is tv-recensent voor de Volkskrant.
In de bingewaardige jeugddocumentaireserie I Am – Investigation Art Mysteries (KRO-NCRV), terug te kijken op NPO Start, gaan vrienden en filmmakers Martijn Blekendaal en Finbarr Wilbrink op een spannende en speelse zoektocht naar antwoorden rond de raadselachtige kunstenaars Banksy, Joseph Beuys, Alice Neel, Jean-Michel Basquiat en Marcel Duchamp. Ze hebben zo veel vragen: Waarom zou je onzichtbaar willen zijn? En wie bepaalt wat kunst is?
Het is razendknap hoe de makers in een kwartier de kijker niet alleen boeiende lesjes moderne en hedendaagse kunstgeschiedenis geven, maar ook een boel wijze levenslessen, terwijl ze óók gewoon een lekker, spannend verhaal vertellen. Ze laten zelfs zien hoe ze dat aanpakken en, daarmee, hoe de mensen thuis hun voorbeeld kunnen volgen.
Natuurlijk zouden ze met het antwoord kunnen beginnen, zegt Blekendaal in de aflevering over Basquiat, maar dat zou saai zijn. Nee, er is suspense nodig, en dus wordt het verhaal langzaam opgebouwd. Ook nodig: een onbetrouwbare verteller en een onverwachte ontknoping. Het tempo ligt door de flitsende montage lekker hoog. ‘Alsof je door TikTok swipet’, zei Wilbrink eerder in de Volkskrant.
Het duo reist van Londen tot New York om de mysteries te ontrafelen. Niet zelden stuiten ze daarbij op zijsporen (‘Als je niet weet waar te beginnen, is alles interessant’) of doodlopende wegen (‘Ik ben geen reet opgeschoten’).
Tijdens de aflevering over Alice Neel komt ook nog eens hun vriendschap onder druk te staan. Blekendaal wil flyers verspreiden van de door haar geschilderde James Hunter. Dat gaat te ver, vindt Wilbrink, de familie zou zich rot kunnen schrikken. Blekendaal: ‘Gast, wil je nou dat ik hem vind of niet?’ (…) Je bent de hele tijd de zoektocht aan het frustreren.’
De fittie tussen de vrienden is in de laatste aflevering over Basquiat nog niet voorbij. Blekendaal heeft zich teruggetrokken in zijn hotelkamer, en zoekt op eigen houtje verder. Tot er op zijn deurmat ineens een tape ligt, een eerste teken van de aanstaande verzoening.
Naarmate de serie vordert, wordt de zoektocht persoonlijker. Want die wereldberoemde kunstenaars waren niet altijd zo populair en succesvol. Herkenbaar, voor de creatieve filmmakers, is het gevoel een buitenbeentje te zijn. Wilbrink: ‘Ik wou dat ik zo was, zo vrij als de Dadakunstenaars. Dat het je niets kan schelen hoe ze naar je kijken.’
Wat de vijf kunstenaars gemeen hebben, is dat ze van hun anders-zijn hun ‘superkracht’ maakten. Ze pasten zich niet aan, maar volgden hun eigen interesses en probeerden anderen door hun ogen naar de wereld te laten kijken.
Als de makers iets hebben geleerd, is het dat je kunst niet altijd moet willen ontcijferen. Kunst kan soms raadselachtig en onbegrijpelijk lijken. Maar, zegt een Afro-Amerikaanse kunstenaar, als je met je gevoel kijkt, zie je heel andere dingen. En laat juist kinderen daar heel goed in zijn.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant