De Consumentenbond pleit voor een verbod op de camerabril van Ray-Ban en Meta in zijn huidige vorm. Met de ingebouwde camera kunnen dragers anderen ongemerkt fotograferen en filmen. Volgens de bond brengt dat de privacy van omstanders in gevaar.
is economieverslaggever bij de Volkskrant. Ze schrijft vooral over vervoer en cryptovaluta.
De bril heeft een wit opnamelampje in de hoek van het montuur, dat tijdens het filmen knippert. Volgens de Consumentenbond is het lampje in fel zonlicht en op enige afstand nauwelijks zichtbaar, bijvoorbeeld op het strand. De camera kan vanaf diezelfde afstand wel scherpe beelden vastleggen.
Meta zegt op zijn website dat de camera automatisch wordt uitgeschakeld wanneer het opnamelampje wordt afgedekt of ‘gemanipuleerd’. Bij een gewone sticker gebeurde dat tijdens de test van de Consumentenbond inderdaad.
Met speciale stickers die via internet worden verkocht om het lampje te verbergen, kon de organisatie echter blijven filmen. Deze stickers zijn aan de voorkant ondoorzichtig, maar laten vanaf de zijkanten genoeg licht door om de beveiliging te omzeilen. Voor omstanders is het lampje daardoor niet meer zichtbaar, terwijl de bril de afdekking niet herkent.
Ook na recente software-updates kon de Consumentenbond met zo’n sticker blijven filmen, bleek bij een test op 2 september. Dat staat volgens de organisatie op gespannen voet met de stellige claims van Meta. Op zijn website spreekt het technologiebedrijf van een ‘fel wit’ opnamelampje en ‘licht dat je niet kunt missen’. Tevens beweert Meta manipulatie ‘niet te tolereren’.
De Consumentenbond onderzocht de Ray-Ban Meta Wayfarer van 500 euro, met een cameraresolutie van twaalf megapixel. Met de bril kunnen gebruikers daarnaast bellen, berichten versturen, naar muziek luisteren en Meta’s AI-assistent raadplegen.
De bril lijkt sterk op een gewone bril. Daardoor is het voor omstanders lastig te zien dat de drager een camera bij zich heeft. Bij een telefoon of gewone camera is doorgaans duidelijker zichtbaar dat iemand aan het filmen is.
Sandra Molenaar, directeur van de Consumentenbond, noemt het ‘extra zorgelijk’ dat beelden en gegevens via de bril door Meta kunnen worden verwerkt. Volgens haar is onduidelijk wat het moederbedrijf van Instagram en Facebook met die gegevens doet. De Consumentenbond bekritiseert het bedrijf al jaren ‘vanwege talloze privacyschendingen’.
Meta stelt dat gewone foto’s en video’s aanvankelijk alleen op de bril en, na import, op de telefoon van de gebruiker worden opgeslagen. Als de drager de AI-assistent een vraag stelt over wat die ziet, verwerkt Meta wel beelden.
De Consumentenbond vindt dat Meta de bril zo moet ontwerpen dat filmen met een afgedekt opnamelampje onmogelijk wordt. Zolang het bedrijf stiekem filmen niet technisch weet te verhinderen, zou de bril (die de bijnaam ‘gluurbril’ heeft gekregen) volgens de organisatie niet verkocht mogen worden.
Dat de brillen voor heimelijke opnamen worden gebruikt, blijkt uit duizenden filmpjes die op sociale media circuleren. De video’s zijn gemaakt vanuit het gezichtspunt van de drager. Daaronder bevinden zich ook filmpjes waarin vrouwen zonder hun medeweten worden vastgelegd, soms op intieme plekken zoals toiletten.
De Autoriteit Persoonsgegevens meldde afgelopen zomer drie signalen te hebben ontvangen van mensen die ongemerkt waren gefilmd en van wie de beelden vervolgens waren gepubliceerd. Onder meer muziekpodium TivoliVredenburg in Utrecht heeft camerabrillen inmiddels verboden.
Filmen in de openbare ruimte is niet per definitie verboden. Het publiceren van herkenbare beelden zonder toestemming kan onder omstandigheden wel leiden tot een verwijderingsbevel of schadevergoeding. Heimelijk filmen of het verspreiden van intieme beelden kan strafbaar zijn.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant