Uit onderzoek van de Volkskrant blijkt dat premier Rob Jetten en D66 AI gebruiken voor uitingen op sociale media. Een bloemlezing uit de vele lezersreacties.
Afgelopen zondag, bij Pauw & De Wit, zei D66-Kamerlid Hanneke van der Werf iets vreemds. Over de oorlog in Oekraïne opperde ze, als woordvoerder Buitenlandse Zaken, dat ‘we desnoods zelf maar op lanceerinstallaties moeten gaan schieten’.
Presentator Tim de Wit noemde dit een kans op verdere escalatie en de Russische ambassade in Den Haag suggereerde al een directe oorlogsverklaring. Een dag later sprak D66 over een verspreking van één letter: de w in plaats van de z, zo verzekerde fractievoorzitter Jan Paternotte een journalist van GeenStijl. Zij – de Oekraïners – moesten schieten, niet wij.
Nu uit onderzoek van de Volkskrant blijkt dat D66 regelmatig AI inzet voor het genereren van teksten, roept dat de vraag op van wie die verspreking precies kwam. Wellicht hebben we helemaal geen AI-killerrobots nodig om onze beschaving om zeep te helpen. Wellicht lukt dat ook prima met een paar AI-kabinetten.
Tom Smit, Groningen
De Volkskrant heeft een hekel aan AI. Geheel in stijl pakt de krant donderdag groot uit met het nieuws dat de premier AI gebruikt voor berichten op sociale media. Dat is een nogal wereldvreemde vaststelling. Had je ook gewoon kunnen vragen en dan zou het bevestigd worden. Met hulp van AI kun je namelijk sneller en betere berichten opleveren dan zonder. Zoals in mijn werkomgeving mensen met hulp van AI sneller en beter werken dan zonder. Zoals je met een computer ook sneller en beter werkt dan met een typemachine.
Het is prima om over de schaduwkanten van AI te berichten, de machtsconcentratie bij grote spelers en het energiegebruik. Maar de eenzijdige kruistocht die de Volkskrant is begonnen, dreigt van haar de luddieten van de 21ste eeuw te maken. Een meer gebalanceerde berichtgeving zou zinvoller en nuttiger zijn.
Jitte de Vries, Bentveld
Wielrenners dragen vaak zonnebrillen. Maar niet iedereen met een zonnebril op z’n neus is een wielrenner. Zo bewijst ook de aanwezigheid van stijlfiguren als de antithese (‘niet x, maar y’) en drieslag (‘Heerlijk. Helder. Heineken.’) in een tekst niet dat deze door een AI-model is gegenereerd.
Komen deze stijlfiguren binnen hetzelfde socialemediabericht vaker voor, dan wel. En als ze ook nog eens gezelschap krijgen van feitelijke missers zoals in een van Rob Jettens berichten, weet je het vrij zeker.
Dat AI-gegenereerde teksten vaak zulke stijlfiguren bevatten, komt natuurlijk doordat ze die hebben geleerd van professionele schrijvers (auteurs, tekstschrijvers, speechwriters). Stijlfiguren getuigen van taalkennis, maar niet van taalbeheersing als je ze zo slecht doseert als (het team van) Rob Jetten.
Dit bewijst het belang van ‘human bookends’ bij AI-schrijfprocessen: de mens bedenkt en schrijft de eerste versie(s), AI pakt door en stelt een tweede versie voor, de mens controleert en publiceert.
Barry de Waal, Eindhoven
Is Rob Jetten het enige Nederlandse kabinetslid dat AI gebruikt? Dat is de vraag na het lezen van de argumentatie van de Britse minister van Buitenlandse Zaken Ed Miliband over de sancties tegen Israël, met daaronder het armetierige, nietszeggende standpunt van de Nederlandse minister Tom Berendsen over dezelfde kwestie, die wat murmelt over internationaal recht en de ‘verslechterende’ situatie in Gaza.
Als bij een staalblauwe hemel het eerste schaapwolkje zich aandient, spreken wij thuis ook altijd over het ‘verslechterende’ weer om daarna snel ons regenscherm te zoeken.
Leo Doornbos, Alkmaar
Het begon al met ‘Robot’ Jetten toen hij, net aangetreden als opvolger van Pechtold, constant dezelfde antwoorden gaf. Nu hebben we dus een chatbot als premier die gebruikmaakt van AI voor zijn communicatie en kennelijk, net als Mark Rutte tijdens zijn premierschap, meer prioriteit geeft aan beeldvorming dan aan het constructief besturen van het land.
Wat is Henri Bontenbal dan een verademing. Deze week weer over die stortvloed aan moties, waar doorgaans niets mee gebeurt, die hij vergeleek met het over iemand uitstorten van een emmer stront: ‘Er blijft altijd iets plakken.’
Albert Willem Knop, Horn
Het gebrek aan leesvaardigheid bij jongeren is een groot probleem. Goed lezen leidt tot goed schrijven. Maar uit onderzoek van de Volkskrant blijkt dat de schrijfvaardigheid van Rob Jetten en D66 voor een groot deel uit AI bestaat. Hoe kunnen wij als volwassenen het belang van zelf ontdekken, lezen en schrijven uitdragen als zelfs onze minister-president de gemakzuchtige digitale weg neemt?
Er is vast wel iemand in te huren om een mooi invoelend berichtje over Westerbork of een bezorgd berichtje over de woningmarkt te schrijven. Want een echt bericht komt uit onszelf en hoeft niet perfect te zijn, alleen maar oprecht. Net als mijn briefje.
Florine Tijmes - Ridder, Nunspeet
Naar aanleiding van het bericht dat het gebruik van drieslagwoorden door Rob Jetten zou duiden op het gebruik van AI, moet ik denken aan Joop den Uyl, die ver voordat kunstmatige intelligentie aan de orde was hier een meester in was. Zijn bekendste: spreiding van kennis, macht en inkomen.
Een ander voorbeeld van meer recente datum is André Hazes, die als hulpmiddel analoge intelligentie gebruikte (het Prisma Rijmwoordenboek) en kwam tot ‘bloed, zweet en tranen’ en ‘samen boos, samen strelen, samen huilen’.
Laten we de drietrapsraket dus vooral blijven gebruiken: uit traditie, uit overtuiging, en, vooruit, desnoods met behulp van AI.
Ben Stoelinga, Amsterdam
Het artikel over het AI-gebruik van D66 en Rob Jetten doet mij bijna weemoedig terugverlangen naar Ferd Grapperhaus en Hugo de Jonge. Chique is het natuurlijk niet om over ‘soepjurkjes’ en ‘geriatrische beunhazerij’ te appen, maar authentiek, creatief en menselijk is het gelukkig wel.
Maarten de Leeuw, Utrecht
De Volkskrant pakt flink uit met de kop op de voorpagina en het artikel over de posts van premier Jetten, die met behulp van AI geschreven (zouden) zijn. Degene die hier echter bij mij aan geloofwaardigheid inboet, is niet de premier, maar ‘mijn’ Volkskrant, die in mijn ogen op deze wijze volop bijdraagt aan negatieve framing en polarisering. Jammer.
Jos Kusters, Oirle
Rob Jetten maakt gebruik van AI om het volk te informeren over zijn activiteiten en zijn ‘emoties’ die daarbij vrijkomen. Je zou kunnen stellen dat hij hiermee weer terug bij af is; van robot naar klimaatdrammer naar... robot?
Doet me denken aan die andere wereldberoemde robot die regelmatig de term ‘I’ll be back’ bezigde. Deze machine speelde in een film die regelmatig door verschillende techbro’s wordt aangehaald als waarschuwing: hun producten zijn zo goed dat ze deze film wel eens in het echt kunnen gaan naspelen. De mensheid zou dit in geen geval overleven. Slecht voor de mens maar daardoor dan wel weer goed voor het milieu, want geen mensen meer om de boel verder te verzieken.
Wacht, is Jetten dan toch weer een klimaatdrammer?
Mick Janssen, Tilburg
Na de berichten in de Volkskrant over AI-teksten van premier Rob Jetten toch maar even Pangram gedownload, het programma dat AI-teksten kan ontmaskeren. Wel jammer dat de berichtgeving in de krant dan niet vermeldt dat het doel van Pangram is om AI-robotteksten meer als door een mens opgesteld te doen voorkomen.
In het menu bevindt zich direct naast de knop ‘AI Detector’ de knop ‘Humanize’. Met daarbij de aanbeveling (sorry voor het Engels) ‘perfect for content polishing and authentic communication’. Content polishing, dat doet me denken aan brainwashing en window dressing.
Nu gaat bij mij het alarm pas goed af. Zouden op de Volkskrant-redactie mensen werken die hun nieuws door AI-agents laten opstellen om het vervolgens even ‘door Pangram te gooien’ en door de tekstrobot te laten herschrijven naar natuurlijk klinkend Nederlands?
Wim Krijbolder, Goirle
De experts die sporen van AI-gebruik in tekstjes kunnen zien, weten er vast veel van. Maar ik herken de drievoudige opsomming ‘a, b en c’ als gewoon stijlcliché, evenals de tegenstellende vorm van deze zin die met ‘maar’ begon. Menselijk, al te menselijk; als je op schrift ergens op reageert of iets betoogt, sluipt dit er gemakkelijk in. Bij politici wat vaker dan bij anderen, zij reageren en betogen nogal.
Waarmee genoemde experts natuurlijk alsnog hun gelijk kunnen halen: een AI-tekstverwerker baseert zich immers op het taalgebruik van velen en heeft het naar verluidt niet in zich om de vormen daarvan los te laten, dat zou slechte marketing zijn. Dus kan nu een tekst in geijkte vorm, zoals een betoog in betoogstijl, verdacht worden van AI-herkomst.
Een politicus die zich uit als politicus, dat is bedenkelijk. En dat is het al eeuwen.
Maarten Dulfer, Eenrum
Of AI de berichten die ik op Bluesky lees van Rob Jetten daadwerkelijk heeft geschreven kan ik natuurlijk niet hard maken, maar ik zie wel veel vaste sjablonen zoals het woord ‘indrukwekkend’. Dat komt regelmatig terug, evenals de uitdrukking: ‘schouder aan schouder’ met achtereenvolgens ‘Oekraïne’, ‘Moldavië’ en ‘Duitsland’.
Je moet er toch niet aan denken dat AI op een dag per ongeluk schrijft dat we ‘schouder aan schouder’ staan met Rusland.
Het doet me een beetje denken aan 2018 toen wij ons huis verkochten. AI bestond nog niet, maar bij onze makelaar zagen we steeds vrijwel dezelfde tekst terugkomen. Alleen de variabelen, zoals straat, huisnummer en aantal kamers, werden aangepast.
Van een partij als D66, die onderwijs zo belangrijk vindt, zou ik eerlijk gezegd wat meer eigenheid in de communicatie verwachten.
Ilona Dekker, Nieuwegein
Wat is het verschil in geloofwaardigheid tussen een mens die in opdracht van een ander berichten opstelt of AI? Ik neem namelijk aan dat meneer Jetten geen tijd heeft om persoonlijk al zijn teksten te schrijven, maar erop vertrouwt dat iemand of iets anders dit voor hem doet.
Daarnaast is hij vast niet de enige (politicus) die dit zo doet. Om dit verhaal met een enorme kop op de voorpagina te zetten en er vervolgens nog drie volle pagina’s aan te wijden, vind ik buiten proporties.
Margreet van Vossen, Franeker
Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Het belangrijkst is dat een brief helder en duidelijk is. Wie een origineel en nog niet eerder verwoord standpunt naar voren brengt, maakt grotere kans te worden gepubliceerd. Een brief die mooi en prikkelend is geschreven, heeft ook een streepje voor. Kritiek op de Volkskrant wordt vaak gepubliceerd, op-de-man-gespeelde kritiek op personen plaatsen we liever niet.
Iedere brief wordt gelezen door een team van ervaren opinieredacteuren en krijgt een kans. En wekelijks worden ongeveer vijftig brieven geselecteerd. Over de uitslag kan helaas niet worden gecorrespondeerd. Wij zijn er trots op dat onze lezers mooie en goede brieven schrijven, waarvan we elke dag een levendige rubriek kunnen samenstellen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant