de NOS gaat het om bezittingen van twee cardiologen van het Amsterdamse OLVG en vier oud-cardiologen van het CWZ-ziekenhuis in Nijmegen. De FIOD zou deels beslag hebben gelegd op ontroerend goed van in totaal 1,5 miljoen euro, in plaatsen als Amsterdam, Nijmegen en Naarden. Een FIOD-woordvoerder wilde het bericht van de NOS vrijdag niet bevestigen, omdat het onderzoek nog niet is afgerond.
Na tips „vanuit de medische sector” en nieuwsberichten kwam de FIOD naar eigen zeggen in actie. De opsporingsdienst vermoedt dat cardiologen jarenlang geld hebben ontvangen van leveranciers van medische hulpmiddelen. In ruil daarvoor zouden specialisten bedrijven hebben voorgetrokken voor bij de inkoop van producten in twee ziekenhuizen. De verdachten hebben vermoedelijk houdstervennootschappen en specialistenmaatschappen opgericht om de vermeende steekpenningen te kunnen ontvangen.
De Gelderlander meldde vorig jaar april dat het bestuur van het Nijmeegse CWZ-ziekenhuis „al jaren” in onmin leefde met vijf cardiologen en hen wilde ontslaan. Het vijftal runde de maatschap MSBC, een zelfstandig bedrijf binnen het ziekenhuis. Volgens de Gelderse krant werkten „cardiologen het bestuur doelbewust tegen en [waren] ze uit op meer geld”. In mei vorig jaar werd de hele maatschap weggestuurd.
Nederlandse ziekenhuizen kunnen bij een klein aantal leveranciers ICD’s – dure, hoogtechnologische hartapparaten – en pacemakers afnemen. De kwaliteit van de producten ligt vaak dicht bij elkaar, waardoor ziekenhuisbestuurders doorgaans geen sterke voorkeur hebben. Voor de leveranciers zijn de belangen echter groot: een samenwerking met een ziekenhuis levert jaarlijks al snel meerdere miljoenen op.
De betalingen aan de cardiologen werden omschreven als advieswerkzaamheden, bijdragen voor wetenschappelijk onderzoek en fellows-sponsoring. De FIOD vermoedt echter dat het geld grotendeels in de eigen doktersjas werd gestoken. De opsporingsdienst benadrukt dat dergelijke praktijken het vertrouwen van patiënten schaden, omdat zorg niet ingegeven dient te worden door beloningen van de medische industrie.
In 2018 en 2022 rezen er bij de FIOD ook al vermoedens van omkoping in de medische sector. Daarop volgden interne onderzoeken en strengere regels. Desondanks lijken de misstanden te blijven voortbestaan. De FIOD zal daarom ook in gesprek gaan met artsen om meer bewustwording te creëren aangaande financiële criminaliteit, valt te lezen in de verklaring.
De FIOD is ook nog bezig met een corruptieonderzoek naar vijf cardiologen van het Zwolse ziekenhuis Isala. NRC en het Duitse weekblad Der Spiegel publiceerden in 2022 voor het eerst over die zaak. De Duitse fabrikant Biotronik zou miljoenen aan steekpenningen hebben betaald aan medisch specialisten. In ruil daarvoor zouden de artsen namens het ziekenhuis ICD’s en pacemakers hebben ingekocht. Nergens anders in Nederland werden zoveel implanteerbare defibrillatoren geplaatst als in Zwolle.
In 2023 erkende het Isala dat diverse hartpatiënten in de voorgaande jaren onder (tijds)druk waren gezet om een pacemaker of implanteerbare defibrillator te laten plaatsen. Hun behandeling voldeed „duidelijk niet” aan de standaarden, aldus het ziekenhuis.
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd concludeerde in de zomer van 2024 dat Nederlandse ziekenhuizen zich onvoldoende houden aan regels „om financiële beïnvloeding door leveranciers van medische hulpmiddelen te voorkomen”. De inspectie ging op bezoek bij acht ziekenhuizen: algemene, academische en topklinische vestigingen. Voor het einde van dat jaar moesten de ziekenhuizen verbetering laten zien.
Na de schandalen in en conflicten rond bijklussende cardiologen bij Isala in Zwolle, bij het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis in Nijmegen en bij het Amphia Ziekenhuis in Breda, en het inspectierapport, traden bestuurders van het Reinier de Graaf-ziekenhuis in Delft op tegen de eigen cardiologen. Het bestuur wilde niet langer dat medicijntesten en onderzoeken met hartpatiënten via een aparte op winst gerichte vennootschap van cardiologen liepen. Daarop stapten de artsen naar de voorzieningsrechter in Den Haag, omdat ze wilden dat alle geldstromen via hun bv bleven lopen. Die oordeelde afgelopen juli dat het ziekenhuisbestuur in zijn recht stond.