Tussen de 70- en 110 duizend Sahrawi’s, inwoners van de Westelijke Sahara, kunnen aanspraak maken op de Spaanse nationaliteit. Dat staat in een wet die het Spaanse Congres donderdagavond heeft aangenomen. ‘Marokko zal deze wet absoluut niet positief ontvangen.’
Voor de Sahrawi’s, van wie velen al decennia stateloos zijn, is het verkrijgen van de Spaanse nationaliteit een grote doorbraak. Een ruime meerderheid in het Congres van Afgevaardigden, de Spaanse Tweede Kamer, steunde donderdag het wetsvoorstel.
Het initiatief voor de wet kwam van een links samenwerkingsverband van vijftien partijen, die gezamenlijk druk hebben uitgeoefend op de regeringspartij PSOE. Een van de voortrekkers van het voorstel was een parlementslid met Sahrawi-wortels, Tesh Sidi. Sidi is geboren in een Sahrawi-vluchtelingenkamp en arriveerde op 8-jarige leeftijd in Spanje.
Het wetsvoorstel stelt Sahrawi’s die voor 29 september 1977 in de Westelijke Sahara zijn geboren en hun nakomelingen in staat de Spaanse nationaliteit aan te vragen. Zij krijgen hiervoor vijf jaar de tijd, maar moeten dan wel oude Spaanse documenten laten zien: denk aan een geboorteakte, een Spaans rijbewijs of oude medische dossiers.
De handreiking aan de Sahrawi’s kan gevolgen hebben voor de relatie tussen Spanje en Marokko. ‘De laatste jaren ervaren deze twee landen veel ups en downs. Er is een flinke tijd sprake geweest van een up, toen Spanje vorig jaar de Marokkaanse claim op de Westelijke Sahara erkende’, aldus Jan Hoogland, oud-docent Arabisch aan de Radboud Universiteit en Marokko-kenner. ‘Maar Marokko zal deze wet absoluut niet positief ontvangen.’
Marokko beschouwt de Westelijke Sahara als een onlosmakelijk onderdeel van het land, maar internationaal geldt het als betwist gebied. Toen Spanje zich in 1975 uit de kolonie terugtrok, werd het ‘niemandsland’. Marokko annexeerde het gebied en sindsdien maakt het er grotendeels de dienst uit.
‘Marokko ziet de Sahrawi’s als Marokkanen’, legt Hoogland uit. ‘Weliswaar was dit destijds Spaans gebied, maar de theorie van Marokko is dat dit altijd Marokko is geweest. En dat de mensen die daar geboren zijn, Marokkanen zijn. Als deze mensen nu de mogelijkheid krijgen de Spaanse nationaliteit aan te vragen, dan ziet Marokko dat als een aantasting van zijn recht om deze mensen als Marokkanen te beschouwen.’
De Verenigde Naties stelden vorig jaar dat een Marokkaans plan – dat neerkomt op zelfbestuur van het gebied onder Marokkaanse soevereiniteit – de basis moet vormen voor onderhandelingen over de toekomst van de Westelijke Sahara. Naar aanleiding van dat besluit is in Marokko een nationaal ‘Feest van de Eenheid’ ingesteld. Het gebied is economisch interessant voor Marokko door zijn grote fosfaatvoorraad, visrijke wateren en de gunstige omstandigheden om groene energie op te wekken.
Marokko heeft nog geen officiële reactie gegeven op het Spaanse wetsvoorstel. Wel waarschuwen Marokkaanse bronnen in de Spaanse media dat Spanje zichzelf in moeilijkheden zou kunnen brengen door de Sahrawi’s de Spaanse nationaliteit te geven. Zij wijzen erop dat er een gewelddadig conflict plaatsvindt tussen Marokko en de onafhankelijkheidsstrijders van de Polisario-beweging.
‘Spanje kan betrokken raken in het conflict als er doden of gewonden vallen onder de mensen die nu de Spaanse nationaliteit krijgen’, zegt een bron in de stad Laayoune tegen de Spaanse krant El País. Een andere bron zegt dat er problemen kunnen ontstaan als Sahrawi’s met een Spaans paspoort om politieke redenen worden gearresteerd.
De stemming over de nationaliteit voor de Sahrawi’s komt op een moment van maximale politieke spanning tussen de twee buurlanden. Onlangs staken tienduizenden migranten vanuit Marokko de grenzen van de Spaanse exclave Ceuta over. Volgens Hoogland is de nieuwe wet geen reactie op de gebeurtenissen in Ceuta. ‘Dit is niet iets dat uit de lucht kwam vallen’, vertelt Hoogland. ‘Spanje had deze stemming al langer op de planning staan.’
De wet gaat nu naar de Spaanse senaat. Die zal binnen twintig dagen het voorstel met spoed beoordelen. Wanneer het voorstel wordt goedgekeurd, wordt de wet binnen vier maanden van kracht.
Source: Volkskrant