Anja Schreijer, tijdens de coronaperiode hoofd infectieziektebestrijding van de GGD Amsterdam en lid van het Outbreak Management Team (OMT), donderdag bij het verhoor door de parlementaire enquêtecommissie Corona.
Geen enkele GGD in Nederland was goed voorbereid op de coronacrisis. Infectieziektebestrijding – zoals bron- en contactonderzoek – stond altijd „op een waakvlam”, zei Anja Schreijer donderdagochtend tijdens haar openbare verhoor voor de coronacommissie. „Preventie was altijd een sluitpost op de begroting, een beetje een ondergeschoven kindje.” Schreijer was tijdens de coronaperiode hoofd infectieziektebestrijding van de GGD Amsterdam en lid van het Outbreak Management Team (OMT).
Voor de coronacrisis handelden één arts en twee of drie verpleegkundigen bij de Amsterdamse GGD dagelijks alle meldingen af over infectieziektes, bijvoorbeeld kinkhoest of hepatitus A. Met de komst van corona moest „in no time worden opgeschaald”, zei Schreijer. „Op de piek hadden we zeshonderd tot zevenhonderd mensen voor ons bron- en contactonderzoek.” Ook moesten allerlei ict-systemen worden aangepast. Schreijer: „We kwamen niet fit en goed aan de start.”
Het verhoor van Schreijer was het laatste openbare verhoor van de parlementaire enquêtecommissie Corona. De komende maanden gaan de commissieleden hun eindrapport schrijven, dat in het eerste kwartaal 2027 moet verschijnen.
Schreijer was als OMT-lid ook betrokken bij het adviseren over de coronamaatregelen. Het naleven van maatregelen bleek lastiger dan gedacht. „We zijn naïef geweest in het idee dat mensen de maatregelen nog wel even zouden volhouden”, zei Schreijer. „Beter gezegd: ‘dat hadden we gehoopt’. In de eerste golf had iedereen zoiets van ‘de schouders eronder’, later zag je dat de maatschappij meer ruimte nodig had. We zagen overal feestjes, mensen wilden zich niet laten testen of niet meedoen aan bron- en contactonderzoek. Dat hadden we beter in moeten schatten.”
De experts in het OMT waren geen gedragswetenschappers, zei Schreijer. Er was „geen goed adviessysteem” dat het effect van de maatregelen kon inschatten. Bijvoorbeeld wat de scholensluiting zou betekenen voor leerachterstanden en de mentale gezondheid. Pas laat in de coronacrisis werd het Maatschappelijk Impact Team (MIT) opgericht. Dat is tegenwoordig ondergebracht bij het Sociaal en Cultureel Planbureau.
De GGD’s speelden een belangrijke rol bij het vaccineren vanaf begin 2021. De aanloop naar die vaccinatiecampagne was rommelig, zei Schreijer. „We hikten er tegenaan.” De GGD’s gingen ook de wijken in om te vaccineren, maar er is „geen directe of indirecte druk uitgeoefend op mensen om zich te laten vaccineren.”