Een opmerkelijk eensgezinde Tweede Kamer heeft donderdag zware kritiek geuit op de uitspraak van de rechter dat Nederland een asielzoeker niet mag terugsturen naar Italië. ‘Deze uitspraak heeft verregaande consequenties voor het migratiepact’, zei CDA-Kamerlid Jeltje Straatman.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over justitie.
De rechtbank Den Haag, met zittingsplaats Den Bosch, oordeelde vorige week dat een Rus met een visum voor Italië niet aan dat land mag worden overgedragen. De man vroeg hier asiel aan, maar volgens de regels van het op 12 juni van kracht geworden Europese asiel- en migratiepact had hij dat in Italië moeten doen.
Het pact is door alle EU-lidstaten ondertekend en in wetgeving verankerd. Het bevat onder meer een poging om de oude Dublin-verordening in een nieuwe jas tot leven te brengen. Asielzoekers moeten hun aanvraag doen in het land waarvoor zij een visum hebben of waar zij zonder papieren de EU zijn binnengekomen. Nederland nam de aanvraag daarom niet in behandeling en wilde de man overdragen aan Italië. Daarop stapte hij naar de rechter.
Volgens het ‘interstatelijk vertrouwensbeginsel’ gaan de lidstaten van de EU er onderling van uit dat alle landen zich houden aan de verplichtingen die voortvloeien uit het Unierecht en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Dat betekent dat procedures, opvang en leefomstandigheden op orde moeten zijn. Artikel 3 van het EVRM verbiedt ‘vernederende of onmenselijke behandeling’.
De Raad van State, de hoogste bestuursrechter, bepaalde in 2023 dat Nederland geen asielzoekers mag terugsturen naar Italië vanwege gebrek aan opvangfaciliteiten. Italië was zelf ook nooit happig op het terugnemen van asielzoekers. Maar het land stemde in met het migratiepact en verzekerde Nederland deze zomer dat, voor hen die voorheen ‘Dublinclaimanten’ heetten, de opvang nu wel op orde was. Die conclusie werd gedeeld door de Europese Commissie. De Nederlandse rechter vond dat op 1 september echter ‘onvoldoende aannemelijk’.
VVD-Kamerlid Ulysse Ellian, donderdag in het debat: ‘Als dit de lijn van de rechtspraak is, kunnen wij wel kappen. Dit is in de kern niet aan de rechter en raakt de essentie van het migratiepact.’ Kamerlid Don Ceder van de ChristenUnie vond de uitspraak van de rechter ‘ingewikkeld’ en ‘strijdig met een pijler van het migratiepact’.
CDA’er Straatman stelde vast dat op deze manier de oude Dublin-afspraken ‘alleen op papier herleven’. Zij meende dat de rechter artikel 3 ‘te veel heeft opgerekt’ en sprak van ‘een verkeerde afweging’. Straatman, voormalig advocaat: ‘Ik erken de scheiding der machten, maar doe een beroep op de rechtspraak: maak uitvoerbaar asielbeleid mogelijk.’
Kamerlid Caroline van der Plas (BBB) zag ‘een juridisch moeras’. Kamerlid Mona Keijzer, afgesplitst van BBB: ‘Scheiding der machten? Rechters geven op sociale media allemaal meningen, waarom mogen wij dan geen oordeel hebben over een rechterlijk vonnis?’ SGP-Kamerlid Diederik van Dijk zei stellig: ‘De rechter torpedeert uitgebalanceerd migratiebeleid.’
Tot instemming van de Kamer liet minister Bart van den Brink (asiel en migratie, CDA) weten dat hij in hoger beroep is gegaan. ‘Dit staat haaks op de verwachtingen die wij hadden van het pact. Wij hopen dat we dit bij de hogere rechter kunnen herstellen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant